Bệnh trĩ là tình trạng các mạch máu ở vùng hậu môn và trực tràng bị giãn, sưng. Đây là vấn đề khá thường gặp trong thai kỳ, đặc biệt khi mẹ bầu bị táo bón hoặc phải rặn khi đi tiêu. Áp lực từ tử cung ngày càng lớn cũng có thể làm tăng áp lực lên các tĩnh mạch vùng chậu, khiến nguy cơ hình thành hoặc làm nặng thêm búi trĩ.

Vì sao bà bầu dễ mắc trĩ?

Theo Hiệp hội Sản phụ khoa Mỹ (ACOG), thai nhi ngày càng lớn làm tăng áp lực lên vùng chậu. Khi tử cung phát triển, trọng lượng của thai có thể chèn ép các mạch máu ở vùng hậu môn và trực tràng, khiến máu trở về từ phần dưới cơ thể khó khăn hơn. Đây là một trong những lý do phụ nữ mang thai dễ xuất hiện các tĩnh mạch giãn, trong đó có bệnh trĩ.

Táo bón cũng là yếu tố quan trọng. Thay đổi nội tiết trong thai kỳ có thể khiến nhu động ruột chậm lại và làm mẹ bầu dễ bị táo bón. Khi phân cứng, việc phải rặn nhiều để đi tiêu làm tăng áp lực lên các mạch máu quanh hậu môn, từ đó có thể gây ra hoặc khiến bệnh trĩ nặng hơn.

Ngoài ra, ngồi hoặc đứng quá lâu, ít vận động cũng có thể làm tăng áp lực lên hệ tĩnh mạch vùng chậu. Vì vậy, những mẹ bầu phải ngồi lâu trong ngày nên thường xuyên thay đổi tư thế và vận động nhẹ nhàng.

Cách phòng ngừa

- Tăng chất xơ trong chế độ ăn: Mẹ bầu nên bổ sung rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, hạt... để giúp phân mềm và dễ đào thải hơn. Nên tăng lượng chất xơ từ từ để hạn chế đầy hơi, khó chịu.

- Uống đủ nước: Cung cấp đủ chất lỏng giúp hỗ trợ làm mềm phân, đặc biệt khi chế độ ăn có nhiều chất xơ. Lượng nước cụ thể nên được điều chỉnh theo nhu cầu cơ thể và hướng dẫn của bác sĩ trong thai kỳ.

- Không nhịn đi tiêu và tránh rặn: Khi có nhu cầu, mẹ bầu nên đi vệ sinh, tránh cố nhịn khiến phân trở nên khô và cứng. Đồng thời, không nên ngồi lâu trên bồn cầu hoặc cố rặn mạnh khi đi tiêu.

- Duy trì vận động phù hợp: Đi bộ và các hình thức vận động nhẹ nhàng, phù hợp với thai kỳ có thể giúp hạn chế táo bón. Dịch vụ Y tế Quốc gia Vương quốc Anh (NHS) khuyến cáo phụ nữ mang thai nên duy trì hoạt động thể chất hàng ngày nếu cảm thấy thoải mái. Trong đó, đi bộ khoảng 30 phút mỗi ngày có thể là lựa chọn phù hợp với nhiều người.

- Tránh ngồi hoặc đứng quá lâu: Phụ nữ mang thai nên thường xuyên đứng dậy, đi lại nhẹ nhàng hoặc thay đổi tư thế để giảm áp lực lên các tĩnh mạch vùng chậu.

Nếu đã xuất hiện đau, ngứa, sưng hoặc chảy máu vùng hậu môn, mẹ bầu không nên tự ý dùng thuốc bôi hay thuốc đặt. Một số sản phẩm điều trị trĩ cần được bác sĩ tư vấn để đảm bảo phù hợp trong thai kỳ.

Lưu ý, chảy máu hậu môn khi mang thai không nên mặc định là do bệnh trĩ. Nếu chảy máu nhiều, kéo dài, đau dữ dội hoặc triệu chứng ngày càng nặng, mẹ bầu nên đi khám để xác định nguyên nhân.