Ngứa kéo dài có thể liên quan đến nhiễm ký sinh trùng

Thời gian gần đây, Khoa Da liễu (Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ) tiếp nhận nhiều người bệnh đến khám trong tình trạng sẩn ngứa kéo dài, tổn thương da dai dẳng. Qua thăm khám và xét nghiệm, một số trường hợp được xác định nhiễm ấu trùng giun đũa chó, mèo (Toxocara canis/Toxocara cati).

Đây là bệnh ký sinh trùng lây truyền từ động vật sang người, có thể gặp ở nhiều lứa tuổi. Đáng chú ý, các biểu hiện ban đầu thường không đặc hiệu, dễ nhầm lẫn với những bệnh da liễu thông thường.

BSCKI Phạm Thùy Dương - Khoa Da liễu (Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ), cho biết nhiều bệnh lý da liễu có biểu hiện tương tự như ngứa, nổi sẩn hoặc mẩn đỏ. Vì vậy, người bệnh không nên tự xác định nguyên nhân chỉ dựa vào những tổn thương trên da.

Nếu tình trạng sẩn ngứa kéo dài, thường xuyên tái phát hoặc không cải thiện sau điều trị, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và tìm nguyên nhân.

Đặc biệt, những người thường xuyên tiếp xúc với chó, mèo, đất, cát cần chú ý khi xuất hiện các biểu hiện bất thường. Khi đi khám, người bệnh nên thông tin cho bác sĩ về việc nuôi, tiếp xúc với vật nuôi hoặc thường xuyên làm việc trong môi trường đất, cát để hỗ trợ quá trình chẩn đoán.

Nhiễm ấu trùng giun đũa chó, mèo có thể gây ra nhiều triệu chứng khác nhau. Ở ngoài da, người bệnh có thể xuất hiện các nốt sẩn ngứa, mẩn đỏ kéo dài.

Một số trường hợp có tổn thương dạng đường ngoằn ngoèo dưới da, màu đỏ hồng hoặc đỏ nâu, liên quan đến quá trình ấu trùng di chuyển trong mô. Ngoài ra, bệnh có thể gây sốt nhẹ, ho kéo dài, đau bụng, tiêu chảy hoặc gan to, đau gan.

Đáng lo ngại, khi ấu trùng di chuyển đến các cơ quan quan trọng, người bệnh có nguy cơ gặp biến chứng nghiêm trọng. Nếu xâm nhập vào mắt, ký sinh trùng có thể gây viêm võng mạc, giảm thị lực, thậm chí mù lòa.

Trường hợp ảnh hưởng đến hệ thần kinh có thể gây đau đầu, co giật, rối loạn tri giác. Nếu tổn thương phổi, người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện hô hấp.

Nhiễm ấu trùng giun đũa chó, mèo qua đường nào?

Chó và mèo là vật chủ chính của các loài giun đũa Toxocara. Giun trưởng thành sống trong ruột động vật, đẻ trứng và thải trứng ra môi trường theo phân.

Sau khoảng 2-4 tuần trong điều kiện thuận lợi, trứng phát triển thành dạng có khả năng gây nhiễm. Con người có thể vô tình nuốt phải trứng giun khi tiếp xúc với môi trường ô nhiễm.

Một số nguy cơ phơi nhiễm thường gặp là tiếp xúc gần với chó, mèo; chơi đùa, ôm hôn vật nuôi hoặc dọn phân nhưng không vệ sinh tay đúng cách. Ngoài ra, việc làm vườn, tiếp xúc với đất, cát nhiễm trứng giun rồi đưa tay lên miệng cũng có thể dẫn đến nhiễm bệnh.

Thói quen ăn rau sống chưa được rửa sạch hoặc sử dụng nguồn nước không bảo đảm vệ sinh cũng tiềm ẩn nguy cơ. Sau khi vào cơ thể người, ấu trùng không phát triển thành giun trưởng thành mà có thể di chuyển đến nhiều cơ quan, gây tổn thương tùy vị trí ký sinh.

Theo các bác sĩ, do triệu chứng nhiễm ấu trùng giun đũa chó, mèo không đặc hiệu và dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh lý khác, việc chẩn đoán cần kết hợp thăm khám lâm sàng, tiền sử tiếp xúc và các xét nghiệm cần thiết.

Xét nghiệm máu tìm kháng thể kháng Toxocara bằng phương pháp ELISA có thể được sử dụng để hỗ trợ chẩn đoán. Tuy nhiên, kết quả cần được bác sĩ đánh giá cùng triệu chứng và yếu tố dịch tễ, không nên tự kết luận mắc bệnh chỉ dựa vào một chỉ số xét nghiệm.

Khi xác định nhiễm ký sinh trùng, người bệnh cần được bác sĩ chỉ định thuốc và liệu trình điều trị phù hợp. Một số thuốc có thể được sử dụng gồm Albendazol, Thiabendazol hoặc Ivermectin, tùy tình trạng cụ thể.

Trong quá trình điều trị, người bệnh cần tái khám theo lịch hẹn để đánh giá đáp ứng và theo dõi sức khỏe. Bác sĩ có thể chỉ định kiểm tra công thức máu, chức năng gan, thận và các xét nghiệm cần thiết khác.

Người bệnh không nên tự ý mua thuốc tẩy giun hoặc sử dụng thuốc kéo dài khi chưa có chỉ định. Việc dùng thuốc không đúng cách có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, đồng thời làm chậm quá trình xác định nguyên nhân thực sự gây bệnh.

Chủ động phòng bệnh khi nuôi chó, mèo

Để hạn chế nguy cơ nhiễm ấu trùng giun đũa chó, mèo, người dân cần chú trọng vệ sinh cá nhân, môi trường sống và chăm sóc vật nuôi đúng cách.

BSCKI Phạm Thùy Dương khuyến cáo các gia đình nên tẩy giun định kỳ cho chó, mèo theo hướng dẫn của bác sĩ thú y; thu gom, xử lý phân vật nuôi đúng cách và thường xuyên vệ sinh khu vực nuôi.

Người dân cần rửa tay bằng xà phòng sau khi tiếp xúc với chó, mèo, đất, cát và trước khi ăn; rửa sạch rau củ quả, sử dụng nguồn nước bảo đảm vệ sinh, thực hiện ăn chín, uống sạch.

Đối với trẻ nhỏ, cha mẹ cần hướng dẫn trẻ hình thành thói quen vệ sinh tay, hạn chế đưa đất, cát hoặc đồ vật bẩn vào miệng, đồng thời chú ý kiểm soát việc tiếp xúc với vật nuôi.

Các bác sĩ lưu ý, không phải mọi trường hợp sẩn ngứa đều do nhiễm ấu trùng giun đũa chó, mèo. Tuy nhiên, khi xuất hiện tổn thương da kéo dài, tái phát không rõ nguyên nhân hoặc có biểu hiện bất thường, người dân nên đến cơ sở y tế để được thăm khám.

Việc xác định đúng nguyên nhân không chỉ giúp lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp mà còn hạn chế nguy cơ bỏ sót những bệnh lý tiềm ẩn.