Đây là kết luận đáng chú ý của Tom Corley – tác giả cuốn sách bán chạy Rich Habits – The Daily Success Habits of Wealthy Individuals sau 5 năm nghiên cứu về sự khác biệt giữa người giàu và người nghèo.

Theo báo cáo của Quỹ Từ thiện Pew (The Pew Charitable Trusts) công bố năm 2013, chỉ khoảng 4% người nghèo ở Mỹ có thể vươn lên trở thành người giàu. Khoảng 9% bước vào tầng lớp trung lưu khá giả, 17% trở thành tầng lớp trung lưu, trong khi 70% còn lại vẫn ở tầng lớp thu nhập thấp hoặc nghèo.

Nhiều chuyên gia cho rằng nghèo đói là hệ quả của hàng loạt yếu tố xã hội như bất bình đẳng, giáo dục hạn chế, thiếu cơ hội, phân biệt đối xử hay những bất cập của hệ thống kinh tế.

Tuy nhiên, Tom Corley lại đưa ra một góc nhìn khác. Ông cho rằng những yếu tố trên chỉ là bề nổi. Gốc rễ của vấn đề nằm ở những thói quen, cách tư duy và niềm tin mà con người tiếp thu từ chính gia đình ngay từ khi còn nhỏ.

Theo Corley, trẻ lớn lên trong những gia đình nghèo thường dễ hình thành các thói quen như dành quá nhiều thời gian cho tivi, YouTube và mạng xã hội, ít đọc sách để tích lũy kiến thức, chi tiêu hết số tiền kiếm được, sống dựa vào vay mượn và nợ nần.

Không chỉ vậy, các em còn dễ tiếp nhận những niềm tin tiêu cực như: người giàu đều tham lam, giàu có chỉ nhờ may mắn, tiền bạc là nguồn gốc của mọi điều xấu hay thoát nghèo là điều gần như không thể. Những suy nghĩ ấy dần trở thành "chiếc lồng vô hình", giới hạn khát vọng và khả năng phát triển của mỗi người.

Trong suốt 5 năm nghiên cứu, Corley đã xác định được hơn 300 điểm khác biệt về thói quen, tư duy và niềm tin giữa người giàu và người nghèo. Ông kết luận rằng chính ba yếu tố này quyết định một người sẽ trở thành người giàu, người nghèo hay thuộc tầng lớp trung lưu.

Điều tích cực là thói quen, tư duy và niềm tin đều có thể thay đổi. Khi được trang bị tri thức và kiên trì rèn luyện, mỗi người đều có cơ hội phá vỡ vòng luẩn quẩn của nghèo đói.

Dựa trên nghiên cứu của mình, Corley cho rằng người giàu thường duy trì và truyền lại cho con cái 7 thói quen quan trọng dưới đây.

Đọc sách mỗi ngày

Có tới 88% người giàu trong nghiên cứu của Corley dành ít nhất 30 phút mỗi ngày để đọc sách. Họ đọc về tài chính, kinh doanh, lịch sử, phát triển bản thân và tiểu sử những người thành công nhằm liên tục mở rộng kiến thức và nâng cao năng lực.

Trong khi đó, người nghèo dành nhiều thời gian xem tivi hơn hẳn. Theo Corley, khoảng cách giữa hai nhóm không nằm ở việc ai bận hơn, mà ở cách họ lựa chọn sử dụng quỹ thời gian mỗi ngày.

Xây dựng những mối quan hệ tích cực

Người giàu chủ động kết nối với những người lạc quan, cầu tiến và sẵn sàng tạo ra giá trị. Corley khuyến khích mọi người tham gia các tổ chức thiện nguyện hoặc hoạt động cộng đồng để mở rộng mạng lưới quan hệ.

Theo ông, một cuộc gọi hỏi thăm, chúc mừng hay động viên đúng lúc đôi khi còn giá trị hơn hàng chục lượt "thích" trên mạng xã hội.

Duy trì việc tập luyện

Tập thể dục không chỉ giúp cải thiện sức khỏe mà còn tăng lượng oxy lên não, nâng cao trí nhớ và khả năng tư duy. Chính vì vậy, nhiều người thành công luôn duy trì thói quen vận động đều đặn để giữ hiệu suất làm việc ở mức cao.

Biết kiểm soát cảm xúc

Theo Corley, tức giận là một trong những cảm xúc gây tổn hại nhiều nhất.

Bạn có thể sở hữu nhiều phẩm chất tốt, nhưng chỉ một lần mất kiểm soát cũng đủ phá hỏng những mối quan hệ quan trọng. Những người thành công thường rất cẩn trọng trong lời nói và cách phản ứng trước áp lực.

Giúp trẻ khám phá năng khiếu

Corley cho rằng cha mẹ không nên ép con theo một con đường quá sớm. Thay vào đó, hãy để trẻ trải nghiệm nhiều lĩnh vực như âm nhạc, hội họa, thể thao hay khoa học để có cơ hội phát hiện năng khiếu thực sự.

Nuôi dưỡng tư duy thịnh vượng

Trẻ em học bằng cách quan sát nhiều hơn là nghe giảng. Nếu cha mẹ luôn coi tiền bạc là điều xấu, thường xuyên bi quan hoặc đổ lỗi cho hoàn cảnh, con cái cũng rất dễ hình thành tư duy tương tự.

Ngược lại, khi cha mẹ nhìn nhận thành công là kết quả của học hỏi và nỗ lực, trẻ cũng có xu hướng tin rằng mình có thể thay đổi tương lai.

Có ước mơ và kế hoạch dài hạn

Theo Corley, những người giàu không chỉ đặt mục tiêu ngắn hạn mà còn xây dựng bức tranh rõ ràng về cuộc sống họ mong muốn trong 10 năm hoặc lâu hơn.

Từ "bản thiết kế cuộc đời" ấy, họ chia nhỏ từng mục tiêu thành những bước đi cụ thể và kiên trì thực hiện. Chính sự nhất quán này giúp họ tiến gần hơn đến thành công, thay vì chỉ đặt ra những mục tiêu rời rạc rồi nhanh chóng từ bỏ.