Theo khoa học hiện đại phân tích thì cá cũng chỉ là một loại thịt động vật, giàu đạm, nhiều axit béo tốt, chứa collagen và khoáng tố… ăn vào sẽ tăng cường chất cho cơ thể.
Tuy nhiên, trong dân gian cho rằng cá chép không chỉ là món ăn ngon, mà còn có tác dụng chữa bệnh tốt. Thịt cá, vây cá, mật cá và đầu cá chép đều là những vị thuốc quý.
Theo Đông y, cá chép là dương tính trong âm tính, có tác dụng lợi tiểu tiện, cho nên có thể chữa được bệnh khi kết lạnh; bình phổi thông sữa, làm sạch đường tiêu hóa, bài tiết và trừ khử được tả độc sưng tấy.
Thịt cá chép có vị ngọt, tính bình; vào tỳ thận. Có tác dụng lợi thủy tiêu thũng, hạ khí thông nhũ. Dùng cho các trường hợp phù thũng bụng phù trướng, hai chân phù nề, vàng da, ứ tắc sữa… Vảy cá có tính bình, tác dụng cầm máu. Mật cá có vị đắng tính lạnh, không độc, có tác dụng thông ứ, minh mục.
Vì vậy cá chép còn được coi là thuốc tiên chữa bệnh phụ nữ, đặc biệt tốt cho người bà mẹ đang mang thai hoặc mới sinh con.
Dưới đây là một số bài thuốc cho phụ nữ từ cá chép.
1. An thai
Cá chép 1 con nặng khoảng nửa cân, để cả vẩy, mổ bỏ tạp ruột, trộn thêm nửa lạng gạo nếp, rửa sạch, cho thêm ít vỏ quýt, gừng sống. Đổ tất cả vào nồi ninh chín, cho thêm ít muối, ăn 5 – 7 lần sẽ có hiệu quả rất nhanh.
2. Nôn ở thời kỳ đầu mang thai
Cá chép 1 con nặng khoảng 250g đánh vẩy, mổ bỏ nội tạng, rửa sạch, cho thêm 6g sa sâm đập nhỏ, 10g gừng tươi thái mỏng. Bỏ cả hai thứ vào trong bụng cá hầm chín, ăn trong ngày, có công hiệu kiện tỳ hòa vị, giảm thổn thức, tiêu trừ nôn mửa.
3. Tăng lượng sữa cho phụ nữ mới sinh con
Cá chép 1 con khoảng 250g, một chân giò lợn (loại bé), 3g thông thảo. Hầm thật nhừ, ăn dần 1 – 2 ngày sẽ có nhiều sữa.
4. Chữa ứ huyết sau sinh
Nghiền, tán nhỏ vẩy cá chép, cho vào từ 3 – 5g nước đun sôi. Uống với ít rượu nếp có công hiệu làm tan huyết, thông huyết.
5. Chữa động thai
Cá chép 1 con 500g, a giao (sao) 20g, gạo nếp 100g, nước vừa đủ, nấu cháo gần chín cho gừng, vỏ quýt, muối. Ăn liền một tuần thì khỏi.
6. Chữa mỏi lưng, phù thũng
Cá chép tươi 1 con 400 – 500g, rễ cây gai 15g, gạo nếp 100g, cá chép làm sạch nấu lấy nước bỏ xương. Rễ gai sắc lấy nước bỏ bã. Lấy nước cá, nước rễ gai nấu cháo ăn nóng ngày 2 lần, một liệu trình 3 – 5 ngày.
Ngoài ra, cá chép cũng được dùng bồi bổ dưỡng bệnh khác.
Cháo cá chép nấu bí đao thích hợp cho người bị phù suy dinh dưỡng, phù do bệnh thận, tim.
Cá chép nấu đậu đỏ tốt cho ngượi bị tiểu dắt, buốt, tiểu đường. Dùng cá chép 1 khoảng 1 kg làm sạch, đậu đỏ 50g, trần bì 6g, ớt đỏ 6g, thảo quả 6g; tất cả được cho trong bụng cá, đặt trong nồi áp suất cho thêm gừng, hành, muối, tiêu và đổ nước nấu hầm trong khoảng 1 giờ, cho thêm hành thái lát, rau tươi tùy ý, đun sôi, thêm nước dùng, gia vị, cho ăn khi còn nóng.
Bạn có thể dễ dàng tìm được cá chép ngoài chợ, nhưng loại tốt nhất có lẽ là cá chép sống trong môi trường tự nhiên mặt nước sông hồ rộng lớn, nước trong. Cá chép sông thường có giá cao hơn các loại cá nuôi ở các vùng ao hồ, nhưng chất lượng cá khác hẳn, từ chất lượng thịt cá cho đến hương vị.
Lưu ý: Không nên tùy ý sử dụng, ăn nuốt mật cá chép. Đã có trường hợp ngộ độc phải nhập viện vì lý do này.
