Gần đây, bệnh tay chân miệng đang có xu hướng gia tăng nhanh, đặc biệt ở nhóm trẻ nhỏ. Tại Bệnh viện Nhi Trung ương, từ đầu năm đến nay, cơ sở y tế này đã ghi nhận gần 3.000 trẻ mắc bệnh, trong đó khoảng 1/3 trường hợp phải nhập viện điều trị. So với cùng kỳ năm 2025, số ca mắc tăng 56%, còn số bệnh nhi nội trú tăng gấp đôi.
Dù phần lớn ca bệnh diễn biến nhẹ, các bác sĩ cảnh báo vẫn có những trường hợp chuyển nặng nhanh, tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.
Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi, do các virus đường ruột gây ra và lây lan chủ yếu qua đường tiêu hóa. Bệnh dễ bùng phát thành dịch trong cộng đồng, đặc biệt tại các nhà trẻ, trường mầm non.
Nhận diện sớm các dấu hiệu bệnh
Theo TS.BS Nguyễn Văn Lâm, Giám đốc Trung tâm Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Nhi Trung ương, tay chân miệng thường diễn tiến qua hai giai đoạn rõ rệt.
Ở giai đoạn khởi phát kéo dài 1-2 ngày, trẻ có thể sốt nhẹ, mệt mỏi, đau họng, biếng ăn, đôi khi kèm tiêu chảy thoáng qua trong ngày.
 |
Số ca tay chân miệng tăng 56% so với cùng kỳ, không ít trẻ nhập viện, đặt ra cảnh báo về nguy cơ biến chứng nặng. Ảnh minh họa: Đinh Hà. |
Khi bước sang giai đoạn toàn phát (khoảng 3-10 ngày), các triệu chứng trở nên điển hình hơn với tình trạng loét miệng gây đau, kèm phát ban dạng hồng ban hoặc phỏng nước. Các nốt này thường xuất hiện ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, đùi và mông.
Vị chuyên gia cảnh báo tay chân miệng không chỉ là bệnh lành tính như nhiều người vẫn nghĩ. Trong một số trường hợp, bệnh có thể gây biến chứng nghiêm trọng như viêm não, viêm màng não, viêm cơ tim hoặc phù phổi cấp. Nếu không được phát hiện sớm, những biến chứng này có thể đe dọa tính mạng trẻ.
Một trong những băn khoăn phổ biến của phụ huynh là liệu trẻ đã mắc tay chân miệng có bị lại hay không. Theo TS.BS Nguyễn Văn Lâm, câu trả lời là có.
Nguyên nhân là bệnh từ nhiều chủng virus khác nhau thuộc nhóm Enterovirus gây ra, phổ biến như Coxsackievirus hay EV71. Sau khi mắc bệnh, cơ thể chỉ tạo miễn dịch với một chủng virus nhất định, nên trẻ vẫn có nguy cơ tái nhiễm với các chủng khác.
Chăm sóc trẻ đúng cách khi bị bệnh
Phụ huynh cần đặc biệt lưu ý một số dấu hiệu cho thấy bệnh có thể đang diễn tiến nặng hơn.
Trẻ sốt cao kéo dài trên 2 ngày, đặc biệt khi nhiệt độ vượt 39 độ C và đáp ứng kém với thuốc hạ sốt là dấu hiệu đáng lo ngại. Bên cạnh đó, tình trạng giật mình chới với từng cơn ngắn 1- 2 giây, thường xuất hiện ở tay chân, dễ gặp khi trẻ bắt đầu ngủ hoặc khi nằm ngửa, cũng là biểu hiện cảnh báo sớm tổn thương thần kinh.
Ngoài ra, nếu trẻ có biểu hiện run tay chân, đi loạng choạng, cha mẹ cần nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.
Theo bác sĩ Lâm, khi trẻ bị tay chân miệng, việc ăn uống thường gặp khó khăn do đau loét miệng. Với trẻ còn bú, cha mẹ nên tiếp tục cho trẻ dùng sữa mẹ, có thể vắt ra và cho ăn bằng thìa nếu trẻ không bú trực tiếp được.
Đối với trẻ lớn hơn, nên ưu tiên các thức ăn lỏng, dễ tiêu như cháo, súp và chia nhỏ bữa ăn để trẻ dễ tiếp nhận. Đồng thời, cần tránh các thực phẩm cay, nóng hoặc cứng vì có thể làm tăng cảm giác đau, khiến trẻ sợ ăn.
Bác sĩ Lâm nhấn mạnh việc theo dõi sát diễn biến bệnh, nhận biết sớm dấu hiệu bất thường và chăm sóc đúng cách đóng vai trò quan trọng trong việc giúp trẻ hồi phục nhanh, đồng thời hạn chế nguy cơ biến chứng nguy hiểm.
