Rắn hổ mang đất, thường gọi là hổ mang hoặc hổ đất phân bố nhiều ở Việt Nam, nhất là miền Tây. Ảnh: Trường Nguyên.

Bà P.T.M. (56 tuổi) được đưa vào khoa Cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Long An, trong tình trạng hôn mê và suy hô hấp sau khi bị rắn cắn vào cẳng chân phải.

Ngay khi tiếp nhận người bệnh, các bác sĩ nhanh chóng đặt ống nội khí quản để hỗ trợ thở máy, đồng thời sử dụng một liều huyết thanh kháng nọc rắn hổ đất. Sau khi được ổn định ban đầu, bệnh nhân được chuyển đến Khoa Hồi sức tích cực - Chống độc để tiếp tục theo dõi và điều trị.

Dù chưa xác định chính xác loài rắn, các bác sĩ trực dựa vào biểu hiện lâm sàng như liệt cơ hô hấp, sụp mi và dấu vết răng cắn trên chân để nhận định nhiều khả năng bệnh nhân bị rắn hổ cắn. Tuy nhiên, tình trạng hô hấp của người bệnh chưa cải thiện rõ rệt, trong khi cẳng chân phải tiếp tục sưng to, với vòng chi hai bên chênh lệch khoảng 4 cm.

Trước diễn tiến này, ê-kíp điều trị quyết định bổ sung thêm huyết thanh kháng nọc rắn hổ, đồng thời tiêm phòng uốn ván, sử dụng kháng sinh và theo dõi sát diễn biến hô hấp cũng như sức cơ của bệnh nhân.

Sau khoảng 8 giờ điều trị tích cực, tình trạng bệnh nhân bắt đầu cải thiện rõ rệt, sức cơ dần hồi phục. Đến khoảng 12 giờ sau, bệnh nhân được rút ống nội khí quản và chuyển sang phòng điều trị thường. Trong những ngày tiếp theo, tình trạng sưng đau tại vết cắn giảm dần. Sau đó, người bệnh được chuyển sang khoa Ngoại tổng quát để điều trị tiếp và xuất viện.

Vết rắn cắn trên cơ thể người bệnh. Ảnh: BVCC.

Sau khi hồi phục, bà M. kể lại rằng vào chiều trước ngày nhập viện, bà đang phun thuốc ngoài đồng thì bất ngờ bị rắn cắn. Do không nhìn rõ loài rắn, bà hoảng sợ và lập tức trở về nhà.

Khoảng 30 phút sau, người thân đưa bà đến cơ sở y tế gần nhà khi các triệu chứng bắt đầu xuất hiện, trong đó có nôn ói. Ban đầu bà vẫn còn nghe và hiểu được những gì mọi người xung quanh nói, nhưng dần dần cảm thấy tay chân và mi mắt yếu đi, không thể tự mở mắt.

Trên đường chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Long An, tình trạng bệnh nhân diễn tiến nặng hơn. Bà không còn cử động được tay chân, không mở được mắt và cũng không thể nâng đầu lên. Khi vào khoa Cấp cứu, bệnh nhân không nói được nhưng vẫn còn cảm nhận đau, kèm theo tình trạng khò khè và tăng tiết đờm dãi.

Khi được chuyển đến khoa Hồi sức tích cực - Chống độc, ban đầu bệnh nhân vẫn nghe rõ khi được gọi hỏi nhưng không thể đáp lại. Sau khi được sử dụng huyết thanh, tình trạng người bệnh dần cải thiện. Đến sáng hôm sau, bệnh nhân có thể mở mắt hoàn toàn; khi bác sĩ hỏi có nghe rõ không, bà đã có thể gật đầu đáp lại.

Từ trường hợp này, các bác sĩ khoa Hồi sức tích cực - Chống độc khuyến cáo khi bị rắn cắn, người dân cần giữ bình tĩnh, hạn chế vận động để tránh nọc độc lan nhanh, đồng thời nhanh chóng đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời. Tuyệt đối không tự ý chích rạch vết thương, đắp lá hay áp dụng các biện pháp dân gian, vì có thể khiến tình trạng nhiễm độc trở nên nghiêm trọng hơn.

Các bác sĩ cũng lưu ý rằng trong mùa mưa hoặc khi lao động ngoài đồng ruộng, đặc biệt vào ban đêm, người dân cần nâng cao cảnh giác. Việc mang ủng, găng tay bảo hộ, mặc quần áo dài tay và quan sát kỹ môi trường xung quanh có thể giúp giảm nguy cơ bị rắn cắn.