Nghiên cứu công bố trên tạp chí Diabetes, Obesity and Metabolism bổ sung bằng chứng cho thấy đường huyết cao và kháng insulin đóng vai trò trong suy giảm nhận thức. Kháng insulin là tình trạng các tế bào không xử lý đường đúng cách.
Tiến sĩ Arman Fesharaki-Zadeh, trợ lý giáo sư tại Trường Y khoa Yale, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát hiện sớm và theo dõi các bất thường về chuyển hóa.
Phát hiện của các nhà nghiên cứu
Dù mối liên hệ giữa đường huyết và Alzheimer đã rõ ràng, bản chất cụ thể vẫn đang được làm rõ. Để tìm hiểu, các nhà nghiên cứu từ Đại học Liverpool đã phân tích dữ liệu di truyền của 357.883 người từ 40 đến 69 tuổi.
Nhóm nghiên cứu xem xét lượng glucose lúc đói, insulin và lượng đường trong máu hai giờ sau ăn. Đây là các chỉ số cho thấy cơ thể xử lý đường. Sử dụng phương pháp ngẫu nhiên hóa Mendelian, họ điều tra xem các chỉ số này có liên quan đến chứng mất trí nhớ hay không.
Kết quả cho thấy tình trạng tăng đường huyết sau bữa ăn có liên quan đáng kể đến nguy cơ mắc bệnh Alzheimer cao hơn. Cụ thể, những người có lượng đường trong máu cao sau ăn đối mặt với nguy cơ mắc bệnh Alzheimer cao hơn 69%.
Bà Vicky Garfield, giảng viên tại Đại học Liverpool, nhận định nghiên cứu có thể mở đường cho phương pháp giảm nguy cơ mất trí nhớ ở người tiểu đường. Tuy nhiên, bà cho rằng kết quả cần được xác nhận thêm ở các quần thể khác.
Cơ chế tác động đến não bộ
Lý do đường huyết tăng gây hại cho não vẫn đang được nghiên cứu. Tiến sĩ Marilyn Tan tại Stanford Medicine đưa ra một số giả thuyết.
Nghiên cứu trước đây cho thấy tăng đường huyết làm tăng tích tụ amyloid beta trong não, tác nhân gây bệnh Alzheimer. Tình trạng này cũng làm trầm trọng thêm stress oxy hóa, tổn thương tế bào não và gây viêm não.
Ngoài ra, bệnh tiểu đường và đường huyết không kiểm soát tốt thường đi kèm các vấn đề tim mạch, béo phì và tăng huyết áp. Những yếu tố này đều góp phần gây suy giảm nhận thức.
Tiến sĩ Fesharaki-Zadeh cho biết các cơ chế này liên quan đến rối loạn chức năng mạch máu thần kinh và tổn thương mạch máu toàn thân. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến não bộ, làm tăng nguy cơ đột quỵ và mất trí nhớ.
Giữ ổn định đường huyết
Các phát hiện này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc theo dõi chuyển hóa định kỳ. Bác sĩ thường phân tích các chỉ số đường huyết, lipid và huyết áp để đề xuất dùng thuốc hoặc can thiệp lối sống.
Phòng ngừa là yếu tố quan trọng nhất. Chuyên gia khuyên nên áp dụng chế độ ăn Địa Trung Hải, tập thể dục thường xuyên và hạn chế thực phẩm chế biến sẵn.
Tiến sĩ Fesharaki-Zadeh khẳng định những điều chỉnh nhỏ này rất hiệu quả trong việc kiểm soát đường huyết. Việc thay đổi lối sống giúp phòng ngừa, trì hoãn hoặc ngăn ngừa sự khởi phát của chứng mất trí nhớ.
