Khi hai chữ “đảm đang” trở thành áp lực
Trong quan niệm truyền thống, một người vợ đảm đang thường được hình dung là người phụ nữ biết chăm lo nhà cửa, nấu những bữa cơm ngon, nuôi dạy con cái chu đáo và khéo léo vun vén các mối quan hệ nội ngoại. Dù bận rộn công việc đến đâu, họ vẫn được kỳ vọng phải giữ cho gia đình luôn ngăn nắp, ấm cúng.
Thế nhưng khi phụ nữ ngày càng tham gia sâu vào thị trường lao động, có công việc, thu nhập và những mục tiêu riêng, hình mẫu người vợ đảm đang theo cách hiểu cũ đang dần bộc lộ những bất cập.
Sau tám tiếng làm việc tại cơ quan, nhiều phụ nữ tiếp tục bước vào một “ca làm thứ hai” tại nhà. Họ đi chợ, nấu ăn, dọn dẹp, giặt giũ, chăm sóc con cái, chuẩn bị đồ dùng cho ngày hôm sau. Trong khi đó, không ít người chồng vẫn xem những công việc này là trách nhiệm đương nhiên của vợ.

Điều đáng nói, sự vất vả ấy đôi khi không được nhìn nhận như một đóng góp cần được chia sẻ mà trở thành tiêu chuẩn để đánh giá một người phụ nữ có biết vun vén gia đình hay không.
Một người đàn ông đi làm về muộn có thể được thông cảm vì áp lực công việc. Nhưng một người phụ nữ về muộn, không kịp nấu cơm hoặc để nhà cửa bừa bộn lại dễ bị nhận xét là thiếu chu đáo. Chính sự khác biệt trong kỳ vọng ấy khiến nhiều phụ nữ bắt đầu đặt câu hỏi: Vì sao cùng đi làm, cùng kiếm tiền, nhưng trách nhiệm chăm sóc gia đình lại chủ yếu đặt lên vai người vợ?
Phụ nữ không muốn tiếp tục hy sinh trong im lặng
Có một thực tế là nhiều công việc trong gia đình không chỉ tiêu tốn sức lực mà còn tạo ra gánh nặng tinh thần khó nhìn thấy.
Người vợ thường là người nhớ lịch tiêm chủng của con, ngày họp phụ huynh, thời điểm đóng học phí, sinh nhật người thân, những món đồ cần mua hay lịch khám bệnh của cha mẹ hai bên. Ngay cả khi người chồng sẵn sàng phụ giúp, không ít phụ nữ vẫn phải đóng vai trò người phân công, nhắc nhở và kiểm tra mọi việc.
Đó là lý do có những người vợ cảm thấy kiệt sức dù chồng vẫn thường xuyên nói rằng: “Có việc gì thì em cứ bảo anh làm”. Bởi điều họ cần không đơn thuần là một người giúp đỡ, mà là một người cùng chủ động chịu trách nhiệm. Sự thay đổi trong suy nghĩ của phụ nữ hiện đại cũng bắt nguồn từ việc họ ngày càng ý thức rõ hơn về giá trị bản thân.
Nếu trước đây, nhiều người được dạy rằng phụ nữ phải biết nhẫn nhịn, hy sinh để giữ gìn hạnh phúc gia đình thì ngày nay, không ít người cho rằng một cuộc hôn nhân lành mạnh không nên được duy trì bằng sự chịu đựng của riêng một người.
Họ không muốn lúc nào cũng phải là người thức dậy sớm nhất, đi ngủ muộn nhất, nhớ mọi việc và lo lắng cho tất cả thành viên trong nhà nhưng lại quên mất nhu cầu của chính mình.
Họ muốn có thời gian đọc sách, gặp gỡ bạn bè, tập thể dục, phát triển sự nghiệp hoặc đơn giản là được nghỉ ngơi mà không cảm thấy có lỗi.
Điều này không đồng nghĩa với việc phụ nữ trở nên ích kỷ hay thiếu trách nhiệm. Trái lại, đó là mong muốn được đối xử công bằng và được thừa nhận như một cá nhân có những nhu cầu riêng, thay vì chỉ tồn tại trong vai trò người vợ, người mẹ.
Trong nhiều gia đình, sự thay đổi bắt đầu từ những điều rất nhỏ. Người vợ không còn cố gắng nấu đủ ba bữa mỗi ngày nếu công việc quá bận rộn. Hai vợ chồng có thể cùng vào bếp, đặt đồ ăn khi cần thiết hoặc phân chia lịch đưa đón con.
Người chồng không còn mặc định rằng việc nhà là “giúp vợ” mà hiểu đó là trách nhiệm chung của những người cùng sinh sống dưới một mái nhà.
Những thay đổi tưởng chừng đơn giản ấy lại phản ánh một sự chuyển dịch đáng chú ý trong quan niệm về hôn nhân: Từ việc một người hy sinh để chăm sóc tất cả sang việc các thành viên cùng chia sẻ trách nhiệm và quan tâm lẫn nhau.
Tuy nhiên, không phải gia đình nào cũng dễ dàng thích nghi với sự thay đổi này. Ở một số gia đình, người phụ nữ vẫn phải đối diện với những lời nhận xét như “phụ nữ mà không biết nấu ăn”, “có mỗi việc chăm con cũng kêu mệt” hay “ngày xưa các bà, các mẹ còn vất vả hơn nhiều”.
Những lời so sánh ấy vô tình phủ nhận áp lực của phụ nữ trong bối cảnh hiện đại, khi họ vừa được kỳ vọng độc lập tài chính, thành công trong công việc, vừa phải hoàn thành những trách nhiệm gia đình theo tiêu chuẩn truyền thống.
Thực tế, việc chăm sóc gia đình chưa bao giờ là điều đáng xem nhẹ. Một bữa cơm được chuẩn bị bằng tình yêu thương, một ngôi nhà được vun vén chu đáo hay sự quan tâm dành cho người thân đều có giá trị. Nhưng giá trị ấy không nên trở thành nghĩa vụ bắt buộc của riêng phụ nữ.
Một người vợ thích nấu ăn, yêu công việc nội trợ và tự nguyện dành nhiều thời gian chăm sóc gia đình vẫn xứng đáng được trân trọng. Tương tự, một người phụ nữ không giỏi bếp núc, bận rộn với sự nghiệp hoặc mong muốn chia sẻ việc nhà cũng không vì thế mà trở thành người vợ kém cỏi. Điều quan trọng không nằm ở việc ai nấu cơm ngon hơn, ai dọn nhà sạch hơn mà là cách các thành viên tôn trọng, thấu hiểu và hỗ trợ nhau trong cuộc sống.
Có lẽ, điều nhiều phụ nữ ngày nay muốn từ bỏ không phải là sự đảm đang, mà là quan niệm cho rằng họ phải đảm đang bằng mọi giá. Bởi một gia đình hạnh phúc không nhất thiết phải có người vợ luôn hoàn hảo, nhưng cần có những thành viên biết cùng nhau gánh vác trách nhiệm.
Và đôi khi, điều khiến một người phụ nữ cảm thấy được yêu thương không phải là lời khen “vợ anh đảm đang quá” mà là khi cô ấy không cần phải gồng mình đảm đang một mình nữa.