Khi trẻ thừa cân, béo phì, mục tiêu không phải là ép con giảm cân thật nhanh mà là kiểm soát tốc độ tăng cân, đồng thời đảm bảo trẻ vẫn phát triển chiều cao, thể chất và tâm lý bình thường.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), cha mẹ, người thân và giáo viên có thể đồng hành cùng trẻ bằng cách xây dựng môi trường ăn uống lành mạnh, tăng vận động, hạn chế thời gian ít vận động và đảm bảo trẻ ngủ đủ giấc.

Ăn uống lành mạnh

Thay vì bắt trẻ nhịn ăn hoặc áp dụng chế độ giảm cân của người lớn, cha mẹ nên tập trung cải thiện chất lượng bữa ăn hàng ngày. Với trẻ thừa cân, bất kỳ chế độ ăn kiêng nào cũng nên được thực hiện dưới sự tư vấn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

Bữa ăn nên tăng cường rau xanh, trái cây và các sản phẩm từ ngũ cốc nguyên hạt. Sữa ít béo hoặc không béo cùng các sản phẩm từ sữa như sữa chua, phô mai cũng có thể được đưa vào chế độ ăn phù hợp với độ tuổi và nhu cầu dinh dưỡng của trẻ.

Trẻ cần nguồn protein chất lượng từ thịt nạc, thịt gia cầm, cá, trứng và các loại đậu, đậu lăng. Nước lọc nên là lựa chọn chính để giải khát, trong khi nước ngọt, trà sữa và những đồ uống chứa nhiều đường cần được hạn chế.

Hạn chế những thực phẩm giàu calo

Bánh kẹo, đồ ăn nhanh, khoai tây chiên, bánh ngọt và các món ăn vặt chứa nhiều đường, chất béo hoặc muối có thể khiến trẻ dễ nạp quá nhiều năng lượng.

Cha mẹ không nhất thiết phải cấm tuyệt đối mọi món trẻ yêu thích, nhưng nên hạn chế tần suất và khẩu phần. Đồng thời, không nên dự trữ quá nhiều đồ ăn vặt giàu năng lượng trong nhà. Có thể thay thế bằng trái cây, sữa chua không đường hoặc những món ăn nhẹ giàu dinh dưỡng phù hợp với trẻ.

Trẻ thừa cân, béo phì nên hạn chế những thực phẩm giàu calo như bánh kẹo, đồ ăn nhanh, khoai tây chiên, bánh ngọt. Ảnh: Shutterstock.

Khuyến khích trẻ vận động mỗi ngày

Theo Cleveland Clinic, hoạt động thể chất không chỉ giúp kiểm soát cân nặng mà còn hỗ trợ xương chắc khỏe, tăng sức khỏe tim mạch, giảm căng thẳng và lo âu, đồng thời cải thiện sự tự tin ở trẻ.

Trẻ 3-5 tuổi nên được khuyến khích vận động thường xuyên trong ngày. Với trẻ 6-17 tuổi, mục tiêu là ít nhất 60 phút hoạt động thể chất mỗi ngày, có thể bao gồm các hoạt động khiến tim đập nhanh hơn như chạy, đi bộ nhanh, đạp xe hoặc chơi thể thao.

Bên cạnh đó, trẻ nên có những hoạt động giúp tăng cường xương như chạy, nhảy và hoạt động tăng cường cơ bắp như leo trèo, chống đẩy. Cha mẹ có thể cùng con đi bộ, đạp xe, chơi cầu lông hoặc tham gia một môn thể thao mà trẻ yêu thích.

Giảm thời gian ngồi trước màn hình

Trẻ cần thời gian yên tĩnh để đọc sách, học tập và nghỉ ngơi, nhưng việc dành quá nhiều thời gian cho tivi, điện thoại, máy tính bảng hoặc trò chơi điện tử có thể làm giảm cơ hội vận động.

Cha mẹ nên thiết lập giới hạn phù hợp với độ tuổi và tránh để thiết bị điện tử chiếm phần lớn thời gian rảnh của trẻ. Thay vào đó, hãy khuyến khích những hoạt động mà cả gia đình có thể cùng tham gia như đi dạo, chơi ngoài trời, đọc sách hoặc làm việc nhà.

Đảm bảo trẻ ngủ đủ giấc

Thiếu ngủ có liên quan đến nguy cơ thừa cân, béo phì ở trẻ. Khi ngủ không đủ, trẻ có thể ít vận động hơn và dễ hình thành những thói quen ăn uống không lành mạnh.

Nhu cầu ngủ thay đổi theo độ tuổi. Trẻ 4-12 tháng cần khoảng 12-16 giờ/ngày; trẻ 1-2 tuổi cần 11-14 giờ; trẻ 3-5 tuổi cần 10-13 giờ; trẻ 6-12 tuổi cần 9-12 giờ; thanh thiếu niên 13-18 tuổi cần 8-10 giờ.