Mang thai là giai đoạn cơ thể người mẹ trở nên nhạy cảm hơn bao giờ hết. Những gì đưa vào cơ thể không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ mà còn tác động trực tiếp đến sự phát triển của thai nhi.

Trong đó, chế độ ăn uống đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Bên cạnh những thực phẩm cần bổ sung, cũng có những món ăn mẹ bầu nên tránh hoàn toàn để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn, ngộ độc hoặc ảnh hưởng đến thai kỳ.

Thực phẩm sống hoặc chưa nấu kỹ

Theo Hệ thống Y tế Quốc gia của Vương quốc Anh (NHS), nhóm thực phẩm cần tránh tuyệt đối trước tiên là đồ sống hoặc chưa nấu chín kỹ. Thịt tái, cá sống, trứng lòng đào hay các món gỏi có thể chứa vi khuẩn như Salmonella, Listeria hoặc ký sinh trùng Toxoplasma.

Trong đó, Listeria monocytogenes là tác nhân đặc biệt nguy hiểm, có khả năng xuyên qua nhau thai, gây nhiễm trùng thai, dẫn đến sảy thai, thai chết lưu hoặc sinh non. Điều đáng lưu ý là nhiễm Listeria ở mẹ đôi khi chỉ gây triệu chứng nhẹ như cúm, khiến nhiều người chủ quan.

Cá chứa nhiều thủy ngân

Các loại cá lớn như cá thu hoặc cá kình thường tích lũy thủy ngân ở mức cao. Dưới dạng methylmercury, chất này có thể đi qua nhau thai và ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ và hệ thần kinh của thai nhi. Vì vậy, phụ nữ mang thai được khuyến nghị hạn chế ăn các loại cá này, đồng thời ưu tiên những loại cá có hàm lượng thủy ngân thấp nhưng giàu omega-3 như cá hồi, cá mòi hoặc cá trích.

Mẹ bầu cần hạn chế tuyệt đối rượu bia để tránh ảnh hưởng sức khỏe thai nhi. Ảnh: Freepik.

Nội tạng động vật

Gan và nội tạng động vật, dù giàu sắt và vitamin, lại chứa hàm lượng vitamin A dạng retinol khá cao. Khi tiêu thụ quá mức, retinol có thể gây độc cho thai nhi, đặc biệt trong 3 tháng đầu, làm tăng nguy cơ dị tật bẩm sinh. Đây là điểm thường bị bỏ qua, bởi nhiều người có xu hướng bổ sung gan để “bồi bổ” trong thai kỳ.

Thịt chế biến sẵn

Các loại thịt chế biến sẵn như xúc xích, thịt nguội, pate… tuy tiện lợi nhưng không phải lựa chọn an toàn tuyệt đối trong thai kỳ, theo WebMD. Sau khi chế biến, chúng có thể bị nhiễm khuẩn trở lại trong quá trình đóng gói và bảo quản, đặc biệt là vi khuẩn Listeria monocytogenes.

Khi xâm nhập vào cơ thể, vi khuẩn này có thể gây nhiễm trùng và ảnh hưởng trực tiếp đến thai nhi. Do hệ miễn dịch của phụ nữ mang thai nhạy cảm hơn, nguy cơ càng gia tăng. Vì vậy, các thực phẩm này chỉ nên sử dụng khi đã được hâm nóng kỹ đến khi bốc hơi để đảm bảo an toàn.

Đồ uống chứa caffeine, rượu bia

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ nhấn mạnh đồ uống chứa caffeine cũng cần được kiểm soát chặt chẽ trong thai kỳ. Caffeine có thể đi qua nhau thai nhưng thai nhi chưa có khả năng chuyển hóa hiệu quả.

Nhiều nghiên cứu cho thấy tiêu thụ caffeine liều cao có liên quan đến nguy cơ sảy thai, thai nhẹ cân hoặc chậm phát triển trong tử cung. Do đó, các khuyến cáo thường giới hạn lượng caffeine ở mức dưới 200 mg mỗi ngày, tương đương khoảng một tách cà phê nhỏ.

Rượu bia cũng là nhóm cần tránh tuyệt đối, bởi ethanol có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của não bộ thai nhi, gây ra hội chứng rối loạn phổ rượu bào thai (Fetal Alcohol Spectrum Disorders). Trẻ mắc hội chứng này có thể gặp nhiều vấn đề lâu dài như chậm phát triển trí tuệ, rối loạn hành vi, khó tập trung, giảm khả năng học tập, kèm theo các bất thường về khuôn mặt và sự tăng trưởng.