Đá khô thực chất là carbon dioxide (CO₂) ở trạng thái rắn, được tạo ra khi khí CO₂ được nén và làm lạnh ở nhiệt độ rất thấp, khoảng -78,5°C. Khác với nước đá thông thường tan chảy thành chất lỏng, đá khô chuyển trực tiếp từ thể rắn sang thể khí trong quá trình gọi là thăng hoa.

Chính đặc điểm này khiến đá khô trở nên hữu ích trong nhiều lĩnh vực. Nó không để lại nước sau khi “tan”, giúp bảo quản thực phẩm, dược phẩm hoặc tạo hiệu ứng sương mù trong biểu diễn nghệ thuật. Tuy nhiên, cũng chính quá trình thăng hoa mạnh mẽ này lại là nguồn gốc của nguy cơ tiềm ẩn.

Nguyên nhân gây nổ: áp suất tăng đột ngột

Khi đá khô thăng hoa, nó giải phóng một lượng lớn khí CO₂. Nếu quá trình này diễn ra trong không gian kín như chai nhựa, hộp kim loại hoặc bất kỳ vật chứa bị bịt kín nào, khí sinh ra không có đường thoát sẽ làm tăng áp suất bên trong.

Theo các chuyên gia, chỉ cần một lượng nhỏ đá khô đặt trong chai kín cũng đủ tạo ra áp suất lớn trong thời gian ngắn. Khi áp suất vượt quá giới hạn chịu đựng của vật chứa, nó sẽ phát nổ. Vụ nổ này có thể tạo ra lực mạnh tương tự một thiết bị nổ tự chế, khiến các mảnh vỡ văng ra với tốc độ cao, gây thương tích nghiêm trọng.

Nhiều trường hợp ghi nhận người sử dụng vô tình hoặc cố ý cho đá khô vào chai để “tạo tiếng nổ” đã dẫn đến hậu quả đáng tiếc như rách da, tổn thương mắt, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng.

Nguy cơ không chỉ đến từ vụ nổ

Không dừng lại ở nguy cơ phát nổ, đá khô còn có thể gây hại theo nhiều cách khác. Do nhiệt độ cực thấp, việc tiếp xúc trực tiếp với đá khô có thể gây bỏng lạnh, tương tự như bỏng nhiệt nhưng ở chiều ngược lại.

Ngoài ra, khí CO₂ sinh ra trong quá trình thăng hoa có thể làm giảm nồng độ oxy trong không khí nếu tích tụ trong không gian kín. Điều này đặc biệt nguy hiểm trong phòng nhỏ, xe ô tô hoặc kho chứa không thông gió, có thể dẫn đến tình trạng ngạt thở.

Khuyến cáo

Từ những thông tin nên, khi sử dụng đá khô người dân cần tuyệt đối không đặt đá khô trong các vật chứa kín. Khi sử dụng, nên để đá khô trong thùng có nắp lỏng hoặc hộp cách nhiệt chuyên dụng, đảm bảo khí có thể thoát ra ngoài.

Việc tiếp xúc với đá khô cần sử dụng găng tay bảo hộ để tránh bỏng lạnh. Đồng thời, không nên sử dụng đá khô trong không gian kín hoặc thiếu thông gió.

Đặc biệt, phụ huynh cần lưu ý không để trẻ em tiếp cận hoặc tự ý sử dụng đá khô, tránh những tai nạn đáng tiếc do thiếu hiểu biết.

Cần nâng cao nhận thức cộng đồng

Đá khô là một vật liệu hữu ích nếu được sử dụng đúng cách, nhưng cũng có thể trở thành mối nguy hiểm tiềm tàng. Những vụ nổ liên quan đến đá khô trong thời gian qua là lời cảnh báo rõ ràng về sự cần thiết của việc nâng cao nhận thức cộng đồng.

Việc phổ biến kiến thức khoa học cơ bản và hướng dẫn sử dụng an toàn không chỉ giúp tận dụng hiệu quả lợi ích của đá khô mà còn góp phần ngăn chặn những tai nạn đáng tiếc có thể xảy ra.