Sau một ngày làm việc mệt mỏi, dọn dẹp nhà cửa, chăm con ngủ xong xuôi, nhiều người mới thực sự có được chút thời gian dành cho riêng mình. Và rồi, chiếc điện thoại trở thành “phần thưởng” cuối ngày.
Dù chẳng có gì đặc biệt để xem, tay vẫn cứ lướt mãi không dừng. Bởi cảm giác đi ngủ ngay lúc ấy giống như quá lãng phí. Trong cả ngày chỉ có khoảnh khắc này là thật sự thuộc về bản thân.
Thế nhưng, thói quen nằm trong bóng tối để chơi điện thoại lại đang âm thầm khiến đôi mắt phải trả giá.
Sử dụng điện thoại trong bóng tối nguy hiểm thế nào?
Dễ làm nặng thêm tình trạng lác mắt
Nhiều người có thói quen nằm nghiêng, dùng một mắt nhìn điện thoại còn mắt kia nhắm lại hoặc bị gối che mất. Không ít người nghĩ đơn giản đó chỉ là thói quen nhưng thực tế đây có thể là dấu hiệu của lác ngoài gián đoạn – một dạng rối loạn phối hợp giữa hai mắt khá phổ biến.
Ở người có sẵn tật khúc xạ hoặc khả năng phối hợp mắt yếu, ánh sáng mạnh từ màn hình trong môi trường tối dễ khiến mắt mất cân bằng hơn, gây nhìn đôi, mỏi mắt, khó tập trung. Việc thường xuyên che một mắt để nhìn cho dễ có thể khiến tình trạng lác ngày càng nặng hơn theo thời gian.
Tăng nguy cơ glaucoma cấp tính
Trong bóng tối, đồng tử sẽ giãn ra. Với những người có cấu trúc mắt đặc biệt như tiền phòng mắt nông, người lớn tuổi, người viễn thị nặng hoặc có tiền sử gia đình mắc glaucoma, điều này có thể làm cản trở lưu thông dịch trong mắt, khiến áp lực nội nhãn tăng cao.
Kết quả là nguy cơ xuất hiện cơn glaucoma góc đóng cấp tính tăng lên, kèm theo các triệu chứng như đau mắt dữ dội, đau đầu, buồn nôn và suy giảm thị lực không hồi phục nếu xử lý chậm.
Hai mắt tăng độ lệch khúc xạ
Phần lớn mọi người đều cầm điện thoại rất gần khi nằm trên giường, có khi chỉ cách mắt khoảng 15–20cm. Khoảng cách này khiến cơ điều tiết phải hoạt động liên tục trong trạng thái căng thẳng.
Không chỉ vậy, sự tương phản mạnh giữa màn hình sáng và môi trường tối còn khiến mắt nhanh mệt hơn, dễ gây chói, khô rát và làm tăng chênh lệch độ cận giữa hai mắt.
Ngoài tổn thương thị giác, ánh sáng xanh từ điện thoại còn ức chế melatonin – hormone giúp cơ thể buồn ngủ. Não bộ bị “đánh lừa” rằng vẫn còn ban ngày, khiến con người càng lướt càng tỉnh táo, khó đi vào giấc ngủ sâu.
Bật đèn rồi chơi điện thoại có đỡ hại hơn không?
Việc ngồi dậy, bật đèn, giữ khoảng cách hợp lý hay đeo kính khi dùng điện thoại chắc chắn sẽ giúp giảm bớt phần nào áp lực cho mắt. Nhưng điều đó không có nghĩa là mắt hoàn toàn an toàn.
Khi nhìn chăm chú vào màn hình, tần suất chớp mắt giảm mạnh. Bình thường con người chớp mắt khoảng 16 lần mỗi phút, nhưng khi dùng smartphone con số này có thể giảm xuống chỉ còn khoảng 6 lần.
Mỗi lần chớp mắt giúp nước mắt được dàn đều để giữ ẩm bề mặt nhãn cầu. Khi chớp mắt ít đi, màng nước mắt nhanh bốc hơi hơn, gây khô rát, cộm mắt, đau nhức hoặc chảy nước mắt liên tục.
Nhiều người tưởng mình không bị khô mắt nhưng thực tế lại thường xuyên bị nhói mắt rồi chảy nước mắt khi lướt điện thoại ban đêm. Đó chính là dấu hiệu mắt đang bị kích thích quá mức.
Gia tăng nguy cơ lác trong cấp tính
Các bác sĩ nhãn khoa ghi nhận ngày càng nhiều trường hợp lác trong cấp tính liên quan đến việc nhìn gần quá lâu.
Tình trạng này có thể khiến mắt đột ngột lệch vào trong, gây nhìn đôi nghiêm trọng và ảnh hưởng lớn tới sinh hoạt hàng ngày.
Không chỉ trẻ em, người lớn làm việc văn phòng, dùng điện thoại liên tục hoặc thức khuya nhiều cũng là nhóm nguy cơ cao.
Người trưởng thành vẫn có thể tăng độ cận
Nhiều người nghĩ rằng sau 18 tuổi, độ cận sẽ ổn định. Nhưng thực tế hiện nay, không ít người trưởng thành vẫn tăng độ cận liên tục vì thói quen dùng mắt quá mức.
Những nghề phải nhìn gần nhiều như kế toán, lập trình viên, dân văn phòng, người làm nội dung… thường dễ gặp tình trạng này hơn.
Đáng chú ý, nhiều phụ nữ sau sinh cũng bị tăng độ cận rõ rệt. Một phần do thay đổi hormone, phần khác đến từ việc thường xuyên thức đêm chăm con và tranh thủ dùng điện thoại trong bóng tối để tránh làm em bé thức giấc.
Thực tế, cách tốt nhất vẫn là giảm tổng thời gian sử dụng màn hình, đặc biệt vào ban đêm. Nếu có thể, hãy thử thay việc lướt điện thoại trước khi ngủ bằng nghe nhạc, podcast hoặc audiobook để mắt được nghỉ ngơi thực sự.
Trong trường hợp khó bỏ thói quen này, nên lưu ý:
Bật đèn ngủ hoặc tăng ánh sáng môi trường để giảm chênh lệch sáng tối.
Giảm độ sáng màn hình xuống mức phù hợp.
Bật chế độ ban đêm hoặc chế độ bảo vệ mắt.
Chủ động chớp mắt nhiều hơn hoặc dùng nước mắt nhân tạo nếu mắt khô.
Tránh nằm nghiêng hoặc dùng một mắt nhìn điện thoại quá lâu.
Đôi mắt vốn không được thiết kế để “tăng ca” cùng điện thoại đến tận nửa đêm mỗi ngày. Và nhiều tổn thương của mắt khi xuất hiện rồi thường rất khó để quay lại như cũ.
