Len lỏi trong huyết quản của chúng ta là hàng nghìn biến thể nhỏ phân loại máu thành các nhóm A+, A-, B+, B-, O-, O+, AB+ và AB-. Sự khác biệt này thể hiện rõ nhất khi chúng ta cần truyền máu hoặc ở phụ nữ mang nhóm máu âm tính khi sinh con.
Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu đang được thực hiện cho thấy nhóm máu có thể quyết định nhiều yếu tố hơn chúng ta nghĩ, ít nhất là khi đánh giá nguy cơ mắc một số bệnh lý như tim mạch. Những khác biệt vô hình trong máu có thể mang lại lợi thế ngăn chặn các vấn đề về tim mạch cho một số người nhưng cũng khiến số còn lại dễ mắc bệnh hơn.
Các nhóm máu có nguy cơ mắc bệnh tim cao nhất
Máu được chia thành bốn nhóm - A, B, AB và O -, xác định dựa trên sự hiện diện hay vắng mặt của các kháng nguyên trong tế bào hồng cầu. Ngoài các kháng nguyên A và B, kháng nguyên thứ ba gọi là yếu tố Rh cũng được sử dụng để đặt tên cho các loại. Vì vậy, người thuộc nhóm máu A nhưng thiếu yếu tố Rh là A âm tính (hay A-). Đáng chú ý, khoảng 50% dân số thuộc nhóm máu O, nghĩa là nửa còn lại có A, B hoặc AB.
Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ, những người mang nhóm máu A, B hoặc AB có nguy cơ bị đau tim, suy tim hơn nhóm máu O. Trong đó, nguy cơ đau tim cao hơn 8% và suy tim tăng thêm 10%.
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra một số nhóm máu nhất định có nguy cơ mắc nhiều bệnh cao hơn. Ảnh: Freepik. |
Nguy cơ này khá nhỏ, song, nó có thể mang tới sự khác biệt vì tỷ lệ đông máu. Một nghiên cứu cho thấy những người mang nhóm máu A, B có nguy cơ bị huyết khối tĩnh mạch sâu cao hơn 51%, nguy cơ thuyên tắc phổi cũng cao hơn 47%. Đây là những rối loạn đông máu nghiêm trọng, có thể làm tăng nguy cơ suy tim.
Theo nghiên cứu năm 2012 của Trường Y tế Công cộng Harvard (HSPH), Mỹ, những người mang nhóm máu A, B hoặc AB có nguy cơ mắc bệnh tim mạch vành cao hơn nhóm máu O. Đặc biệt, người mang nhóm máu hiếm AB có rủi ro cao nhất.
Tổng hợp dữ liệu từ hai nghiên cứu kéo dài theo dõi 89.500 người trưởng thành trong hơn 20 năm, các tác giả phát hiện người mang nhóm máu AB có nguy cơ mắc bệnh tim cao hơn 23% so với nhóm còn lại. Tương tự, những người mang nhóm máu B có nguy cơ tăng 11% và người thuộc nhóm máu A có nguy cơ tăng 5%.
Cnet dẫn lời tiến sĩ Douglas Guggenheim, chuyên gia về huyết học của Penn Medicine, lý do nguy cơ này tăng lên có thể liên quan tình trạng viêm nhiễm xảy ra trong cơ thể những người thuộc nhóm máu A, B hoặc AB. Các protein có trong nhóm A và B có thể gây tình trạng "tắc nghẽn" hoặc "dày" hơn trong tĩnh mạch và động mạch, dẫn đến tăng nguy cơ đông máu, bệnh tim.
TS Guggenheim cũng cho biết đây là nguyên nhân lý giải hiện tượng một số người mang nhóm máu O có nguy cơ mắc Covid-19 nghiêm trọng thấp hơn. Bởi ở những người nguy kịch vì Covid-19, virus thường gây ra các vấn đề về tim, đông máu và tim mạch khác.
Người mang nhóm máu A, B, AB có nguy cơ bị đau tim, suy tim cao hơn nhóm còn lại. Ảnh: iStock. |
Những ảnh hưởng khác của nhóm máu
Các nghiên cứu cũng cho thấy người mang nhóm máu O có nguy cơ mắc bệnh tim, đông máu thấp hơn, nhưng họ dễ bị xuất huyết hoặc rối loạn chảy máu hơn. Điều này càng thể hiện rõ sau khi nữ giới sinh con. Một nghiên cứu về tình trạng mất máu sau sinh phát hiện nguy cơ gia tăng ở phụ nữ mang nhóm máu O.
Những người có nhóm máu O cũng dễ trở nặng sau khi bị chấn thương do mất máu nhiều hơn, theo kết quả được công bố trên tạp chí Critical Care.
Nghiên cứu khác phát hiện nguy cơ suy giảm nhận thức ở những người có nhóm máu AB tăng lên khi so sánh với người mang nhóm máu O. Suy giảm nhận thức bao gồm khó ghi nhớ, tập trung hoặc đưa ra quyết định.
Các nghiên cứu hiện có cho thấy nhóm máu có thể quyết định nguy cơ mắc bệnh tim hoặc tình trạng sức khỏe nào đó, song, yếu tố lối sống vẫn đóng vai trò quan trọng. Chế độ ăn uống, tập thể dục hoặc thậm chí mức độ ô nhiễm của cộng đồng bạn đang tiếp xúc ảnh hưởng rất nhiều tới nguy cơ bị suy tim, đau tim.
Thực phẩm chứa nhiều protein nạc, chất béo lành mạnh, trái cây, rau và ngũ cốc nguyên hạt tốt cho tim mạch. Ảnh: Freepik. |
TS Guggenheim lưu ý các yếu tố này cần được xem xét và đánh giá tổng quát khi bác sĩ đưa ra bất kỳ khuyến cáo nào với bệnh nhân. Một bệnh nhân mắc bệnh tim có mức cholesterol bình thường và mang nhóm máu A có thể đạt hiệu quả điều trị tốt hơn khi dùng aspirin mỗi ngày. Trong khi đó, điều này có thể không cần thiết với người mang nhóm máu O.
Vị chuyên gia nhấn mạnh dù là người mắc bệnh tim hay đang khỏe mạnh cũng cần chế độ ăn uống cân bằng chứa nhiều protein nạc, chất béo lành mạnh, trái cây, rau và ngũ cốc nguyên hạt. Đây đều là các thực phẩm tốt cho tim mạch.
Chúng ta cũng không nên quá lo lắng hay chủ quan nếu đang mang nhóm máu có nguy cơ cao hoặc ít nguy cơ. Bởi lối sống là yếu tố quyết định rất lớn.
