Trẻ 2–3 tuổi bắt đầu ăn bán trú: Cha mẹ cần chuẩn bị gì?

Trước khi đi học, trẻ không nhất thiết phải tự ăn hoàn toàn. Tuy nhiên, việc biết cầm thìa, xúc thức ăn và đưa lên miệng sẽ giúp con bớt phụ thuộc vào giáo viên khi ăn cùng nhiều bạn.

Một điều cha mẹ cũng nên tập là không chạy theo con để đút từng thìa. Trẻ cần hiểu rằng khi ngồi vào bàn, mình sẽ ăn trong không gian và khoảng thời gian nhất định.

Biết uống nước và chủ động báo khi khát

Với trẻ nhỏ, cảm giác khát đôi khi không được diễn đạt rõ ràng. Có trẻ chỉ cáu gắt, khó chịu hoặc tìm cách lấy cốc nước khi muốn uống.

Cha mẹ nên tập cho con biết uống nước bằng cốc phù hợp với khả năng của trẻ và dần hình thành thói quen chủ động báo người lớn khi khát.

Những câu đơn giản như “Con khát”, “Con muốn uống nước” nên được cha mẹ sử dụng thường xuyên trong sinh hoạt hằng ngày để trẻ biết cách diễn đạt nhu cầu.

Khi ở trường, trẻ 2–3 tuổi chưa phải lúc nào cũng có thể tự lấy nước hoặc mở bình nước. Vì vậy, điều quan trọng là con biết tìm cô và nói với cô khi cần. Đây cũng là kỹ năng cần thiết không chỉ trong giờ ăn mà trong toàn bộ thời gian trẻ ở trường.

Biết nói “con no”, “con không muốn ăn nữa”

Một trong những kỹ năng cha mẹ thường bỏ qua trước khi con đi bán trú là giúp trẻ nhận biết cảm giác đói và no.

Ở nhà, nếu người lớn thường xuyên nói “ăn thêm một miếng nữa”, “cố ăn hết đi” hoặc tiếp tục đút khi trẻ đã quay mặt từ chối, trẻ có thể khó nhận biết tín hiệu no của cơ thể.

Thay vì ép con hoàn thành một lượng thức ăn cố định, cha mẹ có thể hỏi: “Con còn đói không?”, “Bụng con no chưa?”. Khi trẻ nói không muốn ăn nữa, người lớn có thể quan sát thêm các dấu hiệu thay vì ngay lập tức yêu cầu con ăn tiếp.

Tất nhiên, “không muốn ăn” cũng có thể xuất phát từ việc trẻ không thích món ăn hoặc đang mất tập trung. Cha mẹ có thể nhẹ nhàng khuyến khích con thử nhưng không biến bữa ăn thành cuộc giằng co.

Đặc biệt, trẻ 2–3 tuổi cần được tập cách nói với người lớn: “Con no rồi”, “Con không thích món này”, “Con muốn uống nước”. Khi biết diễn đạt những nhu cầu cơ bản ấy, trẻ sẽ dễ dàng hơn khi giao tiếp với cô giáo trong giờ ăn.

Tập ngồi ăn cùng bàn, không vừa ăn vừa chạy chơi

Ở nhà, nhiều gia đình có thói quen cho trẻ vừa ăn vừa xem điện thoại, xem tivi hoặc chạy quanh nhà. Cha mẹ có thể thấy cách này giúp con ăn được nhiều hơn, nhưng khi trẻ bước vào môi trường bán trú, sự khác biệt có thể khiến con khó thích nghi.

Ở trường, trẻ thường ăn cùng các bạn tại bàn và có thời gian nhất định cho bữa ăn. Vì vậy, trước khi con đi học, cha mẹ nên từng bước xây dựng thói quen ngồi vào bàn khi ăn và kết thúc bữa ăn tại bàn.

Không nhất thiết phải yêu cầu trẻ ngồi yên quá lâu. Ở tuổi 2–3, khả năng tập trung của trẻ còn hạn chế. Cha mẹ có thể bắt đầu với những bữa ăn ngắn, không có thiết bị điện tử, sau đó tăng dần thời gian khi trẻ quen.

Bữa ăn gia đình cũng là cơ hội tốt để trẻ quan sát người lớn và học cách sử dụng thìa, cốc, khăn ăn cũng như giao tiếp trong bữa ăn.

Biết nhờ cô khi gặp vấn đề

Đây có lẽ là kỹ năng quan trọng nhất nhưng thường bị cha mẹ bỏ quên. Trẻ 2–3 tuổi có thể chưa tự xử lý được những tình huống rất đơn giản như làm đổ nước, đánh rơi thìa, bị nóng, bị đau bụng hoặc cảm thấy khó chịu khi ăn.

Cha mẹ nên tập cho trẻ hiểu rằng khi gặp vấn đề, không cần khóc hoặc tự chịu đựng mà có thể tìm cô để nhờ giúp đỡ.

Có thể đóng vai tại nhà: “Nếu con làm rơi thìa thì con làm gì?”. Sau đó hướng dẫn trẻ: “Con gọi cô và nói: Cô ơi, cho con xin cái thìa”.

Hoặc khi con khát: “Con có thể nói gì với cô?”. Trẻ trả lời: “Cô ơi, con muốn uống nước”.

Những tình huống được tập đi tập lại bằng cách chơi sẽ giúp trẻ ghi nhớ tự nhiên hơn việc cha mẹ chỉ dặn “đi học phải ngoan”.

Không cần đợi đến sát ngày đi học mới tập

Với trẻ 2–3 tuổi, khả năng tự lập không thể hình thành chỉ sau vài ngày. Vì vậy, cha mẹ nên bắt đầu từ những việc nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày. Có thể để con tự xúc một phần bữa ăn, tự cầm cốc uống nước, tự lấy khăn, tự nói khi đã no hoặc chủ động gọi người lớn khi cần giúp đỡ.

Cha mẹ cũng không nên quá kỳ vọng rằng trẻ sẽ thực hiện mọi thứ giống như ở nhà ngay từ những ngày đầu bán trú. Một đứa trẻ mới đi học có thể ăn chậm hơn, làm đổ thức ăn, quên gọi cô hoặc đôi lúc không chịu ăn món lạ. Đó là một phần của quá trình thích nghi.

Điều quan trọng nhất trước khi con bắt đầu ăn bán trú không phải là biến trẻ 2–3 tuổi thành một em bé tự lập hoàn toàn mà là giúp con có những kỹ năng tối thiểu để tự phục vụ và biết tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần.