Mỗi khi bão lũ đi qua, nước tràn ra từ các cống rãnh, hệ thống thoát nước, kéo theo vi sinh vật, bụi bẩn, rác thải và chất ô nhiễm lan rộng trong môi trường sống. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn, virus sinh sôi, kéo theo hàng loạt bệnh lý nguy hiểm như tiêu chảy cấp, bệnh ngoài da, đau mắt đỏ, sốt xuất huyết, các bệnh đường hô hấp...

Đáng chú ý, thương hàn là một trong những bệnh thường gặp sau lũ lụt, có thể gây biến chứng nặng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Theo Bộ Y tế, bệnh thương hàn do vi khuẩn Salmonella typhi gây ra. Bệnh thường khởi phát đột ngột với triệu chứng sốt cao kéo dài, đau đầu, mệt mỏi, chán ăn, táo bón hoặc tiêu chảy và ho khan. Trong một số trường hợp, người bệnh có thể không xuất hiện triệu chứng rõ rệt, khiến việc chẩn đoán trở nên khó khăn.

Thời gian ủ bệnh trung bình từ 8 đến 14 ngày, tùy vào số lượng vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể và khả năng miễn dịch của mỗi người.

Nguồn lây bệnh chủ yếu là từ người bệnh - những người đang trong giai đoạn ủ bệnh hoặc đang mắc bệnh vẫn có thể phát tán vi khuẩn ra môi trường. Ngoài ra, người đã khỏi bệnh nhưng vẫn mang vi khuẩn trong người cũng tiềm ẩn nguy cơ lây lan trong vòng từ vài tuần đến vài tháng sau khi hết triệu chứng. Một nhóm khác là người lành mang khuẩn, tuy không có biểu hiện lâm sàng rõ ràng nhưng vẫn có thể góp phần phát tán bệnh trong cộng đồng. 

Thương hàn là một trong những bệnh thường gặp sau lũ lụt, có thể gây biến chứng nặng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Ảnh minh hoạ: Khổng Chí / VTC News.

Bệnh thương hàn lây chủ yếu qua đường tiêu hóa. Việc ăn uống không đảm bảo an toàn, sử dụng thực phẩm hoặc nguồn nước bị nhiễm khuẩn mà chưa được nấu chín kỹ là nguyên nhân hàng đầu gây nên các đợt bùng phát thương hàn quy mô lớn.

Ngoài ra, tiếp xúc trực tiếp với bệnh nhân hoặc các vật dụng, chất thải nhiễm khuẩn cũng là con đường khiến bệnh lây lan rải rác trong cộng đồng.

Trước nguy cơ gia tăng sau mưa lũ, Bộ Y tế kêu gọi các địa phương tăng cường giám sát dịch tễ tại các khu vực từng có ổ dịch, những nơi có điều kiện vệ sinh kém, mật độ dân cư cao hoặc sử dụng nước ao, hồ, sông suối chưa qua xử lý.

Việc cải thiện hệ thống cấp nước sinh hoạt, xử lý chất thải, kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm và giữ gìn môi trường rất quan trọng trong phòng chống dịch bệnh.

Người dân được khuyến cáo cần chủ động bảo vệ sức khỏe bằng cách ăn chín, uống sôi, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, sử dụng nước sạch, không ăn thực phẩm không rõ nguồn gốc. Đồng thời, người có dấu hiệu sốt kéo dài, rối loạn tiêu hóa bất thường, cần đến cơ sở y tế sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Ngoài ra, các địa phương cũng cần chuẩn bị sẵn thuốc, hóa chất, thiết bị phòng dịch và tăng cường truyền thông, giáo dục cộng đồng về kiến thức phòng chống bệnh truyền nhiễm. Việc báo cáo sớm các ca nghi ngờ theo đúng quy định là điều cần thiết để ngăn chặn nguy cơ lây lan dịch trong cộng đồng.