Phụ Nữ Sức Khỏe

Giải mã tiếng khóc của bé: Hướng dẫn hiểu cách giao tiếp của trẻ

Giải mã tiếng khóc của em bé là một chủ đề nghiên cứu của nhiều nhà khoa học. Về mặt thực tế, việc biết những nguyên nhân phổ biến khiến trẻ khóc và nhận biết các dấu hiệu nguy hiểm là điều cần thiết để hiểu và kịp thời đáp ứng nhu cầu của trẻ.

Có con vừa là niềm vui vừa là thử thách. Những giây phút ấm lòng khi chào đón một thành viên mới trong gia đình thường đi kèm với cảm giác lo lắng và hoang mang không hiểu tại sao con lại khóc. Khóc là một cơ chế sinh tồn bẩm sinh ở con người, là phương thức giao tiếp chính của trẻ sơ sinh để bày tỏ nhu cầu của chúng. Quá trình chuyển từ môi trường trong tử cung cơ thể người mẹ sang môi trường ngoài tử cung được đánh dấu bằng tiếng khóc của trẻ khi chào đời, đây là dấu hiệu tích cực cho thấy sức khỏe và dung tích phổi tốt.

Tuy nhiên, theo thời gian, những tiếng khóc này có thể trở thành nguồn gốc khiến những người mới làm cha mẹ lo lắng, đặc biệt khi không biết lý do trẻ khóc là gì. Một đứa trẻ khóc chắc chắn sẽ làm tăng mức độ lo lắng và gây nhiều căng thẳng cho bà mẹ sau sinh. Điều này lại làm giảm khả năng tiết sữa mẹ và ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần cũng như khả năng nuôi con. Trẻ phản ứng lại sự căng thẳng của cha mẹ bằng cách khóc nhiều hơn, tạo nên một vòng luẩn quẩn.

Việc các bậc cha mẹ có con đầu lòng phải đến phòng cấp cứu không phải là hiếm vì con họ thường khóc trong những tháng đầu. Hiểu và đáp ứng phù hợp nhu cầu của trẻ là những nguyên tắc cơ bản của việc nuôi dạy con. Cách tiếp cận này giúp tăng cường sự phát triển về cảm xúc, xã hội và giao tiếp của trẻ.

Ảnh minh họa: Internet

Trẻ khóc vì nhiều lý do khác nhau, và theo truyền thống, có 7 nguyên nhân phổ biến được mô tả:

Khóc thét

Khóc vì đói

Bị đau

Buồn ngủ

Quá kích thích

Khó chịu

Chán nản

Những tiếng khóc khác nhau biểu thị những trạng thái khác nhau

Ngoài việc phân tích âm thanh tiếng khóc, việc quan sát nét mặt và cử động chân tay của trẻ là rất quan trọng để hiểu nhu cầu của trẻ.

Dưới đây là những dấu hiệu phổ biến khác cần lưu ý:

Trẻ đói sẽ bắt đầu mím môi, mút tay và quay đầu sang một bên để tìm vú mẹ. Khi không được cho ăn, chúng sẽ khóc. Đôi khi điều quan trọng là phải xác định được những dấu hiệu đói này trước khi trẻ khóc.

Trẻ khóc cáu kỉnh xảy ra khi bé bị kích thích. Trẻ sơ sinh là những niềm vui. Mọi thành viên trong gia đình đều muốn đến thăm nhà bạn để gặp các em nhỏ, bế và nói chuyện với chúng. Tuy nhiên có lúc, trẻ sơ sinh rất cáu kỉnh; trẻ không thích được chạm vào hoặc nói chuyện, quay đầu lại và vẫy tay chân. Trong những tình huống này, tốt hơn hết cha mẹ nên cho trẻ ở một nơi yên tĩnh, có ánh sáng mờ, hát cho chúng nghe bằng giọng nhẹ nhàng hoặc sử dụng tiếng ồn trắng. 

Ảnh minh họa: Internet

Trẻ buồn ngủ có thể ngáp và dụi mắt, trong khi tiếng khóc đau thì to và đều đặn, kèm theo nhắm mắt, miệng hếch xuống, nắm chặt tay và cong ngón chân.

Trẻ buồn chán có thể khóc không đều và bình tĩnh lại khi được đưa đến môi trường mới. Tham gia vào các hoạt động kích thích và giới thiệu những kích thích mới có thể giúp giảm bớt sự nhàm chán và góp phần vào sự phát triển toàn diện của bé. Cha mẹ có thể thử nghiệm đồ chơi phù hợp với lứa tuổi, hình ảnh đầy màu sắc hoặc âm nhạc nhẹ nhàng để quan sát phản ứng của bé.

Tiếng khóc khó chịu có thể là do các vấn đề như tã ướt, cảm thấy quá nóng hoặc lạnh, đầy hơi hoặc trào ngược. Nhận biết những dấu hiệu này và giải quyết chúng, chẳng hạn như xoa bóp bụng cho trẻ hoặc nhấc chân lên để giải phóng khí.

Ảnh minh họa: Internet

Đau bụng ở trẻ sơ sinh là một loại khóc đặc biệt trong đó trẻ khóc không dỗ được trong 2-3 giờ, một thời điểm cụ thể trong ngày, gần 3-4 lần một tuần, bắt đầu sau 2-3 tuần và giảm dần sau 12-14 tuần tuổi. Các lý do có thể bao gồm từ đau hoặc khó chịu do đầy hơi hoặc khó tiêu do hệ thống tiêu hóa chưa phát triển đầy đủ, v.v. Những cơn khóc này thường tự biến mất.

Mặc dù hầu hết các trường hợp khóc là lành tính nhưng cha mẹ cần biết các dấu hiệu cảnh báo: Trẻ không bú quá 5 giờ, trẻ không đi tiểu hoặc nước tiểu ra ít, nhiều lần khóc,, nôn mửa, hôn mê hoặc cáu kỉnh, khóc kèm theo các triệu chứng khác như sốt, cảm lạnh, ho, phân lỏng, phát ban trên cơ thể (có thể gây ngứa), chảy nước tai hoặc thở ồn ào (nghẹt mũi).

Ảnh minh họa: Internet

Khi trẻ lớn lên, kiểu khóc của chúng thay đổi. Giọng nói trở nên có âm sắc hơn và nét mặt trở nên rõ ràng hơn để mô tả nhu cầu của mình. Trẻ bắt đầu giao tiếp bằng cử chỉ khi được 8-9 tháng tuổi. Cha mẹ hiểu được rằng thời gian trẻ khóc đạt đỉnh điểm vào khoảng 6 tuần tuổi và giảm dần sau 12-14 tuần tuổi có thể làm giảm bớt sự lo lắng của cha mẹ.

Sự tham gia của ông bà vào cuộc sống của trẻ có thể làm giảm sự bất ổn về cảm xúc và căng thẳng của cha mẹ. Mặc dù hầu hết việc khóc là lành tính, nhưng cha mẹ nên lưu ý các dấu hiệu cảnh báo cho thấy các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn, chẳng hạn như bú và tiết niệu, nôn mửa và các triệu chứng như sốt hoặc phát ban.

Giải mã tiếng khóc của em bé là một chủ đề nghiên cứu với các thí nghiệm như ngôn ngữ của trẻ em Dunstan. Tuy nhiên, có nhiều vấn đề nảy sinh trên thực tế vì cha mẹ có thể bỏ sót các dấu hiệu nguy hiểm của trẻ và có thể xảy ra những sự chăm sóc không phù hợp. Về mặt thực tế, việc biết những nguyên nhân phổ biến khiến trẻ khóc và nhận biết các dấu hiệu nguy hiểm là điều cần thiết để hiểu và kịp thời đáp ứng nhu cầu của trẻ.       

(Tác giả: Bác sĩ Sandeep R, Chuyên gia tư vấn – Sơ sinh và Nhi khoa, Bệnh viện nhi Rainbow, Marathahalli, Bengaluru, Ấn Độ)

Thúy Nga

Tin liên quan

Trẻ sơ sinh mất bao lâu để hiểu được thế giới xung quanh?

Theo nghiên cứu mới của Đại học Birmingham, trẻ sơ sinh 4 tháng tuổi có thể cảm nhận được cách...

Phải làm gì nếu con cái không tôn trọng cha mẹ?

Việc con mình thiếu tôn trọng có thể là một tình huống khó khăn và đau khổ đối với nhiều...

Mẹ bầu căng thẳng, con dễ bị ADHD

Một nghiên cứu vừa công bố trên tạp chí Psychilogical Bullentin cảnh báo sức khỏe tâm thần của thai phụ...

5 bí quyết nuôi dạy con thành người trung thực và thông minh

Sự trung thực đảm bảo độ tin cậy và liêm chính, đồng thời sự thông minh trang bị cho trẻ...

3 bài học nuôi dạy con cái từ xã hội săn bắt hái lượm dành cho các bậc cha mẹ...

Một nghiên cứu gần đây cho thấy có những khía cạnh trong quá trình nuôi dạy trẻ của cộng đồng...

Phụ nữ đặt vòng tránh thai có ảnh hưởng đến “chuyện ấy”?

Mới đây, các chuyên gia đã chia sẻ về việc liệu đặt vòng tránh thai có ảnh hưởng đến đời...

Cảnh báo gia tăng dậy thì sớm ở trẻ: Những thực phẩm làm tăng nguy cơ, cha mẹ cần biết...

Nguyên nhân dẫn đến dậy thì sớm rất phức tạp. Một trong những nguyên nhân gây ra căn bệnh dậy...

Tin mới nhất

Được xếp vào "tứ đại hà tiên", món ăn này giúp bổ máu lại giàu collagen nhưng dùng không đúng...

10 giờ trước

Loại quả xưa mọc dại rụng đầy không ai biết đến, giờ thành đặc sản được "săn lùng" vào dịp...

10 giờ trước

1 loại rau sống “quốc dân” tốt ngang insulin, hạ đường huyết hiệu quả, chống viêm, chắc xương: Bán tràn...

2 ngày 18 giờ trước

Mối liên hệ bất ngờ giữa hành tây và ung thư

2 ngày 18 giờ trước

Loại nấm quen làm theo cách này dinh dưỡng gấp 12 lần

2 ngày 18 giờ trước

Sau Tết muốn 'hồi sinh làn da' đừng nên quên loại quả này, vừa ngon lại giúp da sáng hồng,...

2 ngày 18 giờ trước

Loại quả trồng làm cảnh, nay bày lên mâm ngũ quả Tết tượng trưng cho sự thịnh vượng, giá 100.000...

24/02/2024 17:05

Uống nước rau má có tác dụng gì mà y học xưa ca ngợi nó là “thảo dược trường thọ”

24/02/2024 16:59

Nước gừng cho thêm một thứ thành “thuốc giảm cân tự nhiên”, kiểm soát cơn thèm ăn và đánh tan...

24/02/2024 16:16

Tin Phụ Nữ Và Gia Đình