Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC), nuôi con bằng sữa mẹ là phương pháp tối ưu giúp trẻ phát triển khỏe mạnh trong những năm đầu đời. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo trẻ nên được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và tiếp tục bú mẹ kết hợp ăn dặm đến 2 tuổi hoặc lâu hơn.

Tuy nhiên, không ít phụ nữ sau sinh gặp tình trạng đau đầu ti, nứt đầu vú hoặc lo lắng vì con bú lâu nhưng vẫn quấy khóc, chậm tăng cân. Nguyên nhân thường không phải do mẹ thiếu sữa mà xuất phát từ việc trẻ ngậm bắt vú chưa đúng hoặc tư thế cho bú chưa phù hợp.

HCDC cho biết khi được đặt đúng tư thế và ngậm bắt vú đúng cách, trẻ sẽ bú được nhiều sữa hơn, ít mất sức, giảm nuốt hơi và hạn chế quấy khóc sau bú. Việc bú hiệu quả còn giúp trẻ nhận đủ dinh dưỡng, hỗ trợ tăng trưởng và phát triển khỏe mạnh.

Đối với người mẹ, cho con bú đúng kỹ thuật giúp giảm đau đầu ti, hạn chế nứt đầu vú và tắc tia sữa. Đồng thời, tư thế phù hợp còn giúp giảm mỏi vai, cổ và lưng khi phải cho con bú nhiều lần trong ngày.

Mỗi mẹ và bé có thể phù hợp với những tư thế cho bú khác nhau. Trong đó, tư thế bế nôi phù hợp khi cả mẹ và bé đã quen với việc bú mẹ.

Tư thế bế chéo giúp mẹ dễ kiểm soát đầu trẻ, thích hợp với phụ nữ mới sinh hoặc khi tập cho bé ngậm bắt vú.

Tư thế ôm bóng thường được khuyến khích cho mẹ sinh mổ vì giảm áp lực lên vùng bụng, còn tư thế nằm nghiêng thuận tiện khi cho bú vào ban đêm hoặc khi mẹ cần nghỉ ngơi.

Bế nôi: Phù hợp khi mẹ và bé đã quen với việc bú mẹ. Ảnh: HCDC.

Bế chéo: Dễ kiểm soát đầu bé, thích hợp với mẹ mới sinh hoặc khi tập cho bé ngậm bắt vú. Ảnh: HCDC.

Ôm bóng: Thường phù hợp với mẹ sinh mổ vì giảm áp lực lên vùng bụng. Ảnh: HCDC.

Nằm nghiêng: Thuận tiện khi cho bú ban đêm hoặc khi mẹ cần nghỉ ngơi. Ảnh: HCDC.

Để trẻ bú hiệu quả, mẹ cần đảm bảo đầu, vai và hông của bé nằm trên cùng một đường thẳng, bụng áp sát vào người mẹ và mặt hướng về phía bầu vú. Thay vì cúi người về phía con, mẹ nên đưa bé sát vào ngực để trẻ dễ ngậm bắt vú.

Khi bắt đầu cho bú, mẹ có thể chạm nhẹ đầu ti vào môi trên hoặc mũi của bé để kích thích phản xạ tìm bú. Khi trẻ mở miệng rộng, mẹ đưa bé áp sát vào ngực để ngậm cả đầu ti và phần lớn quầng vú.

Dấu hiệu cho thấy trẻ bú đúng là miệng mở rộng, môi dưới hơi lật ra ngoài, cằm áp sát bầu ngực, ngậm được phần lớn quầng vú và có nhịp bú chậm, sâu, đều. Khi trẻ bú đúng, mẹ thường không cảm thấy đau hoặc chỉ hơi khó chịu trong những phút đầu.

Ngược lại, nếu trẻ chỉ ngậm đầu ti, phát ra tiếng "chóc chóc" khi bú, bú rất lâu nhưng nhanh đói, chậm tăng cân hoặc mẹ bị đau đầu ti kéo dài, nứt hay trầy xước đầu vú, đây có thể là dấu hiệu việc bú chưa hiệu quả. HCDC khuyến cáo mẹ nên điều chỉnh lại tư thế cho bú hoặc nhờ nhân viên y tế kiểm tra, hướng dẫn kỹ thuật ngậm bắt vú.

Cho con bú là kỹ năng cần thời gian để cả mẹ và bé cùng làm quen. Việc hiểu đúng về tư thế cho bú và cách ngậm bắt vú sẽ giúp trẻ bú hiệu quả hơn, nhận đủ sữa để phát triển khỏe mạnh, đồng thời giúp người mẹ giảm đau và hạn chế các vấn đề thường gặp như nứt đầu vú hay tắc tia sữa.

HCDC lưu ý các thông tin trên chỉ mang tính tham khảo. Khi gặp khó khăn trong quá trình cho con bú hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, mẹ nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và hướng dẫn phù hợp.