Người có chức năng thận khỏe mạnh luôn cảm thấy tràn đầy năng lượng, nhiều sức sống. Ảnh: Freepik/Tạo bởi AI.

Thận là một trong những cơ quan quan trọng, đảm nhiệm chức năng lọc máu, loại bỏ chất thải, điều hòa lượng nước và cân bằng các chất điện giải trong cơ thể. Tuy nhiên, chế độ ăn uống thiếu lành mạnh, ít vận động và sử dụng thuốc không đúng cách có thể ảnh hưởng đến chức năng thận theo thời gian.

Uống đủ nước mỗi ngày

Theo Times of India, nước đóng vai trò quan trọng trong quá trình lọc máu và đào thải chất thải của thận. Khi cơ thể được cung cấp đủ nước, thận có thể duy trì quá trình tạo nước tiểu, đồng thời giúp hạn chế tình trạng nước tiểu quá cô đặc.

Uống đủ nước cũng góp phần giảm nguy cơ hình thành một số loại sỏi thận. Ngược lại, tình trạng mất nước kéo dài có thể ảnh hưởng đến chức năng lọc của cơ quan này.

Tuy nhiên, không có một lượng nước cố định phù hợp với mỗi người. Nhu cầu nước phụ thuộc vào thể trạng, mức độ vận động, thời tiết và tình trạng sức khỏe. Người mắc bệnh thận tiến triển hoặc suy tim có thể cần hạn chế lượng dịch theo hướng dẫn của bác sĩ.

Uống đủ nước là một trong những thói quen đơn giản nhưng quan trọng đối với sức khỏe thận. Ảnh: Shutterstock.

Giảm lượng muối trong chế độ ăn uống

Ăn quá nhiều muối khiến cơ thể giữ nước, góp phần làm tăng huyết áp và tạo thêm áp lực lên hệ thống mạch máu trong thận. Theo Viện Quốc gia về Đái tháo đường, Tiêu hóa và Bệnh thận Mỹ (NIDDK), giảm lượng natri trong chế độ ăn là một trong những biện pháp quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe thận.

Người trưởng thành nên hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh, thịt chế biến và các loại gia vị chứa nhiều muối. Khi nấu ăn, có thể sử dụng rau thơm, tỏi, hành hoặc gia vị tự nhiên để tăng hương vị thay vì phụ thuộc vào muối và nước mắm.

NIDDK khuyến nghị hướng tới mức tiêu thụ dưới 2.300 mg natri mỗi ngày, tương đương khoảng 5,8 g muối. Người mắc bệnh thận có thể cần giới hạn thấp hơn tùy tình trạng cụ thể.

Ăn nhiều rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt

Chế độ ăn cân bằng, giàu thực phẩm có nguồn gốc thực vật có lợi cho sức khỏe tim mạch, huyết áp và quá trình chuyển hóa, từ đó góp phần bảo vệ thận.

Rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt cung cấp chất xơ, vitamin cùng nhiều hợp chất có lợi. Những thực phẩm này cũng có thể hỗ trợ kiểm soát cân nặng và đường huyết, hai yếu tố liên quan mật thiết đến nguy cơ mắc bệnh thận mạn.

Tuy nhiên, người đã mắc bệnh thận không nên tùy ý tăng lượng rau củ hoặc nước ép trái cây. Một số thực phẩm chứa nhiều kali, phospho hoặc oxalate có thể không phù hợp với tình trạng bệnh.

Bảo vệ thận là điều quan trọng vì cơ quan này đảm nhận nhiều chức năng quan trọng trong cơ thể. Ảnh: CDC.

Duy trì vận động thể chất

Tập thể dục thường xuyên không trực tiếp làm sạch thận nhưng giúp cải thiện tuần hoàn, kiểm soát huyết áp, đường huyết và cân nặng.

Đây đều là những yếu tố quan trọng trong việc phòng ngừa tổn thương thận lâu dài. Người ít vận động có nguy cơ thừa cân, béo phì và mắc các bệnh chuyển hóa, từ đó làm tăng gánh nặng lên thận.

NIDDK khuyến nghị người trưởng thành nên vận động ít nhất 30 phút trong hầu hết ngày trong tuần, tùy khả năng và tình trạng sức khỏe. Đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội hoặc tập các bài thể dục nhẹ nhàng đều là những lựa chọn phù hợp.

Kiểm soát huyết áp và đường huyết

Tăng huyết áp và đái tháo đường là hai trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh thận mạn.

Đường huyết tăng cao kéo dài có thể làm tổn thương các mạch máu nhỏ trong thận, ảnh hưởng đến khả năng lọc máu. Trong khi đó, huyết áp cao gây áp lực lên hệ thống mạch máu, khiến chức năng thận suy giảm theo thời gian.

Để bảo vệ thận, người mắc các bệnh lý này cần tuân thủ điều trị, theo dõi các chỉ số sức khỏe và duy trì chế độ ăn uống, sinh hoạt phù hợp. Việc kiểm tra chức năng thận định kỳ, bao gồm xét nghiệm máu đánh giá mức lọc cầu thận và xét nghiệm albumin trong nước tiểu, cũng giúp phát hiện sớm những bất thường.

Hạn chế rượu bia, tránh hút thuốc

Hút thuốc lá có thể gây tổn thương mạch máu, làm giảm lưu lượng máu đến thận và góp phần thúc đẩy tiến triển bệnh thận. Trong khi đó, uống nhiều rượu bia có thể làm tăng huyết áp, gây mất nước và ảnh hưởng đến khả năng duy trì cân bằng dịch của cơ thể.

Theo NIDDK, bỏ thuốc lá và hạn chế rượu bia là những biện pháp quan trọng để giảm nguy cơ mắc bệnh thận, đồng thời bảo vệ sức khỏe tim mạch.

Không lạm dụng thuốc giảm đau và sản phẩm thải độc

Một số thuốc giảm đau không kê đơn, đặc biệt là nhóm thuốc chống viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen và naproxen, có thể ảnh hưởng đến chức năng thận nếu sử dụng thường xuyên hoặc không đúng cách. Nguy cơ càng cao ở người mất nước, người lớn tuổi hoặc người đã có bệnh thận.

Ngoài ra, các loại trà và thực phẩm bổ sung được quảng cáo có tác dụng thanh lọc thận cũng không phải lúc nào cũng an toàn. Theo Tổ chức Thận Quốc gia Mỹ, hiện có rất ít bằng chứng chứng minh hiệu quả của các sản phẩm detox thận. Một số thành phần thảo dược thậm chí có thể tương tác với thuốc điều trị hoặc trực tiếp gây tổn thương thận.

Vì vậy, người dân không nên tự ý sử dụng các sản phẩm được quảng cáo có khả năng làm sạch, phục hồi hoặc tăng cường chức năng thận khi chưa tham khảo ý kiến chuyên gia y tế.