Phụ Nữ Sức Khỏe

Chất kịch độc gây ung thư, tử vong trong các loại thực phẩm quen thuộc

Ochratoxin A, Aflatoxin là độc tố sản sinh khi các thực phẩm như ngô, khoai, sắn bị nấm mốc. Đây là chất kịch độc, gây ung thư và thậm chí tử vong.

Gần đây, một gia đình tại xã Lũng Pù, huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang, đã phải nhập viện sau khi ăn bánh trôi ngô. Hậu quả là một bé 9 tuổi tử vong, 6 người nhập viện cấp cứu, trong đó 4 trường hợp tiên lượng nặng.

Trước đó, tỉnh Hà Giang cũng thường xuyên xảy ra các vụ ngộ độc thực phẩm do ăn bánh trôi ngô (bánh trôi ngô, bánh ngô nướng, bánh ngô rán) gây hậu quả nặng nề. Năm 2007-2014, tỉnh Hà Giang đã xảy ra 18 vụ ngộ độc thực phẩm do ăn bánh trôi ngô với 94 người mắc, trong đó 35 người tử vong.

Sau quá trình nghiên cứu, các nhà khoa học tại Cục An toàn thực phẩm (ATTP), Bộ Y tế, phát hiện độc tố có mặt trong mẫu bánh trôi ngô đã sử dụng trực tiếp trong vụ ngộ độc thực phẩm là Ochratoxin A; chủng nấm mốc là Aspergillus và Penicilline.

Ochratoxin A và Aflatoxin là hai độc tố thường sản sinh trong thực phẩm nấm mốc. Khi ăn phải, người bệnh dễ bị ngộ độc, gây ung thư và tử vong cao. Theo Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), Aflatoxin B1 được phân loại vào nhóm 1 (nhóm gây ung thư cho người), Ochratoxin A và Fumonisin B1 được phân loại vào nhóm 2B (có thể gây ung thư cho người).

Ngô, bột ngô ráo nước để lâu ngày dễ sản sinh ra các độc tố nấm mốc, gây ung thư, tử vong. Ảnh: Freepik.

Ochratoxin A - Chất độc đoạt mạng người

Điểm chung của Ochratoxin A và Aflatoxin đều là những loại độc tố nấm mốc, được sinh ra bởi các loài nấm mốc trong tự nhiên. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các loài nấm mốc này thường xuất hiện trên cây trồng nông nghiệp (lúa mì, bắp, đậu phộng, hạnh nhân), thực phẩm và thức ăn chăn nuôi. Khí hậu nhiệt đới ẩm như Việt Nam là điều kiện lý tưởng cho sự phát triển và sản xuất độc tố của nấm mốc.

Ochratoxin A được tạo ra bởi một số loài Aspergillus và Penicillium và là loại độc tố nấm mốc gây ô nhiễm thực phẩm phổ biến. Chất độc này có mặt phổ biến trong các loại nông sản thực phẩm: Thảo dược, ngũ cốc, cà phê, bia… và các sản phẩm có nguồn gốc động vật do lây nhiễm trước. Nó cũng được tìm thấy trong nhiều loại sản phẩm lương thực và thức ăn chăn nuôi.

Ochratoxin là độc tố tinh thể không màu, ít tan trong nước. Chúng rất ưa độ ẩm, thường có trong cơ chất có độ ẩm >16%. Độc tố này sản sinh nhiều nhất là ở nhiệt độ 20-25 độ C.

Một nhóm nhà khoa học Hàn Quốc kết luận Ochratoxin A có khả năng gây độc tính thần kinh ở người thông qua việc ức chế sự tăng sinh và gây ra quá trình chết theo chương trình của các tế bào hình sao người. Độc tố ochratoxin A cũng được cho là có liên quan bệnh lý thận vùng Balkan ở người.

Theo WHO, hàm lượng hấp thu tối đa tạm thời có thể chấp nhận một tuần cho độc tố này là 112 ng/kg thể trọng/ngày.

Khi thấy thực phẩm có dấu hiệu nấm, mốc, chúng ta cần bỏ ngay và tuyệt đối không được ăn. Ảnh: iStock.

Aflatoxin - Độc tố quen thuộc trong nhiều thực phẩm nấm mốc

Theo Viện Pasteur TP.HCM, Aflatoxin là chất gây nhiễm thực phẩm thường gặp trong điều kiện tự nhiên được sản sinh bởi nấm Aspergillus (flavus, parasiticus và nomius). Có hơn 20 loại aflatoxin, trong đó 4 loại chính được tìm thấy trong thực phẩm là B1, B2, G1 và G2, kèm 2 dạng chuyển hóa của B1 và B2 là M1 và M2. Đặc biệt, Aflatoxin B1 có khả năng gây ung thư cao hơn các loại aflatoxin khác.

Đại học Georgia (Mỹ) thống kê, có đến 4,5 tỷ người trên thế giới phương nhiễm với Aflatoxin. Ngộ độc cấp do tiêu thụ lượng lớn loại chất độc này hiếm khi xảy ra nhưng đều gây tử vong cao. Tại Kenya, năm 2004 ghi nhận 317 ca ngộ độc aflatoxin, trong đó có 125 ca tử vong. Năm 2013, nhiễm aflatoxin ở sữa cũng được ghi nhận một số nước châu Âu như tại Romania, Serbia và Croatia.

Aflatoxin còn được cho là nguyên nhân gây ra 25.200 - 155.000 trường hợp ung thư gan hàng năm, chiếm 5 - 28% tổng số ca mắc ung thư gan trên thế giới.

WHO cho biết tiếp xúc lâu dài hoặc mạn tính với Aflatoxin gây ra nhiều nguy hại cho sức khỏe, ảnh hưởng tới tất cả cơ quan trong cơ thể, đặc biệt là gan và thận. Đây còn là chất gây đột biến vi khuẩn, ảnh hưởng tới DNA, gây độc cho gene và gia tăng nguy cơ mắc bệnh bẩm sinh ở trẻ em.

Chất độc này sản sinh do một số loại nấm mốc, được tìm thấy trong tự nhiên và gây độc tố cho các loại lương thực. Aflatoxin B1, B2, G1 và G2 thường được tìm thấy trong tất cả cây lương thực quen thuộc như bắp, đậu phộng, lạc, gạo, quả sung, lúa mì…

Rượu cũng làm tăng hàm lượng độc tố này trong cơ thể vì các lý do: hầu hết bệnh nhân nghiện rượu đều dùng rượu trắng được nấu từ gạo, sắn, ngô… là những lương thực dễ nhiễm nấm mốc sinh độc tố Aflatoxin B1; đa số người nghiện rượu khi uống thường dùng lạc rang trong khi Aflatoxin B1 trở nên dễ hấp thu hơn khi tan trong rượu.

Aflatoxin là tinh thể trắng, bền với nhiệt, không bị phân hủy khi đun nấu ở nhiệt độ thông thường, bền với các men tiêu hóa. Vì vậy, các thực phẩm bị mốc khi rang, nấu, luộc ở nhiệt độ cao vẫn chưa thể phá hủy hoàn toàn độc tố.

Ngộ độc thực phẩm nấm mốc thường để lại những hậu quả rất nặng nề, thậm chí tử vong. Ảnh: iStock.

Phòng ngừa

Cách tốt nhất để phòng ngừa phơi nhiễm Aflatoxin, Ochratoxin A là ngăn nấm Aspergillus flavus và Aspergillus parasiticus phát triển trên các loại nông sản. Người dân cần có biện pháp kiểm soát chặt chẽ các quy trình từ trồng trọt, đến thu hoạch và lưu trữ.

Ngoài ra, không nên sử dụng các thực phẩm có dấu hiệu nấm mốc, đổi màu. Người dân nên mua thực phẩm tươi, bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát. Thực phẩm khô cần tránh môi trường ẩm ướt vì dễ sản sinh nấm aspergillus flavus.

Theo Bảo Hân/ Zing News

Tin liên quan

Lầm tưởng phổ biến về thời điểm ăn trái cây

Ăn trái cây sai thời điểm không chỉ làm giảm tác dụng của chúng mà còn có thể dẫn đến...

3 loại trái cây chị em nên kiêng ăn trong ngày "đèn đỏ"

Theo Y học Trung Quốc, trái cây được chia làm 2 loại là tính hàn và tính nóng. Những loại...

5 cách kết hợp đồ ăn nhẹ cực hiệu quả cho việc giảm cân

Đồ ăn vặt cũng quan trọng. Điều này là do giảm cơn đói để ngăn ngừa ăn quá nhiều. Phương...

Ăn ít vẫn không giảm cân, nguyên nhân do đâu?

Mới đây, một nhóm các nhà nghiên cứu về bệnh béo phì lập luận rằng giảm cân bằng việc hạn...

Thói quen ăn uống gây béo phì mà có lẽ bạn chưa biết

Thói quen sinh hoạt gây ra bệnh béo phì là kẻ thù của sức khỏe chúng ta. Hoạt động mà...

4 loại siêu thực phẩm bạn không nên bỏ qua: Dễ tìm, dễ chế biến vô cùng!

Liệu siêu thực phẩm theo mùa có tồn tại ngay cả trong mùa đông lạnh lẽo như ngày nay không?...

Nếu chỉ ăn thực phẩm chay có tốt cho trí nhớ của bạn không?

Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người ăn chay có thể có trí nhớ tốt hơn.  

Tin mới nhất

Từ Bình Thuận lên Đắk Lắk thăm em gái, cụ bà bị lũ cuốn tử vong

3 giờ trước

Áp thấp nhiệt đới có thể mạnh lên thành bão, cấp tốc thông báo tàu thuyền thoát vùng nguy hiểm

3 giờ trước

Cháy lớn tiệm tạp hóa gần Bệnh viện Nhi TW và hình ảnh xúc động chiến sĩ PCCC giải cứu...

3 giờ trước

Áp thấp đã mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới, có thể thành bão số 2

3 giờ trước

Bị đánh tử vong vì cho rằng "nhìn đểu" người khác

4 giờ trước

Cho người không có bằng lái mượn xe: Nguy cơ dính án hình sự

4 giờ trước

Cổng chào công viên nước Đầm Sen đổ sập, đè trúng người đi đường

4 giờ trước

Lời kể bàng hoàng của nạn nhân vụ ngộ độc rượu khiến 2 người tử vong

4 giờ trước

Từ vụ cô gái trẻ tử vong khi điều trị sốt xuất huyết tại nhà: Những điều tuyệt đối không...

5 giờ trước

Tin Phụ Nữ Và Gia Đình