Mới đây, các bác sĩ khoa Hồi sức cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Thành phố Cần Thơ tiếp nhận chị N.B.T. (47 tuổi, ngụ huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long) trong tình trạng nguy kịch. Trước đó một ngày, người phụ nữ chỉ có các triệu chứng sốt cao, mệt mỏi và đau nhức toàn thân, nhưng bệnh diễn tiến rất nhanh.

Khi nhập viện, bệnh nhân đã rơi vào sốc nhiễm trùng nặng với nhiều dấu hiệu nguy hiểm như môi khô, lưỡi bẩn, thở nhanh sâu 32 lần/phút, huyết áp tụt, mạch nhanh yếu, tri giác lơ mơ, da nổi bông tím. Đặc biệt, trên khắp cơ thể bệnh nhân xuất hiện các ban xuất huyết, một số vị trí có hoại tử trung tâm.

Sau 12 ngày điều trị, tình trạng của người bệnh đã cải thiện. Ảnh: BVCC.

Nhận thấy tình trạng bất thường này, Bác sĩ chuyên khoa II Lâm Phương Thúy, Phó khoa Hồi sức tích cực - Chống độc, Bệnh viện Đa khoa Thành phố Cần Thơ, nhanh chóng nghi ngờ ca bệnh liên quan đến nhiễm não mô cầu (Neisseria meningitidis). Người bệnh được cách ly ngay tại phòng riêng và triển khai cấp cứu khẩn cấp.

Các bác sĩ tiến hành đặt nội khí quản để hỗ trợ hô hấp, hồi sức, dùng thuốc vận mạch nâng huyết áp và kháng sinh phổ rộng, hướng đến các tác nhân nghi ngờ như não mô cầu và liên cầu lợn.

Đồng thời, bệnh nhân được làm nhiều xét nghiệm nhằm đánh giá biến chứng và hội chẩn với chuyên khoa truyền nhiễm, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Cần Thơ. Mẫu bệnh phẩm cũng được gửi đến Viện Pasteur TP.HCM để xác định chính xác tác nhân gây bệnh.

Kết quả xét nghiệm cho thấy bệnh nhân đã xuất hiện suy đa cơ quan, rối loạn đông máu và toan chuyển hóa nặng, những biến chứng có thể đe dọa tính mạng. Bệnh nhân được truyền máu để điều chỉnh rối loạn đông máu và tiến hành lọc máu liên tục. Sau đó, Viện Pasteur TP.HCM xác nhận bệnh nhân dương tính với não mô cầu type B, phù hợp với chẩn đoán lâm sàng ban đầu của các bác sĩ.

Sau 12 ngày điều trị tích cực tại khoa Hồi sức tích cực - Chống độc, tình trạng của chị T. cải thiện rõ rệt. Người bệnh đáp ứng tốt với phác đồ điều trị, được ngừng lọc máu và rút ống nội khí quản, vượt qua giai đoạn nguy kịch.

Theo ThS.BS Phạm Văn Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương, viêm màng não do não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính, thường gặp vào mùa đông - xuân, lây truyền từ người sang người qua đường hô hấp và có khả năng bùng phát thành dịch.

Bệnh khởi phát đột ngột với các triệu chứng như sốt cao, đau đầu dữ dội, buồn nôn hoặc nôn, cứng gáy, rối loạn ý thức từ lơ mơ đến hôn mê, kèm theo ban xuất huyết dạng tử ban đặc trưng.

Nếu được phát hiện sớm và điều trị tích cực đúng phác đồ, bệnh có thể khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên, tỷ lệ không qua khỏi vẫn cao; trong số những người sống sót, khoảng 20% có thể để lại di chứng nặng nề như tổn thương não, suy thận, hoại tử chi, rối loạn đông máu kéo dài.

Một trong những biện pháp quan trọng để phòng viêm màng não do não mô cầu là hạn chế lây truyền vi khuẩn qua đường hô hấp. Người dân nên rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, che miệng khi ho hoặc hắt hơi và tránh tiếp xúc gần với người có triệu chứng viêm đường hô hấp.

Bệnh cũng dễ bùng phát khi thời tiết thay đổi, đặc biệt trong môi trường kín, đông người, nơi vi khuẩn có thể lây lan qua giọt bắn. Vì vậy, tiêm vaccine phòng não mô cầu đầy đủ theo khuyến cáo của bác sĩ vẫn là biện pháp bảo vệ quan trọng nhất.