Sinh mổ là một cuộc phẫu thuật lớn, bác sĩ mở thành bụng và tử cung để đưa em bé ra ngoài. Với phụ nữ từng sinh mổ, những lần mang thai và sinh con tiếp theo cần được theo dõi dựa trên tình trạng sẹo tử cung và sức khỏe của mẹ.

Nhiều người cho rằng phụ nữ chỉ nên sinh mổ tối đa ba lần trong đời. Thực tế, không có một con số chung áp dụng cho mọi trường hợp. Khi mang thai trở lại sau nhiều lần phẫu thuật, người mẹ cần được đánh giá kỹ nguy cơ để bảo đảm an toàn cho cả mẹ và thai nhi.

Tại sao không nên sinh mổ nhiều lần?

Mỗi lần sinh mổ đều để lại một vết sẹo trên tử cung. Khi phải trải qua nhiều lần phẫu thuật, mô sẹo và tình trạng dính có thể khiến những lần mổ sau phức tạp hơn, đồng thời làm tăng nguy cơ tổn thương các cơ quan lân cận như bàng quang, ruột.

Hiệp hội Sản phụ khoa Hoàng gia Anh (RCOG) cũng ghi nhận nguy cơ biến chứng nghiêm trọng tăng theo số lần sinh mổ.

Đáng lưu ý, vết sẹo cũ còn có thể trở thành yếu tố nguy cơ trong những lần mang thai tiếp theo. Khi người mẹ chuyển dạ, áp lực lên tử cung có thể làm tăng nguy cơ vỡ tại vùng sẹo. Đây là biến chứng nghiêm trọng, gây chảy máu nhiều và đe dọa an toàn của cả mẹ lẫn thai nhi.

Thai có thể làm tổ tại vết sẹo mổ lấy thai cũ thay vì vị trí bình thường trong buồng tử cung, tiềm ẩn nguy cơ biến chứng cho mẹ và thai. Ảnh: Magnific.

Ngoài ra, thai có thể làm tổ ngay tại vết sẹo của lần sinh mổ trước, thay vì bám vào vị trí bình thường trong buồng tử cung. Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, tình trạng này có thể gây chảy máu nặng, vỡ tử cung, nhau cài răng lược, thậm chí phải cắt tử cung.

Không chỉ vậy, nguy cơ nhau cài răng lược cũng tăng theo số lần sinh mổ. Đặc biệt, nếu nhau tiền đạo bám tại vùng sẹo mổ cũ, nhau thai có thể ăn sâu vào thành tử cung, khiến nhau khó bong tách sau sinh. Tình trạng này có thể gây chảy máu nghiêm trọng và trong trường hợp nặng, bác sĩ có thể phải cắt tử cung để kiểm soát xuất huyết.

Mang thai sau nhiều lần sinh mổ cần lưu ý gì?

Nếu muốn tiếp tục mang thai sau nhiều lần sinh mổ, phụ nữ nên khám và tư vấn trước khi có thai. Bác sĩ sẽ đánh giá tiền sử sản khoa, số lần phẫu thuật, sức khỏe hiện tại và tình trạng sẹo tử cung để xác định những nguy cơ có thể xảy ra trong thai kỳ tiếp theo.

Khi đã mang thai, thai phụ cần khám định kỳ và siêu âm theo chỉ định. Việc theo dõi càng quan trọng khi thai hoặc nhau thai có dấu hiệu liên quan đến vùng sẹo mổ cũ. Với người có nguy cơ nhau cài răng lược, phát hiện sớm giúp bác sĩ chủ động theo dõi, chuẩn bị kế hoạch sinh và lựa chọn cơ sở y tế phù hợp.

Khoảng cách giữa các lần mang thai cần được cân nhắc để cơ thể người mẹ có thời gian hồi phục và giảm các nguy cơ liên quan. Ảnh: Magnific.

Bên cạnh đó, khoảng cách giữa các lần mang thai cũng nên được trao đổi với bác sĩ. Theo ACOG, nên tránh mang thai trong vòng 6 tháng sau lần sinh trước. Nếu khoảng cách giữa 2 lần mang thai dưới 18 tháng, thai phụ cũng cần được tư vấn về những lợi ích và nguy cơ liên quan.

Trong thai kỳ, nếu xuất hiện đau bụng bất thường, ra máu âm đạo hoặc các dấu hiệu bất thường khác, thai phụ nên đến cơ sở y tế để kiểm tra sớm, thay vì chờ đến lịch khám tiếp theo.

Sau sinh mổ cần chăm sóc như thế nào?

Sinh mổ là một cuộc phẫu thuật lớn, vì vậy cơ thể cần thời gian để hồi phục. Khi sức khỏe ổn định và được nhân viên y tế hướng dẫn, sản phụ có thể bắt đầu vận động nhẹ như xoay trở, ngồi dậy rồi tập đi. Vận động sớm và phù hợp giúp cơ thể phục hồi, đồng thời hạn chế một số biến chứng sau phẫu thuật.

Ngoài ra, chế độ ăn uống cũng cần điều chỉnh theo khả năng dung nạp và hướng dẫn của nhân viên y tế. Sản phụ nên ăn đủ chất, ưu tiên thực phẩm giàu dinh dưỡng và uống đủ nước.

Đồng thời, cần theo dõi tình trạng chướng bụng, đi tiểu và đại tiện để kịp thời xử trí nếu có bất thường.

Vết mổ cần được giữ sạch, khô và theo dõi trong suốt quá trình hồi phục. Nếu vùng mổ ngày càng đỏ, sưng, đau nhiều, chảy dịch hoặc người mẹ bị sốt, cần thông báo cho nhân viên y tế để được kiểm tra. Không nên tự ý dùng cồn hay dung dịch sát khuẩn lên vết mổ khi chưa có hướng dẫn.

Với phụ nữ từng sinh mổ nhiều lần, việc trao đổi với bác sĩ trước khi mang thai trở lại càng quan trọng. Mỗi lần phẫu thuật đều có thể làm tăng thêm những nguy cơ cho thai kỳ sau, vì vậy cần đánh giá kỹ tình trạng sức khỏe và sẹo tử cung trước khi quyết định mang thai.