Thịt là nguồn cung cấp protein, sắt, vitamin B12 cùng nhiều dưỡng chất quan trọng trong chế độ ăn. Tuy nhiên, với người mắc tiểu đường hoặc có nguy cơ mắc bệnh, ăn thịt cũng cần có mức độ. Không chỉ lượng thịt, loại thịt và cách chế biến cũng là những yếu tố đáng lưu ý.

Một nghiên cứu quy mô lớn của nhóm nghiên cứu tại Trường Y Đại học Cambridge, công bố trên The Lancet Diabetes & Endocrinology, đã xem xét mối liên quan giữa mức tiêu thụ thịt và nguy cơ mắc tiểu đường type 2.

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu của gần 2 triệu người tại 20 quốc gia, trong đó có dữ liệu từ Nghiên cứu triển vọng về bệnh mạn tính tại Trung Quốc (CKB) và Điều tra Sức khỏe và Dinh dưỡng Trung Quốc (CHNS). Kết quả cho thấy một số loại thịt, đặc biệt thịt đỏ và thịt chế biến sẵn, có liên quan đến nguy cơ mắc tiểu đường type 2.

Hai loại thịt cần đặc biệt lưu ý

Theo Tencent News, trong chế độ ăn hàng ngày, thịt chế biến sẵn như xúc xích, giăm bông, thịt xông khói, thịt hộp là nhóm nên hạn chế. Nghiên cứu cho thấy lượng tiêu thụ càng nhiều nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 càng cao. Các sản phẩm này thường chứa nhiều muối và các hợp chất hình thành hoặc được sử dụng trong quá trình chế biến, vì vậy không nên ăn thường xuyên.

Ăn nhiều thịt đỏ có liên quan đến nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 cao hơn. Trong khi đó, thịt gia cầm như gà, vịt có thể là lựa chọn phù hợp hơn trong chế độ ăn cân đối, nhưng vẫn cần ăn với lượng vừa phải.

Một yếu tố được các nhà nghiên cứu quan tâm là sắt heme, dạng sắt chủ yếu có trong thực phẩm nguồn động vật, đặc biệt là thịt đỏ. Một số bằng chứng cho thấy hấp thụ nhiều sắt heme có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa glucose và chức năng insulin, qua đó góp phần giải thích mối liên quan giữa ăn nhiều thịt đỏ và nguy cơ tiểu đường type 2.

Ngoài thành phần dinh dưỡng, cách chế biến thịt cũng đáng lưu ý. Nướng hoặc chiên rán ở nhiệt độ quá cao có thể tạo ra một số hợp chất không có lợi cho sức khỏe. Vì vậy, nên ưu tiên các phương pháp như luộc, hấp, hầm và hạn chế thường xuyên ăn thịt nướng cháy hoặc chiên rán nhiều dầu.

Như vậy, không nhất thiết phải loại bỏ thịt khỏi thực đơn. Điều quan trọng là kiểm soát lượng ăn, hạn chế thịt chế biến sẵn, ăn thịt đỏ ở mức vừa phải, ưu tiên nguồn protein đa dạng và lựa chọn cách chế biến lành mạnh.

Tiêu thụ càng nhiều thịt chế biến sẵn, nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 càng cao. Ảnh: Shutterstock.

Mỗi ngày nên ăn bao nhiêu thịt?

Theo Hướng dẫn chế độ ăn uống dành cho người dân Trung Quốc 2022, người trưởng thành nên tiêu thụ tổng cộng khoảng 120-200 g cá, gia cầm, trứng và thịt mỗi ngày. Trong đó, lượng thịt gia súc và gia cầm được khuyến nghị khoảng 300-500 g mỗi tuần; đồng thời nên hạn chế các sản phẩm thịt chế biến sẵn. Đây là tổng lượng thịt, bao gồm cả thịt đỏ và thịt trắng.

Với thịt đỏ, một số khuyến nghị về chế độ ăn lành mạnh đề xuất kiểm soát khẩu phần ở mức nhỏ, thay vì ăn thường xuyên với lượng lớn. Quan trọng hơn, có thể thay một phần thịt đỏ hoặc thịt chế biến sẵn bằng các nguồn protein thực vật như đậu phụ và các loại hạt.

Đây cũng là điểm tích cực trong nghiên cứu: thay thế một phần thịt bằng nguồn protein thực vật có thể giúp cải thiện chất lượng khẩu phần và góp phần giảm nguy cơ mắc tiểu đường type 2.

Chế biến thịt đúng cách để bảo vệ sức khỏe

Không chỉ lượng thịt, cách chế biến cũng ảnh hưởng đến sức khỏe. Nên ưu tiên các phương pháp như luộc, hấp, hầm hoặc nấu chín, thay vì thường xuyên chiên rán hoặc nướng thịt ở nhiệt độ quá cao.

Bên cạnh đó, cần chú ý an toàn thực phẩm. WHO khuyến cáo tách riêng thực phẩm sống và chín, đặc biệt với thịt và gia cầm sống, bởi nước hoặc dịch tiết từ thực phẩm sống có thể làm lây nhiễm vi sinh vật sang thực phẩm đã nấu chín.

Thịt, đặc biệt thịt xay và gia cầm, cần được nấu chín kỹ. WHO khuyến nghị thực phẩm nên đạt khoảng 70°C ở phần bên trong để giúp tiêu diệt phần lớn vi khuẩn nguy hiểm. Thức ăn đã nấu không nên để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ và thực phẩm dễ hỏng nên được bảo quản trong tủ lạnh ở mức dưới khoảng 5°C.

Cuối cùng, người mắc tiểu đường không nhất thiết phải kiêng thịt hoàn toàn. Một chế độ ăn hợp lý nên bảo đảm đủ protein nhưng đồng thời đa dạng nguồn thực phẩm, ưu tiên cá, gia cầm, đậu và các loại hạt; hạn chế thịt chế biến sẵn và kiểm soát lượng thịt đỏ. Đây là cách tiếp cận cân bằng để vừa đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng vừa hỗ trợ kiểm soát nguy cơ bệnh chuyển hóa.