Một nghiên cứu mới của Đại học Chiết Giang (Trung Quốc), được công bố trên tạp chí Journal of Agricultural and Food Chemistry, thu hút sự chú ý khi chỉ ra rằng giá đỗ, loại thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn hàng ngày, có thể mang lại lợi ích đáng kể cho đường ruột.

Trong thử nghiệm kéo dài hai tuần, các nhà khoa học đã theo dõi 200 tình nguyện viên, yêu cầu mỗi người bổ sung khoảng 100 gram giá đỗ tươi mỗi ngày vào khẩu phần ăn. Kết quả cho thấy lượng chất thải chuyển hóa tồn đọng trong đường ruột của nhóm này giảm trung bình khoảng 50%.

Những cải thiện đầu tiên bắt đầu xuất hiện trong vòng 36 giờ sau khi ăn giá đỗ. Phân tích hệ vi sinh đường ruột bằng giải trình tự gene còn ghi nhận tỷ lệ vi khuẩn có lợi tăng hơn 40%, cho thấy môi trường vi sinh ruột được cải thiện rõ rệt.

Đi sâu vào cơ chế, nhóm nghiên cứu cho biết giá đỗ chứa saponin và các chất chống oxy hóa. Saponin có khả năng hỗ trợ làm bong lớp chất béo bám trên thành ruột, trong khi các chất chống oxy hóa giúp trung hòa một số hợp chất độc hại như nitrit, từ đó làm giảm nguy cơ viêm ruột. Sự phối hợp này được ví như một “cuộc tổng vệ sinh” nhẹ nhàng cho đường ruột.

Ngoài ra, giá đỗ còn giàu oligosaccharide và chất xơ hòa tan - nguồn “thức ăn” ưa thích của các vi khuẩn có lợi như bifidobacteria hay Akkermansia muciniphila (AKK). Nhờ đó, hệ vi sinh ruột được điều chỉnh theo hướng có lợi, đồng thời hạn chế sự phát triển của một số vi khuẩn gây hại.

Dù được xem là thực phẩm lành mạnh, giá đỗ không phải thực phẩm “càng ăn càng tốt”. Theo y học cổ truyền Trung Quốc, giá đỗ có tác dụng thanh nhiệt, lợi thấp nhưng tính hơi hàn. Những người có tỳ vị hư yếu, người mắc gout, trẻ nhỏ hoặc người cao tuổi, nhóm có hệ tiêu hóa nhạy cảm, nên ăn với lượng vừa phải.

Các chuyên gia cũng lưu ý gan và thận vốn đảm nhiệm chức năng thải độc tự nhiên của cơ thể. Việc quá phụ thuộc vào một loại thực phẩm với mục tiêu “làm sạch ruột” có thể làm xáo trộn cơ chế tự điều hòa, thậm chí gây tác dụng ngược nếu lạm dụng.

Nhiều người có thói quen ăn giá đỗ sống để tận dụng trọn vẹn nguồn vitamin tự nhiên. Tuy nhiên, môi trường nóng ẩm đặc trưng khi trồng giá lại là "mảnh đất màu mỡ" cho các loại vi khuẩn nguy hiểm như Salmonella hay E. coli sinh sôi.

Nếu không được xử lý nhiệt, những mầm bệnh này có thể tấn công hệ tiêu hóa, gây ra tình trạng ngộ độc, sốt cao, thậm chí là đi ngoài ra máu. Đáng lo ngại hơn, dư lượng hóa chất kích thích từ các cơ sở sản xuất kém chất lượng nếu tích tụ lâu dài sẽ trở thành chất độc hại, âm thầm hủy hoại gan và thận.