Theo bác sĩ chuyên khoa II Đỗ Xuân Vinh, Phó giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, một thai kỳ an toàn cần bắt đầu từ sự chủ động của người phụ nữ, từ trước khi mang thai cho đến giai đoạn hậu sản.

Phát hiện nguy cơ ngay từ trước khi mang thai

Theo bác sĩ Vinh, trước khi mang thai, phụ nữ nên kiểm tra sức khỏe tổng quát và sức khỏe sinh sản. Qua đó, bác sĩ có thể phát hiện các bệnh lý toàn thân hoặc bất thường ở tử cung, phần phụ để có hướng xử trí, theo dõi phù hợp.

Khi đã mang thai, việc khám định kỳ càng quan trọng bởi sức khỏe của mẹ và thai nhi có thể thay đổi theo từng giai đoạn.

"Ví dụ, nếu sản phụ có bệnh lý về máu thì khi sinh có thể làm tăng nguy cơ chảy máu, băng huyết. Trường hợp mắc đái tháo đường thai kỳ hoặc đái tháo đường từ trước cũng có thể làm tăng nguy cơ một số biến chứng trong quá trình sinh. Vì vậy, việc phát hiện và kiểm soát bệnh lý từ sớm rất quan trọng", BSCKII Đỗ Xuân Vinh chia sẻ.

Đặc biệt, một số phụ nữ có bất thường về cấu trúc tử cung cần được phát hiện và theo dõi chặt chẽ. Dị dạng tử cung có thể ảnh hưởng đến khả năng mang thai, sự phát triển của thai hoặc làm tăng nguy cơ biến chứng trong thai kỳ.

Một tâm lý khá phổ biến ở thai phụ là khi cơ thể không có biểu hiện bất thường thì cho rằng thai nhi đang phát triển tốt và không cần khám thường xuyên.

Tuy nhiên, nhiều vấn đề trong thai kỳ có thể chưa gây triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Khám thai định kỳ giúp bác sĩ theo dõi sự phát triển của thai, đánh giá sức khỏe người mẹ và phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường.

Siêu âm cùng các xét nghiệm, thăm khám cần thiết có thể cung cấp thông tin về thai nhi, bánh rau, nước ối, tử cung và tình trạng sức khỏe của mẹ.

Không chỉ chờ đến ngày sinh, mẹ bầu cần chủ động theo dõi sức khỏe từ trước khi mang thai đến những tuần đầu sau sinh. Ảnh: Magnific.

Dù vậy, thai phụ không nên tự ý thực hiện siêu âm hoặc xét nghiệm theo tâm lý “càng nhiều càng tốt”. Thời điểm và nội dung kiểm tra cần dựa trên tuổi thai, tình trạng sức khỏe và chỉ định của bác sĩ.

Chuẩn bị cho cả giai đoạn hậu sản

Theo BSCKII Đỗ Xuân Vinh, chăm sóc thai kỳ không chỉ tập trung vào sự phát triển của em bé mà còn phải bảo đảm sức khỏe thể chất và tinh thần của người mẹ.

Sản phụ cần duy trì chế độ dinh dưỡng đầy đủ, nghỉ ngơi hợp lý, hạn chế căng thẳng và tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế. Đồng thời, người mẹ nên chuẩn bị kiến thức cho quá trình sinh và chăm sóc sau sinh, thay vì chỉ tập trung vào ngày “vượt cạn”.

Sau khi em bé chào đời, cơ thể người mẹ vẫn cần thời gian hồi phục. 42 ngày hậu sản là giai đoạn quan trọng. Sản phụ cần chú ý vệ sinh cá nhân, giữ sạch vùng kín, theo dõi sản dịch và các dấu hiệu bất thường, đồng thời bảo đảm dinh dưỡng và nghỉ ngơi.

Theo bác sĩ Vinh, mỗi thai kỳ có diễn biến khác nhau. Sản phụ không nên tự đánh giá mức độ an toàn chỉ dựa vào cảm nhận của bản thân. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường hoặc thuộc nhóm thai kỳ nguy cơ cao, người mẹ cần đến cơ sở y tế để được bác sĩ sản khoa thăm khám và tư vấn.

“Trong sản khoa, nếu nguy cơ được nhận diện sớm thì khả năng can thiệp và xử trí hiệu quả sẽ cao hơn rất nhiều”, BSCKII Đỗ Xuân Vinh nhấn mạnh.