Bí tiểu hoàn toàn, phát hiện tổn thương nguy hiểm
Bệnh nhân N.K.M. (61 tuổi, Hà Giang) nhập viện sau 3 ngày xuất hiện tình trạng đau tức vùng bụng dưới, tiểu buốt và tiểu máu đại thể. Ban đầu, người bệnh không đi khám mà tiếp tục sinh hoạt bình thường.
Tuy nhiên, cơn đau ngày càng tăng, kéo dài liên tục. Tình trạng tiểu khó cũng tiến triển nhanh, cuối cùng dẫn đến bí tiểu hoàn toàn. Qua thăm khám, các bác sĩ ghi nhận bụng bệnh nhân chướng nhẹ, vùng hạ vị gồ rõ, ấn đau tức. Bàng quang căng đầy, có thể sờ thấy qua thành bụng.
Đáng chú ý, dù người bệnh chưa có dấu hiệu kích thích phúc mạc và các chỉ số sinh tồn vẫn ổn định, những biểu hiện trên vẫn đặt ra nghi vấn về một tổn thương nghiêm trọng tại đường tiết niệu.

Kết quả xét nghiệm cho thấy bệnh nhân tăng bạch cầu trung tính, giảm bạch cầu lympho, tăng ure, creatinin máu và xuất hiện hồng cầu trong nước tiểu. Trước diễn biến bất thường, các bác sĩ chỉ định siêu âm và chụp cắt lớp vi tính (CT) ổ bụng có tiêm thuốc cản quang để tìm nguyên nhân.
Kết quả siêu âm bước đầu ghi nhận thành bàng quang mất tính liên tục tại vị trí khoảng 11mm. Trong lòng bàng quang có cấu trúc tăng âm kích thước 37x17mm, nghi cục máu đông. Phía trước bàng quang xuất hiện vùng tụ dịch không đồng nhất, kích thước khoảng 116x38mm.
Hình ảnh CT sau đó cho thấy thành bàng quang bị gián đoạn, thuốc cản quang thoát ra ngoài lòng bàng quang. Đặc biệt, khi phân tích phim chụp muộn sau 40 phút, các bác sĩ nhận thấy thuốc cản quang thoát qua vị trí tổn thương, khu trú tại khoang trước bàng quang, không lan vào khoang phúc mạc. Lớp dịch tại khu vực này dày khoảng 53mm.
Trước tổn thương phức tạp, bệnh viện nơi tiếp nhận đã kết nối hội chẩn từ xa với chuyên gia Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh Medlatec (MEDIM) để làm rõ tình trạng của người bệnh.
Theo ThS.BS Trần Xuân Tiến - Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh Medlatec, qua phân tích hình ảnh, các chuyên gia định hướng bệnh nhân bị vỡ bàng quang ngoài phúc mạc. Đây là tình trạng thành bàng quang bị rách, khiến nước tiểu thoát ra ngoài nhưng không tràn vào khoang phúc mạc.
Kết quả hội chẩn giúp xác định vị trí tổn thương và phạm vi dịch thoát ra ngoài, hỗ trợ ê-kíp điều trị quyết định phẫu thuật cấp cứu ngay tại bệnh viện.
Trong quá trình phẫu thuật mở qua đường ngang trên xương mu, các bác sĩ phát hiện nhiều máu xung quanh bàng quang và một lỗ thủng ở thành phải bàng quang.
Ê-kíp tiến hành khâu đóng lỗ thủng, mở chủ động mặt trước bàng quang để đặt sonde Foley 3 chạc, đồng thời đặt dẫn lưu khoang trước phúc mạc và khâu đóng vết mổ theo các lớp giải phẫu.
Vì sao bàng quang có thể tự vỡ?
Theo ThS.BS Trần Xuân Tiến, vỡ bàng quang tự phát là tình trạng bàng quang bị rách hoặc thủng mà không do chấn thương ngoại lực trực tiếp. Đây là tổn thương rất hiếm gặp, chiếm dưới 1% tổng số các tổn thương bàng quang, nhưng có thể gây nguy hiểm đến tính mạng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.
Một số yếu tố có thể liên quan đến tình trạng này gồm nhịn tiểu kéo dài, nhiễm khuẩn đường tiết niệu, lạm dụng bia rượu, bí tiểu mạn tính, tăng sinh tuyến tiền liệt hoặc tổn thương thần kinh ảnh hưởng đến chức năng kiểm soát tiểu tiện.

Với trường hợp bệnh nhân 61 tuổi nói trên, bác sĩ Tiến lưu ý người bệnh từng phẫu thuật sán não cách đây 3 năm. Tiền sử này cần được xem xét bởi các tổn thương thần kinh có thể ảnh hưởng đến cơ chế kiểm soát hoạt động của bàng quang.
Ngoài ra, tình trạng tiểu máu đại thể kéo dài 3 ngày có thể khiến máu đông lại, hình thành cục máu đông kích thước khoảng 37x17mm trong bàng quang.
Theo nhận định chuyên môn, cục máu đông có thể di chuyển và gây bít tắc đột ngột cổ bàng quang, khiến nước tiểu không thể thoát ra ngoài. Khi đó, áp lực trong bàng quang tăng cao, có thể dẫn đến rách, vỡ thành bàng quang, đặc biệt nếu thành bàng quang có sẵn yếu tố tổn thương.
Bác sĩ cảnh báo, nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, vỡ bàng quang có thể dẫn đến tổn thương thận cấp, nhiễm trùng nặng, thậm chí nhiễm trùng huyết.
Điều đáng lo ngại là bệnh lý này không phải lúc nào cũng có biểu hiện điển hình. Người bệnh có thể chỉ cảm thấy đau bụng dưới, tiểu khó hoặc tiểu máu, dễ nhầm lẫn với những rối loạn tiết niệu thông thường.
Các chuyên gia khuyến cáo, khi xuất hiện tình trạng đau bụng dưới kèm tiểu máu, tiểu buốt, tiểu khó hoặc bí tiểu, người dân cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra sớm. Không nên tự ý điều trị hoặc chủ quan chờ triệu chứng tự hết.
Với những trường hợp bệnh lý hiếm gặp, diễn biến phức tạp, việc phối hợp hội chẩn giữa bác sĩ điều trị và chuyên gia chẩn đoán hình ảnh có ý nghĩa quan trọng, giúp nhận diện tổn thương, định hướng phương án xử trí và hạn chế nguy cơ biến chứng cho người bệnh.