Xét nghiệm ký sinh trùng và soi phân ghi nhận số lượng lớn trứng sán lá gan nhỏ.

Bệnh nhân là ông L.V.D. (64 tuổi, trú tại Lào Cai), có tiền sử nghiện rượu nhiều năm, trung bình uống từ 250-500 ml mỗi ngày. Trước đó, ông từng điều trị bệnh gan tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Khoảng hơn một năm nay, ông D. thường xuyên xuất hiện các cơn đau tức vùng hạ sườn phải, kèm mệt mỏi, chán ăn, rối loạn tiêu hóa. Tuy nhiên, ông chủ quan cho rằng đây chỉ là biểu hiện của tuổi già nên không đi khám. Gần đây, tình trạng mệt mỏi tăng rõ rệt, da bắt đầu vàng. Kết quả xét nghiệm tại cơ sở y tế địa phương cho thấy men gan tăng cao.

Sau một tháng điều trị nhưng men gan không giảm, gia đình đã đưa ông đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để kiểm tra chuyên sâu.

Men gan tăng vọt, phát hiện nhiễm sán lá gan nhỏ

Tại bệnh viện, qua khai thác tiền sử, các bác sĩ ghi nhận bệnh nhân có thói quen ăn đồ tái sống, đồng thời nghiện rượu kéo dài. Người bệnh được chỉ định thực hiện các xét nghiệm đánh giá tổn thương gan và tầm soát ký sinh trùng.

Kết quả cho thấy chỉ số AST/ALT tăng rất cao, lên tới khoảng 1.700 U/L. Siêu âm gan mật phát hiện giãn nhẹ đường mật trong gan. Đặc biệt, xét nghiệm ký sinh trùng và soi phân ghi nhận số lượng lớn trứng sán lá gan nhỏ.

Bệnh nhân được chẩn đoán nhiễm sán lá gan nhỏ ký sinh trong đường mật, gây viêm, ứ mật và giãn đường mật, trên nền viêm gan mạn tính do rượu.

Bác sĩ chuyên khoa I Lê Văn Thiệu, Phòng khám Ký sinh trùng, thăm khám cho bệnh nhân.

Theo bác sĩ chuyên khoa I Lê Văn Thiệu, Phòng khám Ký sinh trùng, hai loại sán lá gan nhỏ Clonorchis sinensis và Opisthorchis viverrini lưu hành khá phổ biến tại Việt Nam, đặc biệt ở những vùng người dân có thói quen ăn cá sống hoặc nấu chưa chín kỹ.

Đáng lo ngại, bệnh thường tiến triển âm thầm, triệu chứng giai đoạn đầu không rầm rộ nên dễ bị bỏ sót. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi bệnh đã kéo dài, gây tổn thương gan mạn tính, xơ hóa đường mật hoặc xuất hiện biến chứng nặng như ung thư đường mật.

Trên lâm sàng, người bệnh có thể đau tức vùng hạ sườn phải, đầy bụng, khó tiêu, đôi khi xuất hiện các cơn đau quặn gan tái diễn trong nhiều tháng, nhiều năm, dễ nhầm lẫn với các bệnh lý gan mật thông thường.

Nguy cơ tắc mật, ung thư đường mật

Sán lá gan nhỏ cư trú, phát triển và sinh sản trực tiếp trong hệ thống ống dẫn mật. Quá trình ký sinh kéo dài gây viêm mạn tính và xơ hóa thành ống mật. Khi số lượng sán lớn, trứng và xác sán tích tụ có thể tạo thành các ổ tắc trong đường mật, cản trở dòng chảy của mật, dẫn đến ứ mật, giãn đường mật và tổn thương gan ngày càng nặng.

Hiện nay, sán lá gan nhỏ cũng được xếp vào nhóm tác nhân nguy cơ cao gây ung thư đường mật nếu nhiễm kéo dài trong nhiều năm.

Bác sĩ Thiệu cho hay bệnh lây truyền chủ yếu qua đường tiêu hóa, do ăn cá nước ngọt sống hoặc chưa nấu chín kỹ như gỏi cá, cá tái, cá nướng chưa chín hoàn toàn có chứa nang ấu trùng sán. Ngoài ra, việc dùng chung dao, thớt giữa thực phẩm sống và chín, hoặc không rửa tay sạch sau khi sơ chế cá cũng là nguồn lây nhiễm quan trọng.

Theo bác sĩ Lê Văn Thiệu, sán lá gan nhỏ là bệnh đã có thuốc điều trị đặc hiệu, hiệu quả cao nếu được phát hiện sớm. Người dân cần tuyệt đối tránh ăn cá nước ngọt sống, tái hoặc chưa nấu chín kỹ.

Khi xuất hiện các biểu hiện như đau vùng hạ sườn phải, men gan tăng, vàng da hoặc mệt mỏi kéo dài, người dân nên đi khám sớm tại các cơ sở y tế chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm về sau.