Việc cho trẻ uống sữa mỗi ngày là điều quen thuộc với hầu hết gia đình. Tuy nhiên, không ít phụ huynh cho rằng chỉ cần cho con uống nhiều sữa là đủ chất, thậm chí thay thế luôn bữa ăn chính, đặc biệt với trẻ biếng ăn.

Thực tế, sữa là nguồn dinh dưỡng tốt, giàu đạm, canxi và vitamin. Nhưng việc lạm dụng sữa như bữa ăn chính lại có thể gây tác dụng ngược, thậm chí khiến trẻ càng thiếu chất hơn.

Sữa là bữa chính trong giai đoạn nào?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), sữa, đặc biệt là sữa mẹ hoặc sữa công thức, là nguồn dinh dưỡng chính trong những năm đầu đời. Trẻ nên được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu vì sữa cung cấp đầy đủ năng lượng, chất béo, protein và các kháng thể cần thiết.

Khi bước sang giai đoạn ăn dặm (6-12 tháng), trẻ bắt đầu làm quen với thực phẩm, nhưng sữa vẫn chiếm phần lớn khẩu phần. Lúc này, thức ăn chỉ mang tính bổ sung, giúp trẻ tập ăn và phát triển kỹ năng nhai nuốt.

Nói cách khác, trong một năm đầu đời, sữa chính là bữa chính đúng nghĩa của trẻ.

Sữa là nguồn dinh dưỡng tốt, giàu đạm, canxi và vitamin, hỗ trợ trẻ phát triển tốt nếu được uống đúng cách. Ảnh: Shutterstock.

Khi nào sữa trở thành bữa phụ?

Sau khi trẻ bước sang giai đoạn sau 1 tuổi, vai trò của sữa bắt đầu thay đổi. Nhu cầu dinh dưỡng thay đổi rõ rệt. Cơ thể cần nhiều nguồn thực phẩm đa dạng hơn để phát triển toàn diện. Theo Viện Nhi khoa Mỹ, trẻ lúc này cần ăn đủ các nhóm chất từ tinh bột (cơm, cháo), đạm (thịt, cá, trứng), chất béo, rau xanh và trái cây. Vì vậy, lúc này, sữa đóng vai trò là bữa phụ, giúp bổ sung dinh dưỡng.

Ở giai đoạn trên 2 tuổi, trẻ bắt đầu có xu hướng muốn uống nhiều sữa vì dễ uống và có vị ngọt. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm cần kiểm soát chặt chẽ. Khi trẻ uống sữa quá nhiều, sữa làm trẻ no bụng, khiến bé ít thèm ăn hơn các thực phẩm giàu sắt như thịt nạc, đậu và rau lá xanh.

Ngoài ra, trẻ em uống quá nhiều sữa có thể không nhận đủ sắt từ chế độ ăn, dẫn đến mệt mỏi, yếu ớt và các triệu chứng khác liên quan đến thiếu máu. Điều này đặc biệt phổ biến ở trẻ em được cho uống sữa bò trong năm đầu đời, điều mà các bác sĩ nhi khoa không khuyến khích.

Theo khuyến nghị từ Dịch vụ Y tế Quốc gia Vương quốc Anh (NHS), tuy giàu dinh dưỡng, sữa không thể thay thế thực phẩm tự nhiên trở thành bữa chính trong giai đoạn này vì không cung cấp đủ chất xơ, các vi chất như sắt, kẽm, đồng thời khiến trẻ hình thành thói quen ăn uống không lành mạnh. NHS đưa ra lượng sữa hợp lý cho độ tuổi này là:

• 1-2 tuổi: khoảng 400-500 ml/ngày
• Trên 2 tuổi: khoảng 300-400 ml/ngày.