Ngày 13/3, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) tổ chức hội thảo tại Hà Nội nhằm phổ biến Luật Phòng bệnh và lấy ý kiến góp ý cho dự thảo nghị định cùng các thông tư hướng dẫn thi hành luật.

Tại hội thảo, ông Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), cho biết dự thảo văn bản đã bổ sung nhiều quy định cụ thể liên quan đến tiêm chủng trong công tác phòng, chống bệnh truyền nhiễm.

Hai nhóm tiêm chủng: Bắt buộc và tự nguyện

Theo dự thảo, hoạt động tiêm chủng được chia thành hai nhóm gồm tiêm chủng bắt buộc và tiêm chủng tự nguyện. Đối với tiêm chủng bắt buộc, dự thảo xác định rõ hai nhóm đối tượng chính.

Nhóm thứ nhất là các đối tượng thuộc Chương trình Tiêm chủng mở rộng, bao gồm trẻ em, phụ nữ mang thai và những người có nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm nằm trong danh mục đã có vaccine hoặc sinh phẩm phòng bệnh.

Nhóm thứ hai là các đối tượng cần tiêm chủng trong trường hợp phòng, chống dịch. Cụ thể, đó là những người có nguy cơ mắc bệnh tại khu vực đang có dịch; nhân viên y tế trực tiếp khám, điều trị cho bệnh nhân mắc bệnh truyền nhiễm; người tham gia giám sát, điều tra và xử lý ổ dịch; nhân viên phòng xét nghiệm thường xuyên tiếp xúc với tác nhân gây bệnh.

Ngoài các nhóm trên, Thủ tướng có thể quyết định bổ sung thêm đối tượng tiêm chủng bắt buộc trên cơ sở đề xuất của Bộ Y tế.

Dự thảo Luật Phòng bệnh lần đầu đề xuất cơ chế bồi thường khi tai biến nặng sau tiêm chủng bắt buộc, với mức hỗ trợ lên tới hàng chục lần lương cơ sở. Ảnh minh họa: Đinh Hà.

Dự thảo cũng quy định việc xác định người có nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm sẽ được xem xét thông qua Hội đồng tư vấn sử dụng vaccine sinh phẩm do Bộ trưởng Bộ Y tế thành lập.

Trong trường hợp người dân có chống chỉ định tiêm chủng theo hướng dẫn chuyên môn, họ sẽ không thuộc diện bắt buộc phải tiêm.

Quy định rõ quy trình điều tra tai biến sau tiêm

Một điểm đáng chú ý trong dự thảo là lần đầu tiên đề cập cơ chế bồi thường trong trường hợp xảy ra tai biến nặng sau tiêm chủng, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe hoặc tính mạng người được tiêm.

Theo đề xuất, những người thuộc diện tiêm chủng bắt buộc nếu gặp tai biến nghiêm trọng dẫn đến khuyết tật hoặc tử vong sẽ được Nhà nước bồi thường.

Cụ thể, với trường hợp để lại di chứng dẫn đến khuyết tật, mức bồi thường dự kiến là 30 lần mức lương cơ sở, kèm theo chi phí khám chữa bệnh và khoản thu nhập bị mất hoặc giảm sút.

Trong trường hợp không qua khỏi, gia đình nạn nhân sẽ được hỗ trợ chi phí điều trị trước khi không qua khỏi, mai táng phí tương đương 10 lần mức lương cơ sở, cùng khoản bù đắp tổn thất tinh thần 100 triệu đồng cho thân nhân. Ngoài ra, các khoản thiệt hại liên quan thu nhập của người bị ảnh hưởng cũng được xem xét hỗ trợ.

Dự thảo cũng bổ sung quy trình điều tra và đánh giá nguyên nhân đối với các trường hợp tai biến nặng sau tiêm chủng.

Theo đó, trong vòng 24 giờ kể từ khi ghi nhận ca tai biến nặng, Sở Y tế phải thành lập đoàn điều tra. Đoàn này do lãnh đạo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh, thành phố làm trưởng đoàn, với sự tham gia của đại diện Sở Y tế, CDC, các khoa hồi sức cấp cứu, sản, nhi của bệnh viện tuyến tỉnh và các chuyên gia liên quan.

Đoàn điều tra sẽ tiến hành các bước xác minh theo quy định, sử dụng mẫu phiếu điều tra thống nhất và báo cáo kết quả về Sở Y tế.

Trong quá trình điều tra, mẫu vaccine liên quan trường hợp tai biến nặng sẽ được lấy để kiểm tra. Việc lấy mẫu, niêm phong, bảo quản và gửi kiểm định được thực hiện theo quy định chuyên môn. Nếu có nghi ngờ nguyên nhân tai biến liên quan vaccine, mẫu sẽ được kiểm định chất lượng.

Trẻ đến tiêm chủng tại Bệnh viện Nhi Hà Nội. Ảnh: Đinh Hà.

Trường hợp không có dấu hiệu nghi ngờ, lô vaccine vẫn có thể tiếp tục được sử dụng tại địa phương.

Ngoài ra, cơ sở y tế phát hiện hoặc tiếp nhận ca tai biến nặng cũng phải thu thập mẫu bệnh phẩm khi cần thiết nhằm xác định chính xác nguyên nhân.

Thành lập hội đồng đánh giá nguyên nhân tai biến

Sau khi có báo cáo điều tra, trong vòng 5 ngày làm việc, cơ quan chuyên môn y tế cấp tỉnh phải chuẩn bị hồ sơ và tổ chức họp Hội đồng tư vấn chuyên môn để đánh giá nguyên nhân tai biến sau tiêm chủng.

Việc đánh giá sẽ được thực hiện trong các trường hợp như tai biến nặng sau tiêm, tỷ lệ phản ứng thông thường vượt quá mức thống kê thường gặp, hoặc khi xuất hiện một trường hợp hay cụm phản ứng có khả năng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cộng đồng.

Kết luận của hội đồng tư vấn chuyên môn là căn cứ để xác định nguyên nhân tai biến và quyết định trường hợp đó có thuộc diện được Nhà nước bồi thường hay không.

Theo Bộ Y tế, việc bổ sung các quy định cụ thể về tiêm chủng và xử lý tai biến sau tiêm nhằm tăng tính minh bạch, bảo đảm quyền lợi cho người dân, đồng thời củng cố niềm tin của cộng đồng đối với chương trình tiêm chủng.