Thông thường, trẻ bắt đầu thay răng từ khoảng 6 tuổi và hoàn tất vào khoảng 12-13 tuổi. Khi răng vĩnh viễn phát triển bên dưới, chân răng sữa sẽ dần tiêu đi khiến răng lung lay rồi tự rụng. Nhiều cha mẹ cho rằng nên nhổ răng sữa ngay khi thấy lung lay để răng mới mọc nhanh hơn. Tuy nhiên, đây là quan niệm chưa hoàn toàn chính xác.
Theo Mayo Clinic, nếu răng chỉ mới lung lay nhẹ, vẫn còn bám chắc vào nướu và không gây đau hay ảnh hưởng đến việc ăn uống, phụ huynh nên để răng tự rụng. Trong giai đoạn này, trẻ có thể dùng lưỡi hoặc ngón tay sạch lay nhẹ chiếc răng, tránh dùng lực mạnh hoặc buộc chỉ kéo răng.
Việc nhổ quá sớm khi chân răng chưa tiêu hết có thể khiến trẻ đau, chảy máu nhiều, làm tổn thương mô nướu và gây tâm lý sợ hãi mỗi khi đi khám răng.
 |
Việc can thiệp sớm nhổ bỏ răng sữa của trẻ chứa nhiều mối nguy hại. Ảnh: Shutterstock. |
Theo Healthy Children, việc nhổ răng sữa chỉ được cân nhắc trong một số trường hợp như:
- Răng lung lay nhiều nhưng mãi không rụng, cản trở răng vĩnh viễn mọc lên.
- Răng vĩnh viễn đã mọc phía sau hoặc phía trong nhưng răng sữa vẫn còn bám chắc, tạo nên tình trạng "răng hai hàng".
- Răng sữa bị sâu nặng, viêm nhiễm hoặc gãy vỡ không thể bảo tồn.
- Răng bị chấn thương, ảnh hưởng đến các răng lân cận hoặc mầm răng vĩnh viễn.
Trong những trường hợp này, bác sĩ sẽ đánh giá qua khám lâm sàng và chụp X-quang nếu cần trước khi quyết định có nên nhổ hay không.
Một quan niệm sai lầm phổ biến là răng sữa rồi cũng sẽ thay nên không cần chăm sóc. Thực tế, răng sữa có vai trò rất quan trọng trong việc giúp trẻ nhai thức ăn, phát âm và giữ chỗ cho răng vĩnh viễn mọc đúng vị trí.
Nếu răng sữa mất quá sớm do sâu răng hoặc nhổ không đúng chỉ định, các răng bên cạnh có thể dịch chuyển vào khoảng trống, làm thiếu chỗ cho răng vĩnh viễn, tăng nguy cơ mọc lệch hoặc phải chỉnh nha sau này.
Các chuyên gia khuyến cáo khi trẻ bước vào giai đoạn thay răng, phụ huynh nên duy trì thói quen đánh răng hai lần mỗi ngày với kem chứa fluor phù hợp lứa tuổi, hạn chế đồ ngọt và đưa trẻ khám nha khoa định kỳ. Nếu phát hiện răng mọc lệch, răng hai hàng hoặc răng sữa tồn tại quá lâu, nên đưa trẻ đến cơ sở nha khoa để được tư vấn thay vì tự nhổ tại nhà.
