Trong quan niệm dân gian, nước rau má thường được ví như "thần dược mùa hè" nhờ khả năng thanh nhiệt, làm mát gan, hỗ trợ giải độc và cải thiện làn da. Chính vì thế, nhiều người có thói quen uống nước rau má gần như mỗi ngày mà không hề nghĩ đến rủi ro tiềm ẩn.

Tuy nhiên, với một số nhóm người, rau má có thể gây tác dụng ngược, ảnh hưởng gan, huyết áp, tiêu hóa và cả nội tiết nếu dùng sai cách.

Lợi ích của rau má

Theo Sohu, rau má (Centella asiatica) chứa các hợp chất như saponin triterpenoid, có lợi cho sức khỏe. 100 gram rau má chứa 23 calo, 1,7 gram carbohydrate, 2 gram protein, 2 gram chất béo và 0,7 gram chất xơ. Loại rau này cũng có hàm lượng cao các chất dinh dưỡng như beta-carotene, canxi, sắt, magiê, mangan, phốt pho, kali, kẽm và vitamin.

Chữa lành vết thương

Rau má rất giàu chất chống oxy hóa, giúp cơ thể phục hồi các mô và cơ quan bị tổn thương. Ngoài ra, nó còn chứa nhiều vitamin và khoáng chất có lợi, giúp đẩy nhanh quá trình lành vết thương và phục hồi.

Chống viêm, làm đẹp da

Rau má sở hữu đặc tính chống viêm và chống oxy hóa đáng kể, có thể ức chế các phản ứng viêm và giảm đau, sưng. Đồng thời, các hoạt chất khác nhau trong rau má có thể loại bỏ các gốc tự do trong cơ thể, ngăn ngừa tế bào bị tổn thương do stress oxy hóa.

Đặc tính này giúp rau má trở thành một trong những nguyên liệu phổ biến trong các sản phẩm chăm sóc da. Hơn nữa, rau má có thể thúc đẩy sự phát triển và tái tạo tế bào da, giúp da mịn màng và đàn hồi hơn.

Hỗ trợ hệ thống miễn dịch

Rau má cũng hỗ trợ hệ miễn dịch, giúp cơ thể chống lại nhiều bệnh tật và nhiễm trùng. Nó cũng có thể giúp cải thiện các triệu chứng suy giảm chức năng miễn dịch, chẳng hạn cảm lạnh và cúm.

Hỗ trợ giảm cân

Rau má có hàm lượng calo thấp, chỉ chứa khoảng 20 calo trên 100 gram, lý tưởng cho các món ăn và đồ uống giảm cân. Nó chứa nhiều loại vitamin, đặc biệt là vitamin nhóm B, có khả năng ức chế sự thèm ăn và tạo cảm giác no lâu hơn.

Nước rau má là đồ uống được ưa chuộng trong những ngày nắng nóng. Ảnh: Shutterstock.

Những ai không nên uống nước rau má?

Mặc dù rau má có nhiều lợi ích cho sức khỏe, một số trường hợp dưới đây nên tránh hoặc hạn chế uống loại nước này:

Phụ nữ mang thai và cho con bú

Theo WebMD, dù rau má được xem là thảo dược tự nhiên, phụ nữ mang thai không nên tùy tiện uống thường xuyên, đặc biệt trong 3 tháng đầu thai kỳ. Một số hoạt chất trong rau má có thể ảnh hưởng đến tử cung, làm tăng nguy cơ co bóp hoặc tác động không mong muốn đến nội tiết tố.

Với phụ nữ sau sinh, việc uống nhiều nước rau má cũng có thể ảnh hưởng tiêu hóa hoặc gây lạnh bụng.

Người mắc bệnh gan

Nhiều người tin rằng rau má giúp mát gan, nhưng điều này không đồng nghĩa với việc người bệnh gan có thể dùng thoải mái. Một số nghiên cứu cho thấy việc sử dụng rau má kéo dài hoặc liều cao có thể làm tăng gánh nặng chuyển hóa cho gan, thậm chí tiềm ẩn nguy cơ độc tính ở một số trường hợp nhạy cảm.

Với những người đang bị viêm gan, men gan cao hoặc có tiền sử bệnh lý gan mật, việc tự ý uống nước rau má thường xuyên có thể phản tác dụng. Thay vì hỗ trợ giải độc, cơ thể có thể phải làm việc nhiều hơn để xử lý các hoạt chất sinh học trong rau má.

Người chuẩn bị phẫu thuật

Theo Healthline, rau má có khả năng gây buồn ngủ nhẹ và ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương, đặc biệt khi kết hợp với một số loại thuốc an thần hoặc thuốc mê. Vì vậy, những người chuẩn bị phẫu thuật thường được khuyến cáo ngừng sử dụng rau má ít nhất 2 tuần trước khi tiến hành.

Người huyết áp thấp

Rau má có tính mát mạnh, giúp hạ nhiệt nhưng đồng thời cũng có thể khiến người huyết áp thấp cảm thấy mệt mỏi, chóng mặt hoặc suy nhược hơn nếu dùng nhiều.

Người có cơ địa lạnh

Với những người có cơ địa lạnh, hệ tiêu hóa yếu hoặc hay bị lạnh bụng, nước rau má dễ gây tiêu chảy, đầy bụng, khó tiêu. Việc uống thường xuyên, đặc biệt là uống lạnh, có thể làm mất cân bằng cơ thể và khiến tình trạng mệt mỏi kéo dài.

Trẻ nhỏ

Nhiều phụ huynh cho rằng rau má lành tính nên có thể cho trẻ uống thay nước mát. Tuy nhiên, hệ tiêu hóa và miễn dịch của trẻ nhỏ còn non yếu, nên việc sử dụng rau má liên tục có thể gây lạnh bụng, tiêu chảy hoặc ảnh hưởng hấp thu dinh dưỡng.

Đặc biệt, nếu rau má không được sơ chế kỹ, nguy cơ nhiễm khuẩn hoặc tồn dư hóa chất cũng là vấn đề đáng lo ngại. Trẻ chỉ nên sử dụng với lượng phù hợp.