Theo ThS.BS Lê Võ Minh Hương, Bệnh viện Từ Dũ, TP.HCM, thời kỳ hậu sản thường kéo dài khoảng 6 đến 8 tuần sau sinh là giai đoạn then chốt để cơ thể người mẹ hồi phục sau thai kỳ và sinh nở. Trong đó, dinh dưỡng đóng vai trò trung tâm, quyết định trực tiếp đến sức khỏe, khả năng nuôi con và sự phục hồi lâu dài của sản phụ.

Bác sĩ Hương cho biết cơ thể người mẹ đã trải qua nhiều biến đổi lớn về nội tiết, thể chất và chuyển hóa trong suốt thai kỳ. Sau sinh, việc ăn uống đầy đủ, cân bằng không chỉ giúp chữa lành tổn thương mà còn đảm bảo năng lượng để chăm sóc trẻ sơ sinh.

Bác sĩ Hương cho hay dù cho con bú sữa mẹ hay sữa công thức, tất cả bà mẹ sau sinh đều cần duy trì chế độ ăn uống lành mạnh. Việc tăng cân trong thai kỳ giúp tạo nguồn dự trữ cho quá trình hồi phục và tiết sữa, tuy nhiên sau sinh, chế độ dinh dưỡng khoa học là yếu tố giúp người mẹ khỏe mạnh, tránh suy nhược và thiếu chất.

Chế độ ăn hậu sản nên bao gồm đầy đủ các nhóm thực phẩm thiết yếu như ngũ cốc nguyên hạt (gạo lứt, yến mạch), rau xanh và trái cây đa dạng màu sắc, các sản phẩm sữa ít béo giàu canxi, cùng nguồn protein lành mạnh từ thịt nạc, cá, trứng, các loại đậu và hạt. Một số loại dầu thực vật như dầu hạt có thể bổ sung ở mức hợp lý, trong khi nên hạn chế chất béo động vật.

Đối với phụ nữ cho con bú, bác sĩ khuyến cáo nên ăn khi cảm thấy đói và chủ động lên kế hoạch bữa ăn. Trên thực tế, nhiều bà mẹ quá mệt hoặc quá bận rộn nên quên ăn, dẫn đến thiếu năng lượng và ảnh hưởng sức khỏe.

Bên cạnh đó, việc uống đủ nước cũng đặc biệt quan trọng. Nước, sữa và nước trái cây giúp duy trì thể trạng, hỗ trợ tiết sữa và phòng ngừa mệt mỏi. Sản phụ có thể chuẩn bị sẵn nước uống và đồ ăn nhẹ lành mạnh bên cạnh nơi cho con bú.

Theo bác sĩ Hương, mong muốn lấy lại vóc dáng sớm là tâm lý phổ biến ở nhiều phụ nữ sau sinh. Tuy nhiên, chế độ ăn kiêng khắc nghiệt hoặc giảm cân quá nhanh có thể gây hại cho sức khỏe của người mẹ và ảnh hưởng đến em bé, đặc biệt trong giai đoạn cho con bú.

Việc giảm cân an toàn thường cần vài tháng, thông qua việc hạn chế đồ ăn nhiều chất béo, tăng cường rau củ quả tươi, kết hợp chế độ vận động nhẹ nhàng và phù hợp. Tập thể dục giúp đốt cháy calo, săn chắc cơ bắp nhưng cần thực hiện từ từ, theo khả năng hồi phục của cơ thể.

Song song với dinh dưỡng, nghỉ ngơi hợp lý cũng là yếu tố quan trọng trong thời kỳ hậu sản. Trẻ sơ sinh thường thức dậy sau mỗi 3 giờ để bú, thay tã, khiến nhiều bà mẹ rơi vào tình trạng thiếu ngủ kéo dài.

Bác sĩ Hương khuyến cáo trong những tuần đầu sau sinh, người mẹ nên được giảm bớt các trách nhiệm khác ngoài việc cho con bú và chăm sóc bản thân. Ngủ khi bé ngủ, hạn chế tiếp khách nếu mệt, đi bộ nhẹ nhàng mỗi ngày và nhờ sự hỗ trợ từ người thân là những cách giúp sản phụ hồi phục tốt hơn.