Theo NDTV, protein là dưỡng chất thiết yếu tham gia vào hầu hết hoạt động sống của cơ thể, từ xây dựng cơ bắp, tái tạo mô, sản xuất enzyme đến hỗ trợ miễn dịch. Vì vậy, các sản phẩm bổ sung protein như whey, thanh protein hay đồ uống giàu đạm ngày càng phổ biến, không chỉ với người tập gym mà cả những người muốn giảm cân hoặc cải thiện sức khỏe.

Tuy nhiên, điều gì sẽ xảy ra nếu bạn sử dụng bột protein thường xuyên nhưng lại không tập thể dục? Câu trả lời phụ thuộc vào lượng protein tiêu thụ, chế độ ăn uống tổng thể và mức độ vận động hàng ngày của bạn.

Protein không chỉ dành cho người tập gym

Nhiều người cho rằng protein chỉ có tác dụng xây cơ, nhưng thực tế dưỡng chất này còn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cơ bắp, hỗ trợ trao đổi chất, cân bằng hormone và phục hồi tế bào. Nếu chế độ ăn thiếu đạm, việc bổ sung protein vẫn có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe, ngay cả khi bạn không tập luyện.

Tuy nhiên, khi cơ thể không có hoạt động thể chất đủ mạnh để kích thích cơ bắp, lượng protein dư thừa sẽ được xử lý theo cách khác, chủ yếu liên quan đến chuyển hóa năng lượng và cân bằng calo.

Những lợi ích có thể nhận được

Giúp no lâu, hỗ trợ kiểm soát cân nặng

Protein có khả năng tạo cảm giác no lâu hơn carbohydrate hay chất béo. Vì vậy, sử dụng thức uống giàu protein thay cho bữa phụ hoặc một phần bữa ăn có thể giúp giảm cảm giác thèm ăn và hỗ trợ kiểm soát lượng calo nạp vào.

Hỗ trợ phục hồi và tăng cường miễn dịch

Protein là “nguyên liệu” để cơ thể sản xuất hormone, enzyme và tế bào miễn dịch. Điều này đặc biệt hữu ích với người đang hồi phục sau bệnh tật, chấn thương hoặc người lớn tuổi cần duy trì sức khỏe tổng thể.

Duy trì khối lượng cơ bắp

Ngay cả khi không tập luyện, protein vẫn giúp hạn chế tình trạng mất cơ theo thời gian, đặc biệt ở người lớn tuổi. Tuy nhiên, nó không thể tự tạo ra cơ bắp mới nếu thiếu các bài tập kích thích cơ.

Tăng nhẹ quá trình đốt cháy năng lượng

Cơ thể cần tiêu tốn nhiều năng lượng hơn để tiêu hóa protein so với tinh bột hoặc chất béo. Đây được gọi là "hiệu ứng sinh nhiệt" của thực phẩm, có thể hỗ trợ quá trình trao đổi chất ở mức nhất định.

Những rủi ro tiềm ẩn nếu lạm dụng

Dễ tăng cân nếu dư thừa calo

Nhiều loại bột protein vẫn chứa lượng calo đáng kể. Nếu bổ sung thêm mỗi ngày nhưng không vận động hoặc không điều chỉnh khẩu phần ăn, lượng calo dư thừa có thể tích tụ thành mỡ.

Mất cân bằng dinh dưỡng

Phụ thuộc quá nhiều vào thực phẩm bổ sung có thể khiến chế độ ăn thiếu rau xanh, chất xơ, vitamin và khoáng chất từ thực phẩm tự nhiên, những yếu tố quan trọng đối với sức khỏe lâu dài.

Gây áp lực cho thận

Ở người khỏe mạnh, lượng protein hợp lý thường không gây hại. Tuy nhiên, việc tiêu thụ quá nhiều protein trong thời gian dài, đặc biệt ở người có bệnh lý thận tiềm ẩn, có thể làm tăng gánh nặng cho cơ quan này.

Dễ gặp vấn đề tiêu hóa

Một số người có thể bị đầy hơi, chướng bụng hoặc khó tiêu khi dùng whey protein, nhất là nếu cơ thể nhạy cảm với lactose hoặc ít vận động.

Nguy cơ mất nước

Quá trình chuyển hóa protein cần nhiều nước hơn bình thường. Nếu bổ sung protein nhưng uống không đủ nước, cơ thể có thể bị mất nước nhẹ và làm tăng áp lực lên thận.

Không giúp tăng cơ nếu không vận động

Đây là điều nhiều người hiểu lầm nhất. Protein chỉ cung cấp "nguyên liệu", còn việc xây dựng cơ bắp cần có kích thích từ tập luyện, đặc biệt là các bài tập sức mạnh. Nếu không tập thể dục, lượng protein dư thừa sẽ không tự chuyển hóa thành cơ bắp.

Có nên dùng bột protein nếu không tập luyện?

Câu trả lời là "có", nhưng cần đúng nhu cầu. Người ăn uống thiếu đạm, người lớn tuổi, người đang hồi phục sức khỏe hoặc người cần kiểm soát cân nặng vẫn có thể hưởng lợi từ việc bổ sung protein. Tuy nhiên, nếu mục tiêu là tăng cơ hoặc cải thiện vóc dáng, protein chỉ phát huy hiệu quả tối ưu khi kết hợp cùng vận động thể chất và chế độ ăn cân bằng.