Cảm giác "đã khát" sau vài ngụm đồ uống lạnh giữa trời nóng khiến nhiều người tin rằng cơ thể đang được giải nhiệt hiệu quả.

Tuy nhiên, thạc sĩ, bác sĩ Dương Thị Phượng, khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đại học Y Dược - cơ sở Linh Đàm, cho biết nhiều người lầm tưởng bia có thể giúp giải nhiệt hiệu quả vì cảm giác mát lạnh ngay khi uống.

Tạo cảm giác mát tạm thời

Theo bác sĩ Phượng, cảm giác dễ chịu này chủ yếu đến từ nhiệt độ thấp của đồ uống khi tiếp xúc với vùng miệng và họng, chứ không phải do bia có khả năng làm mát hay bù nước cho cơ thể.

Bia chứa ethanol (cồn) - chất có khả năng ức chế hormone vasopressin, còn gọi là hormone chống bài niệu. Đây là hormone giúp cơ thể giữ nước. Khi hormone này bị ức chế, thận sẽ tăng đào thải nước qua đường tiểu, khiến người uống đi tiểu nhiều hơn. Điều này đồng nghĩa cơ thể không được bù nước mà còn mất thêm dịch.

Đó cũng là lý do sau khi uống bia, nhiều người nhanh chóng cảm thấy khát trở lại, khô miệng, mệt mỏi hoặc đau đầu dù trước đó vừa cảm thấy "đã khát".

"Cơ thể lúc này không được bù nước mà ngược lại còn mất thêm dịch", bác sĩ Phượng nói.

Theo chuyên gia này, trong điều kiện thời tiết nắng nóng, cơ thể vốn đã tăng tiết mồ hôi để điều hòa nhiệt độ. Nếu tiếp tục sử dụng bia rượu với số lượng lớn, nguy cơ mất nước càng cao hơn.

Không chỉ gây mất nước, việc uống rượu bia thường xuyên còn làm gia tăng áp lực cho gan, cơ quan chính chịu trách nhiệm chuyển hóa ethanol.

Khi gan phải xử lý cồn liên tục trong thời gian dài, nguy cơ tổn thương gan sẽ tăng lên, từ gan nhiễm mỡ, viêm gan do rượu đến xơ gan và ung thư biểu mô tế bào gan.

"Rượu bia làm tăng gánh nặng chuyển hóa tại gan. Nếu lạm dụng kéo dài, nguy cơ tổn thương gan là rất rõ ràng, từ gan nhiễm mỡ cho đến các bệnh lý nghiêm trọng hơn như xơ gan và ung thư gan", bác sĩ Phượng cảnh báo.

Bên cạnh gan, thận cũng chịu ảnh hưởng đáng kể khi cơ thể bị kích thích bài niệu liên tục. Thận phải hoạt động nhiều hơn để lọc và đào thải nước, lâu dài có thể tác động đến cân bằng điện giải cũng như chức năng thận.

Thạc sĩ, bác sĩ Dương Thị Phượng, khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đại học Y Dược - cơ sở Linh Đàm. Ảnh: Phương Anh.

Bác sĩ Phượng nhấn mạnh quan niệm dùng bia lạnh để "giải nhiệt" trong mùa hè thực chất là một hiểu lầm phổ biến. Cảm giác mát chỉ đến từ nhiệt độ lạnh của đồ uống, trong khi bản thân bia lại khiến cơ thể mất nước nhiều hơn.

Uống gì để giải khát đúng cách?

Để giải nhiệt hiệu quả trong mùa hè, bác sĩ Phượng khuyến cáo người dân nên ưu tiên nước lọc thay vì các loại đồ uống có cồn.

Trong trường hợp hoạt động ngoài trời, vận động cường độ cao hoặc ra nhiều mồ hôi, có thể bổ sung các loại nước điện giải phù hợp hoặc nước trái cây tự nhiên ít đường để hỗ trợ bù nước và khoáng chất cho cơ thể.

Đây mới là những lựa chọn giúp cơ thể duy trì trạng thái cân bằng nước, hỗ trợ hoạt động ổn định trong điều kiện thời tiết nắng nóng kéo dài.

"Việc sử dụng bia rượu nên ở mức độ hợp lý. Không nên xem đây là đồ uống giải khát trong mùa hè, bởi càng uống nhiều có thể càng khiến cơ thể mất nước và tăng nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe", bác sĩ Phượng khuyến nghị.

Theo chuyên gia, trong mùa hè, cách bảo vệ sức khỏe hiệu quả nhất vẫn là uống đủ nước, ăn uống điều độ, hạn chế rượu bia và chú ý các dấu hiệu mất nước như khô miệng, chóng mặt, mệt mỏi hoặc tiểu ít để xử lý kịp thời.