Khi kỳ nghỉ không còn là “liều thuốc hồi phục”
Thực tế, kỳ nghỉ dài đáng lẽ là khoảng thời gian giúp cơ thể tái tạo năng lượng. Thế nhưng, với nhiều người, nhịp sinh hoạt bị đảo lộn, ăn uống thất thường, thức khuya dậy muộn hoặc di chuyển liên tục lại khiến cơ thể “quá tải” theo cách khác.
Hệ quả là ngay khi quay trở lại làm việc, cảm giác mệt mỏi, mất tập trung, đau mỏi vai gáy, khó ngủ… xuất hiện rõ rệt. Nhiều người còn rơi vào trạng thái căng thẳng, lo âu, thậm chí chán nản kéo dài.
Theo TS.BS Trần Thị Hồng Thu – nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Ban ngày Mai Hương, tình trạng này không hiếm gặp sau mỗi kỳ nghỉ dài. Nếu kéo dài, nó có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất làm việc, làm tăng nguy cơ lạm dụng chất kích thích và lâu dài là các rối loạn tâm thần như trầm cảm, lo âu.
Đáng lo ngại hơn, việc “cạn năng lượng” sau kỳ nghỉ còn có thể khiến các bệnh lý nền trở nên trầm trọng hơn.
Làm sao để lấy lại năng lượng sau khi nghỉ lễ dài ngày?
Một trong những yếu tố quan trọng nhất để lấy lại năng lượng chính là giấc ngủ. Nghiên cứu đăng trên tạp chí Sleep Health cho thấy việc duy trì giờ ngủ – thức cố định mỗi ngày có liên quan mật thiết đến cảm giác tỉnh táo và hiệu suất làm việc.
Vì vậy, thay vì cố “bù ngủ” hay thức khuya thêm vài ngày sau kỳ nghỉ, mỗi người cần nhanh chóng đưa cơ thể trở lại nhịp sinh học ổn định: ngủ đúng giờ, thức dậy đúng giờ.
Bên cạnh đó, TS Hồng Thu tư vấn, tự bản thân mọi người hãy giữ tinh thần lạc quan, thư thái không nên quá căng thẳng, nên dành thời gian để bản thân thích nghi từ từ. Theo đó, cách hiệu quả nhất là liệt kê danh sách công việc cần ưu tiên, kèm kế hoạch thực hiện chi tiết. Trong đó, ưu tiên những việc đơn giản, dễ thực hiện.
“Thay vì căng thẳng suy nghĩ, hãy vừa làm việc vừa dùng một loại đồ uống yêu thích để thư giãn. Ngoài ra, có thể chia sẻ những lo lắng, dự định của mình với người thân, đồng nghiệp để tinh thần được giải tỏa, tránh tâm lý kháng cự với việc phải đi làm”, TS Hồng Thu chỉ dẫn.
Không chỉ tinh thần, thể chất cũng cần được “đánh thức” sau kỳ nghỉ. Các chuyên gia khuyến cáo nên duy trì vận động nhẹ nhàng như đi bộ, yoga, thiền hoặc tập dưỡng sinh để giúp cơ thể linh hoạt hơn, đồng thời giảm căng thẳng hiệu quả.
Chế độ ăn uống cũng đóng vai trò then chốt. Sau những ngày “thả lỏng” với đồ ăn nhanh, đồ chiên rán, bia rượu, cơ thể cần được “cân bằng” lại bằng thực phẩm lành mạnh: nhiều rau xanh, trái cây, chất xơ, protein, vitamin và khoáng chất.
Đặc biệt, việc uống đủ nước (khoảng 1,5–2 lít mỗi ngày) giúp cơ thể thanh lọc và duy trì năng lượng ổn định. Các loại nước như chanh ấm không đường hoặc trà thảo mộc là lựa chọn phù hợp.
Ngược lại, lạm dụng cà phê để “cứu tỉnh táo” có thể phản tác dụng. Dù mang lại cảm giác hưng phấn tức thì, caffeine dễ khiến cơ thể mệt mỏi hơn về sau và gây rối loạn giấc ngủ nếu dùng vào buổi chiều, tối. Tương tự, bia rượu cũng làm gián đoạn chu kỳ ngủ, khiến cơ thể càng kiệt sức.
