ThS.BS Tạ Việt Cường, Phó Giám đốc Trung tâm Khám và Điều trị – Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, khẳng định: “Nếu nói ăn xôi hay bún làm tăng đường huyết hay rối loạn nội tiết, phải có bằng chứng cụ thể, ví dụ xét nghiệm đường huyết trước và sau ăn. Mọi kết luận về sức khỏe cần dựa trên dữ liệu khoa học, chứ không thể cảm quan hay nghe truyền miệng.”
Theo bác sĩ Cường, cơ thể mỗi người phản ứng khác nhau với thực phẩm. Xôi, bún, phở hay mì gói đều là nhóm tinh bột tinh chế, có chỉ số đường huyết (GI) trung bình đến cao. Điều đó có nghĩa là sau khi ăn, đường huyết có thể tăng nhanh hơn so với các thực phẩm GI thấp như gạo lứt, khoai lang, yến mạch… Tuy nhiên, tốc độ tăng này không đủ để gây rối loạn nội tiết hoặc bệnh lý chuyển hóa, nếu ăn với lượng vừa phải và biết kết hợp cùng các nhóm thực phẩm khác.
“Không thể chỉ ăn một bát xôi rồi nói rằng cơ thể bị ‘rối loạn nội tiết’. Cần có theo dõi lâu dài, xét nghiệm cụ thể mới có thể kết luận,” bác sĩ Cường nhấn mạnh.
PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia cũng cho rằng: xôi, bún, mì gói là thực phẩm giàu tinh bột, cung cấp năng lượng. Tuy nhiên, không thể quy chụp đổ lỗi tất cả do các món ăn đó, vấn đề còn nằm ở số lượng và cách ăn.
Trong dinh dưỡng, việc ăn chế độ mất cân đối, không đủ về lượng và chất sẽ gây ra dư thừa năng lượng và tích lũy mỡ. Bữa sáng khởi động quá trình trao đổi chất, cung cấp năng lượng cho cơ thể và não bộ hoạt động hiệu quả suốt ngày. Sau giấc ngủ dài, đường huyết trong cơ thể giảm, bữa sáng giúp bổ sung nhiên liệu cần thiết. Nếu bỏ qua, bạn dễ mệt mỏi, mất tập trung và có xu hướng ăn quá nhiều vào buổi chiều hoặc tối, gây tăng cân và rối loạn chuyển hóa.
Các chuyên gia khuyến cáo với các món cơm/bún/xôi/mì, khi ăn cần lưu ý:
- Không cần hoảng sợ nếu ăn hợp lý. Chú trọng khẩu phần, ăn cân đối tinh bột và bổ sung đạm - rau - chất xơ để làm chậm hấp thu đường.
- Với người đã có rối loạn chuyển hóa, tiền đái tháo đường, nên trao đổi với bác sĩ để điều chỉnh tổng năng lượng, tăng cường rau xanh và hoa quả trong bữa ăn.
- Hạn chế ăn quá nhiều mì gói (có nhiều muối và chất béo); chọn loại có nhãn rõ ràng, ăn thêm rau, trứng, hoặc đạm (thịt) để cân bằng.
Ngoài ra, để tránh việc tích mỡ, cần duy trì cân nặng hợp lý. Tăng cường vận động thể dục thể thao để tiêu hao năng lượng. Một bữa sáng hợp lý cần có sự kết hợp cân đối của tinh bột, đạm, chất xơ, vitamin và khoáng chất.
