Sữa mẹ chứa hơn 300 thành phần, gồm nước, carbohydrate, chất đạm, chất béo, kháng thể, enzyme và hormone. Thành phần sữa có thể thay đổi theo từng giai đoạn, đáp ứng nhu cầu phát triển của trẻ.

TS.BS Phan Bích Nga, Trưởng khoa Khám tư vấn dinh dưỡng trẻ em, Viện Dinh dưỡng, cho biết nước chiếm khoảng 87% sữa mẹ, giúp đáp ứng nhu cầu dịch của trẻ. Vì vậy, trẻ dưới 6 tháng được bú mẹ hoàn toàn thường không cần uống thêm nước.

Sữa mẹ cũng cung cấp lactose, protein dễ tiêu hóa, chất béo giàu DHA và ARA, cùng các yếu tố miễn dịch như IgA, góp phần hỗ trợ sự phát triển và bảo vệ trẻ trước nhiều tác nhân gây bệnh.

Theo vị chuyên gia, cha mẹ có thể dựa vào một số dấu hiệu để theo dõi trẻ có nhận đủ sữa hay không.

Trẻ đi tiểu đều: Sau những ngày đầu đời, khi lượng sữa mẹ tăng lên, trẻ bú đủ thường đi tiểu ít nhất khoảng 6 lần/ngày. Nước tiểu không quá đậm màu và trẻ không có biểu hiện mất nước.

Trẻ tăng cân đều: Đây là một trong những chỉ dấu quan trọng nhất. Trẻ bú đủ thường tăng cân theo tốc độ phù hợp với tuổi và duy trì đà tăng trưởng trên biểu đồ tăng trưởng. Cha mẹ không nên chỉ dựa vào cảm giác trẻ bú nhiều hay ít để đánh giá lượng sữa nhận được.

Trẻ tỉnh táo, khỏe mạnh: Khi được cung cấp đủ năng lượng, trẻ thường có những khoảng thời gian tỉnh táo, phản ứng với người xung quanh, da và môi không khô, đồng thời vận động phù hợp với lứa tuổi.

Ngược lại, trẻ tiểu ít, nước tiểu sẫm màu, liên tục lừ đừ, khó đánh thức, không tăng cân hoặc sụt cân là những dấu hiệu cần được lưu ý. Trong trường hợp này, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để đánh giá khả năng bú và tình trạng dinh dưỡng.

TS Phan Bích Nga khuyến cáo mẹ nên cho trẻ bú theo nhu cầu thay vì ép theo giờ cố định. Khi cho bú, cần bảo đảm trẻ ngậm bắt vú đúng để bú hiệu quả. Mẹ cũng nên duy trì chế độ ăn uống đa dạng, uống đủ nước, hạn chế rượu bia, thuốc lá và hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thuốc.

Nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu giúp cung cấp dinh dưỡng và các yếu tố miễn dịch phù hợp với trẻ. Tuy nhiên, nếu lo lắng về lượng sữa hoặc khả năng tăng trưởng của con, cha mẹ nên được nhân viên y tế tư vấn thay vì tự bổ sung nước, sữa công thức hay thực phẩm khác.