Mỡ lợn từ lâu đã là nguyên liệu quen thuộc trong gian bếp truyền thống, góp phần tạo nên hương vị béo ngậy, hấp dẫn cho nhiều món ăn. Sở dĩ mỡ lợn thơm ngon là nhờ chứa nhiều axit béo bão hòa khi đun nóng sẽ tạo mùi thơm đặc trưng, giúp món ăn đậm đà hơn.

Bên cạnh đó, trong quá trình chế biến, mỡ lợn còn giúp giữ lại độ ẩm cho thực phẩm, khiến món ăn mềm, không bị khô. Đây là lý do khiến nhiều món ăn truyền thống vẫn thường ưu tiên sử dụng mỡ lợn.

Mỡ lợn là nguyên liệu quen thuộc góp phần tạo nên hương vị béo ngậy, hấp dẫn cho nhiều món ăn. Ảnh: Huacheng.

Lợi ích của mỡ lợn

Theo Zhihu, mỡ lợn có giá trị dinh dưỡng đáng kể. Nó cung cấp chất béo, năng lượng, vitamin A, vitamin E, riboflavin (vitamin B2), thiamin (vitamin B1), cholesterol và nhiều khoáng chất cần thiết cho cơ thể. Theo Y học cổ truyền Trung Quốc, mỡ lợn nếu dùng đúng cách có thể mang lại một số lợi ích:

Bổ dưỡng ngũ tạng: Theo Đông y, mỡ lợn có vị ngọt, tính hơi lạnh, giúp kiện tỳ, hỗ trợ tiêu hóa và kích thích ăn ngon. Phù hợp với người gầy yếu, kém ăn.

Kích thích vị giác: Khi đun nóng, mỡ lợn tạo ra các hợp chất thơm đặc trưng, giúp món ăn hấp dẫn hơn, từ đó kích thích cảm giác thèm ăn.

Nhuận tràng, chống táo bón: Mỡ lợn có tính bôi trơn cao, giúp làm mềm phân, hỗ trợ tiêu hóa và giảm táo bón.

Tốt cho dạ dày: So với một số loại dầu khác, mỡ lợn ít gây kích thích niêm mạc dạ dày hơn, có thể giúp bảo vệ đường tiêu hóa nếu dùng vừa phải.

Có tác dụng chống viêm nhẹ: Một số axit béo trong mỡ lợn có thể giúp giảm đau cơ, đau khớp.

Tăng hấp thu khoáng chất: Giúp cơ thể hấp thụ tốt hơn các khoáng chất như canxi và sắt.

Ăn nhiều mỡ lợn: Những rủi ro không thể xem nhẹ

Theo Sohu, bên cạnh lợi ích, mỡ lợn cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu ăn quá mức. Trong mỡ lợn, tỷ lệ chất béo bão hòa lên tới khoảng 40%. Cụ thể, trong 100 g mỡ lợn có khoảng 39,2 g chất béo bão hòa - cao gấp 2,58 lần dầu đậu nành; 2,92 lần dầu ô liu và 2,25 lần dầu lạc. Có thể nói, đây thực sự là nguồn chất béo bão hòa rất cao.

Chất béo bão hòa thường đi kèm hàm lượng cholesterol lớn. Tiêu thụ quá nhiều có thể làm tăng cholesterol máu, triglycerid và LDL-cholesterol (mỡ máu xấu), từ đó làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch.

Theo Hướng dẫn chế độ ăn uống của Trung Quốc, lượng chất béo bão hòa không nên vượt quá 10% tổng năng lượng mỗi ngày. Với một phụ nữ trưởng thành hoạt động nhẹ, con số này tương đương khoảng không quá 20 g/ngày.

Điều đáng lưu ý là thực phẩm chúng ta ăn hàng ngày không chỉ bao gồm mỡ lợn mà còn nhiều đồ ăn khác. Vì vậy, theo khuyến nghị, tổng lượng dầu mỡ dùng trong chế biến mỗi ngày của người trưởng thành nên ở mức 25-30 g, và mỡ lợn cũng cần tuân theo nguyên tắc này.

Việc sử dụng mỡ lợn quá nhiều có thể làm tăng nguy cơ rối loạn mỡ máu. Ảnh: Visual China.

Những điều cần chú ý khi ăn mỡ lợn

Dưới đây là những lưu ý khi chế biến mỡ lợn để tránh gây hại sức khỏe:

Không dùng mỡ lợn để chiên rán nhiều lần

Mặc dù mỡ lợn có khả năng chịu nhiệt tương đối tốt, vẫn nên tránh việc chiên rán ở nhiệt độ cao lặp đi lặp lại. Việc này có thể tạo ra các chất có hại như acrolein, chất béo chuyển hóa, benzopyrene. Những chất này gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, và nếu tiêu thụ lâu dài có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, ung thư.

Nhóm người cần kiểm soát chặt chẽ

Nếu bạn thuộc nhóm "ba cao" (cao huyết áp, mỡ máu cao, đường huyết cao) hoặc đã mắc vấn đề tim mạch như bệnh mạch vành, rối loạn lipid máu, cần hạn chế chất béo bão hòa và đặc biệt chú ý khi ăn mỡ lợn.

Theo "Hướng dẫn quản lý mỡ máu Trung Quốc (2023)", nên ưu tiên sử dụng chất béo không bão hòa (dầu thực vật) thay cho chất béo bão hòa (mỡ động vật, dầu cọ...). Do đó, trong sinh hoạt hàng ngày nên dùng dầu thực vật làm chính, thường xuyên thay đổi loại dầu ăn. Mỡ lợn chỉ nên dùng như dầu bổ sung, không phải dầu chính.

Ưu tiên mỡ lợn tự chế biến

Nhiều người cho rằng dầu thực vật có phụ gia còn mỡ lợn thì không, đây là quan niệm sai lầm. Thực tế, mỡ lợn bán trên thị trường cũng có thể chứa chất chống oxy hóa. Nếu là sản phẩm đạt chuẩn thì không đáng lo, nhưng nếu không rõ nguồn gốc sẽ tiềm ẩn rủi ro. Do đó, tốt nhất nên tự chế biến mỡ lợn tại nhà.

Tuy nhiên, mỡ lợn tự làm có thể còn tồn dư nước hoặc ion kim loại (như sắt), dễ bị oxy hóa và nhanh hỏng hơn. Vì vậy, cần bảo quản đúng cách sau khi chế biến và nên sử dụng trong vòng một tháng để đảm bảo chất lượng.

Điều lưu ý là sau khi chiên mỡ lợn, nhiều người thích sử dụng tóp mỡ để chế biến các món ăn khác. Tóp mỡ có màu quá sậm có thể đã trải qua quá trình chiên rán ở nhiệt độ cao nhiều lần, dễ phát sinh các chất có hại và các hợp chất AGEs (gây lão hóa). Vì vậy, bạn chỉ nên thỉnh thoảng ăn chứ không nên ăn quá nhiều để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe.