Pickleball là sự kết hợp của tennis, cầu lông, bóng bàn, tạo nên một môn thể thao hấp dẫn. Ảnh minh họa: @mcthanhthanhhuyen.

Đang đánh đôi cầu lông, anh P.V.Q. (24 tuổi) tiến sát lưới đón cầu, vươn tay cao quá đầu về phía sau thì bị trật khớp vai. Phải sau khoảng 3 lần trật khớp tương tự, anh mới đến bệnh viện thăm khám.

Các bác sĩ xác định anh bị tổn thương sụn viền ổ chảo, cấu trúc giúp làm sâu ổ khớp và giữ vững khớp vai. Người bệnh được phẫu thuật nội soi xử lý tổn thương, sau đó tập phục hồi chức năng.

Hết đau chưa chắc đã khỏi

"Ba lần trật khớp trước khi đến viện ở trường hợp này chưa phải quá nhiều so với một số người khác. Không ít người sau lần trật khớp đầu tiên được nắn chỉnh, thấy hết đau và khớp trở về vị trí ban đầu nên cho rằng vấn đề đã được giải quyết", thạc sĩ, bác sĩ nội trú Trần Đức Thịnh, khoa Ngoại tổng hợp, Bệnh viện Bưu điện, chia sẻ với Tri Thức - Znews bên lề hội nghị khoa học thường niên Bệnh viện Bưu điện năm 2026, sáng 24/10.

Theo bác sĩ Thịnh, khớp trở về vị trí bình thường sau nắn chỉnh không có nghĩa bao khớp, dây chằng và các mô mềm đã hồi phục hoàn toàn. Nếu sớm chơi thể thao trở lại, đặc biệt lặp lại động tác gây chấn thương, người bệnh vẫn có nguy cơ trật khớp tái diễn. Mỗi lần trật khớp có thể khiến tổn thương nghiêm trọng hơn, việc điều trị phức tạp và khả năng vận động bị hạn chế. Ngay cả sau phẫu thuật, nguy cơ tái phát vẫn tồn tại.

Một trường hợp khác được bác sĩ Thịnh tiếp nhận là nam bệnh nhân ngoài 40 tuổi bị đứt hoàn toàn gân gót khi chơi pickleball. Người bệnh cao khoảng 1,85 m, nặng gần 80 kg, vóc dáng chắc khỏe và thường xuyên chơi thể thao. Tuy nhiên, chấn thương nghiêm trọng vẫn xảy ra, khiến bệnh nhân phải phẫu thuật nối gân.

Pickleball là sự kết hợp của tennis, cầu lông, bóng bàn, tạo nên một môn thể thao hấp dẫn. Ảnh minh họa: The New York Times.

Sau mổ, người bệnh mất gần 2 tháng mới có thể đi lại bình thường. Để trở lại chơi thể thao, bệnh nhân còn cần thời gian phục hồi chức năng dài hơn.

Theo ThS.BSNT Trần Đức Thịnh, mỗi ngày, đơn vị này tiếp nhận khoảng 15-20 bệnh nhân đến khám vì chấn thương sau khi chơi thể thao. Trong số này, khoảng 5-6 trường hợp phải phẫu thuật. Các môn thường gặp gồm bóng đá, pickleball, cầu lông và tennis.

Phần lớn chấn thương liên quan hệ cơ xương khớp, với vị trí tổn thương thay đổi tùy đặc điểm vận động của từng môn. Ở các môn sử dụng tay nhiều như cầu lông, trật khớp vai là một trong những chấn thương đáng lưu ý. Trong khi đó, người chơi bóng đá thường gặp tổn thương ở khớp gối và cổ chân, bao gồm đứt dây chằng chéo trước, dây chằng chéo sau hoặc rách sụn chêm.

Những tổn thương này không nhất thiết khiến khớp trật khỏi vị trí, nhưng có thể làm khớp mất vững, ảnh hưởng đến khả năng vận động và khiến người chơi khó trở lại phong độ ban đầu. Nếu tiếp tục vận động khi chưa được điều trị và phục hồi đầy đủ, tổn thương có thể tiến triển nặng hơn, làm tăng nguy cơ thoái hóa khớp về sau.

"Đáng chú ý, hậu quả của chấn thương không phải lúc nào cũng biểu hiện ngay. Một người vẫn có thể đi lại, sinh hoạt tương đối bình thường sau chấn thương, nhưng nhiều năm sau mới nhận thấy khớp bên từng bị tổn thương có sự khác biệt rõ rệt so với bên còn lại", bác sĩ Thịnh nhấn mạnh.

Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Trần Đức Thịnh, khoa Ngoại tổng hợp, Bệnh viện Bưu điện. Ảnh: Phương Anh.

Đây cũng là lý do nhiều người dễ chủ quan khi cơn đau đã giảm hoặc biến mất. Theo bác sĩ, người chơi cần tuân thủ hướng dẫn điều trị, phục hồi chức năng và chỉ trở lại thể thao khi đạt các tiêu chí hồi phục phù hợp, thay vì tự quyết định dựa trên cảm giác hết đau.

Đầu gối "kêu cứu"

Vị chuyên gia cho hay đặc biệt với môn pickleball, không có mức độ va chạm trực tiếp cao như một số môn đối kháng, nhưng đòi hỏi người chơi liên tục di chuyển, đổi hướng, hạ thấp trọng tâm và đánh bóng trong tư thế gối gập.

Khi những động tác này được lặp đi lặp lại với cường độ cao, tải trọng lên khớp và các mô xung quanh có thể tăng đáng kể. Nếu kỹ thuật chưa phù hợp, thời gian nghỉ ngơi không đủ hoặc thể lực chưa đáp ứng, cơ, gân và các cấu trúc quanh khớp có thể bị quá tải.

Khác với chấn thương cấp tính xảy ra sau một cú va chạm hoặc động tác mạnh, vi chấn thương thường hình thành từ những tổn thương nhỏ lặp đi lặp lại. Người chơi có thể đau nhẹ sau buổi tập, nghỉ ngơi một thời gian thì đỡ, rồi tiếp tục ra sân khi cảm thấy dễ chịu hơn.

Quá trình này kéo dài có thể khiến tổn thương tích lũy. Đến khi khả năng chịu tải không còn đáp ứng cường độ vận động, cơn đau trở nên rõ rệt và ảnh hưởng đến sinh hoạt, người chơi mới tìm đến bệnh viện.

Nhiều người chỉ đi khám khi đầu gối đau dai dẳng sau thời gian chơi pickleball. Ảnh: Phương Lâm.

Bác sĩ Thịnh cho biết nhiều người chơi pickleball khoảng 1-2 năm mới bắt đầu xuất hiện tình trạng đau khớp gối. Ban đầu, cơn đau có thể không thường xuyên, chỉ xuất hiện sau khi vận động rồi giảm khi nghỉ ngơi, khiến người chơi ít chú ý. Họ thường chỉ đến bệnh viện khi tình trạng kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc không cải thiện dù đã nghỉ ngơi và tự xử lý tại nhà.

"Qua thăm khám, bác sĩ có thể phát hiện những tổn thương như rách sụn chêm hoặc các vấn đề liên quan đến nhóm cơ giữ vững khớp gối. Tùy nguyên nhân và mức độ tổn thương, người bệnh có thể được điều trị bảo tồn kết hợp phục hồi chức năng; không phải trường hợp nào cũng cần phẫu thuật", ông nói.

Ngoài khớp gối, pickleball còn tiềm ẩn nguy cơ chấn thương cổ tay và các gân quanh khuỷu tay. Việc lặp lại động tác xoay cẳng tay, gập cổ tay hoặc dùng lực đánh bóng có thể khiến một số nhóm cơ và gân phải hoạt động quá mức. Nếu kỹ thuật chưa phù hợp hoặc liên tục sử dụng cùng một nhóm cơ, người chơi có thể xuất hiện tình trạng đau và tổn thương gân.

Khởi động trước khi chơi là bước quan trọng nhưng thường bị bỏ qua. Nhiều người đến sân đã bắt đầu đánh bóng hoặc vận động cường độ cao trong khi cơ thể chưa được chuẩn bị đầy đủ.

Tuy nhiên, khởi động không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ chấn thương. Người chơi vẫn cần duy trì kỹ thuật phù hợp, tăng cường độ từ từ và dành đủ thời gian nghỉ ngơi.

Với những người thường xuyên chơi pickleball hoặc các môn thể thao khác, bác sĩ khuyến cáo cần chú ý các dấu hiệu như đau tái diễn, sưng, hạn chế vận động hoặc cảm giác khớp không vững.

Khi xuất hiện triệu chứng, người chơi nên giảm hoặc tạm dừng hoạt động gây đau. Nếu cơn đau kéo dài, tái phát hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, người chơi cần đi khám để xác định nguyên nhân. Những trường hợp đau dữ dội, sưng nhanh, biến dạng khớp hoặc không thể chịu lực cần được đánh giá y tế sớm.