Phụ Nữ Sức Khỏe

Cảnh báo trầm cảm hậu Covid-19 và cách khắc phục

Tâm lý căng thẳng kéo dài khi mắc bệnh cùng với sự tấn công của virus gây tổn thương hệ thần kinh khiến nhiều người bị trầm cảm hậu Covid-19.

Theo thống kê của Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), dịch bệnh Covid-19 khiến 63% người từ 18 đến 24 tuổi mắc chứng lo âu hoặc trầm cảm. Trong đó có khoảng 25% bắt đầu sử dụng chất kích thích nhiều hơn và có đến 25% người có ý định tự tử.

Một khảo sát thực hiện tại bệnh viện hồi sức Covid-19 TPHCM vào năm 2021 ghi nhận có đến hơn 53% người bệnh điều trị tại đây mắc chứng rối loạn lo âu: trầm cảm là 20% và khoảng 16,7% ở trạng thái căng thẳng, stress. Đặc biệt, những trường hợp Covid-19 mức độ nặng, cần phải thở HFNC (thở oxy dòng cao), thở mask thì tỉ lệ trầm cảm và rối loạn lo âu rất cao, lên tới 66,7%.

Trầm cảm hậu Covid-19 là gì?

Theo các chuyên gia, trầm cảm là một trong những rối loạn tâm lý thường gặp, được xếp vào nhóm bệnh "rối loạn khí sắc". Người bệnh thường xuyên ở trạng thái trầm buồn, bi quan, mất hết hy vọng vào tương lai, không còn sự tự tin hay hứng thú với hoạt động diễn ra trong cuộc sống.

Trầm cảm nghiêm trọng dẫn đến biểu hiện cơ thể luôn cảm thấy mệt mỏi, ảnh hưởng và làm thay đổi thói quen ăn uống, tụt hoặc tăng cân, rối loạn giấc ngủ, đặc biệt là xuất hiện những ý định hay hành vi thụ động, tự gây hại bản thân và thậm chí tự tử. Khi một người có ít nhất 2 trong các biểu hiện nêu trên thì khả năng đã mắc chứng trầm cảm.

Sau khi được xác định khỏi Covid-19 trong 3 tháng, người bệnh nếu có đủ tiêu chuẩn chẩn đoán trầm cảm thì được gọi là trầm cảm sau Covid-19.

Mệt mỏi, rối loạn giấc ngủ, xuất hiện những ý định, hành vi tự tử,... là những dấu hiệu trầm cảm nghiêm trọng (Ảnh minh họa)

Nguyên nhân trầm cảm hậu Covid-19

Thạc sĩ, Bác sĩ Bùi Ngọc Phương Hòa, Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Đà Nẵng cho biết, khi nhiễm virus SARS-CoV-2, cơ thể người bệnh sẽ xảy ra phản ứng miễn dịch và phản ứng viêm. Điều này kích thích hệ miễn dịch sản sinh ra các cytokines, chemokines và những hoạt chất khác thúc đẩy phản ứng viêm.

Đặc biệt, trong số đó có một loại cytokine bài tiết từ tế bào T helper 2, khi bệnh càng nặng thì nồng độ cytokine này càng cao, cho đến khi cơ thể không kiểm soát được sẽ dẫn đến những ảnh hưởng cho hệ thần kinh.

Phản ứng viêm ở hệ thần kinh sẽ trực tiếp hoặc gián tiếp phá vỡ hàng rào máu não, dẫn đến sự xâm nhập của tế bào viêm ở ngoại biên vào hệ thần kinh trung ương. Hệ quả là những rối loạn trong sự dẫn truyền thần kinh và rối loạn trục nội tiết hạ đồi - tuyến yên. Tất cả những tình trạng trên là nguyên nhân chính dẫn đến một số rối loạn tâm thần như trầm cảm hay rối loạn lo âu, bao gồm cả trầm cảm hậu Covid-19.

Bên cạnh đó, bác sĩ Hòa chia sẻ thêm chứng trầm cảm hậu Covid-19 còn liên quan đến một số yếu tố tâm lý như tình trạng cách ly xã hội hay cảm giác lo lắng, căng thẳng vì sợ bản thân làm lây lan virus cho người khác; Sự kỳ thị của mọi người xung quanh đối với người nhiễm SARS-CoV-2.

Thời gian điều trị tại bệnh viện hoặc khu cách ly khiến người bệnh gần như cách ly hoàn toàn với xã hội bên ngoài, cảm giác cô đơn, không có người thân bên cạnh, không tương tác được với ai, kèm theo rối loạn giấc ngủ khi nằm viện dẫn đến nguy cơ trầm cảm nghiêm trọng.

Một số yếu tố tâm lý xã hội khác như nỗi lo lắng sợ nhiễm bệnh, sự đau khổ khi mất người thân vì dịch bệnh, những vấn đề liên quan đến yếu tố tài chính như thất nghiệp, giảm thu nhập hoặc các bệnh lý mãn tính không được điều trị trong thời kỳ bệnh dịch… đều có thể khiến người bệnh trầm cảm hậu Covid-19.

Có nhiều yếu tố tác động khiến người bệnh sau khỏi Covid-19 dễ mắc trầm cảm (Ảnh minh họa)

Biểu hiện của trầm cảm hậu Covid-19

Theo bác sĩ Hòa, những bệnh nhân sau mắc Covid-19 hay những bệnh nhân có hội chứng Covid-19 kéo dài có những dấu hiệu và triệu chứng sau, kéo dài từ 2 tuần trở lên, cần quan tâm và chẩn đoán trầm cảm sớm:

- Cảm giác buồn bã, chán nản, mất hy vọng vào cuộc sống, bơ phờ.

- Mất hy vọng vào khả năng hồi phục sức khỏe của bản thân.

- Vô cảm, không có hoặc biểu hiện rất ít cảm xúc khi thấy người xung quanh bị nhiễm bệnh hoặc chết vì Covid-19.

- Mất hứng thú đối với các hoạt động, công việc hàng ngày.

- Giảm các mối quan hệ xã hội, bao gồm cả với những người thân yêu trước đây.

- Tâm lý dao động, không quyết đoán khi cần đưa ra quyết định.

- Tâm lý sợ nhiễm virus hoặc ngược lại là không quan tâm.

- Giảm trí nhớ, hay quên, giảm hoặc mất khả năng hoàn thành công việc hay nhiệm vụ nào đó.

- Suy giảm sự tập trung, hay sao nhãng trong công việc.

- Rối loạn giấc ngủ.

- Đau đầu, trầm cảm vì Covid-19 kèm biểu hiện lo âu.

- Tăng thói quen sử dụng chất kích thích như rượu, cần sa, amphetamine.

- Cảm giác kiệt sức, suy nhược thần kinh.

Điều trị trầm cảm hậu Covid-19

Bác sĩ Hòa cho biết, khi có các biểu hiện của chứng trầm cảm nghiêm trọng sau nhiễm SARS-CoV-2, người bệnh nên áp dụng các biện pháp sau:

Xây dựng lịch trình công việc mới mẻ, phù hợp hơn như tập làm việc tại nhà, thiết lập thói quen hay thú vui mới thay thế cho những thói quen cũ;

Hạn chế sử dụng mạng xã hội hoặc báo mạng để đọc những thông tin, tin tức gây hoang mang, lo lắng;

Bắt đầu thói quen tập luyện thể dục thể thao thường xuyên, mỗi ngày thực hiện ít nhất 30 phút và ít nhất 5 ngày mỗi tuần;

Xây dựng và duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, khoa học, đủ chất dinh dưỡng thiết yếu...

Theo chuyên gia, nếu cảm giác tiêu cực không biến mất, phải đương đầu với quá nhiều thứ hoặc khiến bạn không thể tiếp tục cuộc sống bình thường, bạn có thể cần phải thực hiện một số thay đổi và nhận thêm một số hỗ trợ. Nếu bạn gặp các triệu chứng trầm cảm hầu như cả ngày, mỗi ngày trong hơn hai tuần, bạn nên đến gặp bác sĩ để được tư vấn kịp thời.

Theo Thúy Ngà/Giadinnhonline

Tin liên quan

Phụ nữ mang thai điều trị Covid-19 tại nhà cần đáp ứng tiêu chí nào?

Bộ Y tế vừa ban hành hướng dẫn mới về việc điều trị tại nhà đối với phụ nữ mang...

Chuyên gia hướng dẫn cách chăm sóc trẻ bị sụt sịt, tắc mũi do nhiễm COVID-19

Vệ sinh mũi cho trẻ khi bị nhiễm COVID-19 là cần thiết để loại bỏ virus, vi khuẩn, nấm, và...

Trẻ hay quên sau khi F0 liệu có phải hậu COVID-19? BS lý giải điều mẹ nào cũng cần biết

Khi thấy con nhớ nhớ, quên quên, xao nhãng chuyện học hành sau khi mắc COVID-19, nhiều phụ huynh hết...

Trẻ mắc COVID-19 có kháng thể tự nhiên tồn tại ít nhất 7 tháng

Một nghiên cứu mới tại UTHealth Houston cho thấy, trẻ em từng mắc Covid-19 có kháng thể tự nhiên tồn...

Hậu COVID-19 bao lâu phụ nữ mang thai là tốt nhất?

Theo các chuyên gia, khi sức khỏe người phụ nữ hồi phục, không mắc các di chứng nặng về tim...

BS Trương Hữu Khanh: Trẻ mắc COVID-19 kèm phát ban là tín hiệu đáng mừng hơn đáng lo

Sau khi thấy con mắc COVID-19 kèm theo phát ban trên cơ thể, nhiều gia đình lo lắng sợ con...

Thai phụ mắc Covid-19 ở tình trạng nào thì buộc phải chỉ định chấm dứt thai kỳ?

Trong một số trường hợp sau, bác sĩ sẽ cân nhắc việc chấm dứt thai kỳ tùy vào tình trạng...

Tin mới nhất

3 phụ nữ bị thương nặng trong vụ tai nạn tại cầu Bưu Điện

2 giờ trước

Giàn giáo công trình gần trăm tỉ đổ sập, 1 công nhân tử vong

4 giờ trước

'Bản giáo viên' bị lũ san phẳng, nhiều giáo viên ở Nghệ An trắng tay

4 giờ trước

Đang đi bộ, người phụ nữ bị xe tải đâm tử vong

4 giờ trước

Vụ thi thể dưới chân cầu Cần Thơ: Bắt khẩn cấp nghi can

5 giờ trước

Kỳ diệu: Lần đầu tiên tại Việt Nam nuôi sống thành công cặp song sinh nặng 500g, chào đời ở...

5 giờ trước

Kẻ đóng 9 chiếc đinh vào đầu bé gái ở Thạch Thất bị truy tố khung tử hình

5 giờ trước

Người đàn ông tử vong do húc vào đống rơm bên đường

5 giờ trước

Bé gái 5 tuổi tắc ruột vì thói quen ăn tóc

5 giờ trước

Tin Phụ Nữ Và Gia Đình