Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC)

Quai bị là bệnh truyền nhiễm do một loại virus quai bị (Mumps virus), thuộc giống Rubulavirus, họ Paramyxoviridae gây ra, ảnh hưởng đến tuyến nước bọt.

Quai bị được biết đến nhiều nhất vì gây ra tình trạng má sưng và hàm sưng mềm. Tình trạng sưng tuyến nước bọt mang tai dưới tai ở một hoặc cả hai bên được gọi là viêm tuyến mang tai. Các triệu chứng thường xuất hiện sau 16-18 ngày kể từ khi nhiễm bệnh, nhưng cũng có thể xuất hiện sau 12-25 ngày.

Một số người mắc bệnh quai bị có triệu chứng rất nhẹ (như cảm lạnh). Một số người không có triệu chứng nào cả và có thể không biết mình mắc bệnh quai bị. Hầu hết người bị quai bị sẽ hồi phục hoàn toàn trong vòng 2 tuần. Trong một số trường hợp hiếm gặp, bệnh quai bị có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng hơn.

Bệnh lây lan qua tiếp xúc trực tiếp với nước bọt hoặc các giọt hô hấp từ miệng, mũi hoặc họng. Bạn có thể bị quai bị và lây lan virus bằng cách:

  • Ho, hắt hơi hoặc nói chuyện
  • Dùng chung các vật dụng có thể dính nước bọt, chẳng hạn chai nước hoặc cốc
  • Tham gia các hoạt động tiếp xúc gần với người khác, như chơi thể thao, khiêu vũ hoặc hôn.

Người bị nhiễm bệnh quai bị có thể lây truyền bệnh bắt đầu vài ngày trước khi tuyến nước bọt bắt đầu sưng lên cho đến 5 ngày sau khi sưng bắt đầu. Thông thường, bệnh quai bị khá nhẹ. Trong một số trường hợp hiếm gặp, bệnh quai bị có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng, thậm chí nguy hiểm tính mạng.

Các biến chứng có thể bao gồm:

  • Viêm tinh hoàn: Điều này có thể dẫn đến giảm kích thước tinh hoàn (teo tinh hoàn)
  • Viêm buồng trứng và/hoặc mô vú (viêm vú)
  • Viêm tụy
  • Viêm não: có thể nguy hiểm tính mạng hoặc tàn tật vĩnh viễn
  • Viêm mô bao phủ não và tủy sống (viêm màng não)
  • Mất thính lực (tạm thời hoặc vĩnh viễn).

Viêm tinh hoàn có thể dẫn đến vô sinh tạm thời hoặc giảm khả năng sinh sản ở nam giới; nhưng chưa có nghiên cứu nào đánh giá liệu nó có dẫn đến vô sinh vĩnh viễn hay không.

Bất kỳ ai không được bảo vệ khỏi bệnh quai bị đều có nguy cơ mắc bệnh này. Một số nhóm người có khả năng lây lan bệnh cao hơn vì họ liên tục tiếp xúc gần với nhau. Những nhóm này bao gồm trẻ em trong độ tuổi đi học, sinh viên tại các cơ sở giáo dục sau trung học và nhân viên y tế.