Hiện nay có rất nhiều loại kem chống nắng với các chỉ số và thành phần khác nhau nên tôi khá bối rối khi lựa chọn. Ngoài ra, tôi cũng không rõ nên bôi bao nhiêu là đủ và dùng như thế nào để đạt hiệu quả tốt nhất, đặc biệt trong mùa hè?
Trả lời
Bức xạ tia cực tím (UV) là tác nhân gây hại phổ biến cho da, đặc biệt trong điều kiện khí hậu nhiệt đới như Việt Nam. Tiếp xúc kéo dài mà không bảo vệ đúng cách có thể gây cháy nắng, lão hóa sớm, nám, tàn nhang, thậm chí tăng nguy cơ ung thư da.
Theo khuyến cáo chuyên môn, một kem chống nắng hiệu quả cần đáp ứng:
• Phổ rộng (broad-spectrum): Bảo vệ cả UVA và UVB.
• SPF từ 30 trở lên: Có thể chặn khoảng 97% tia UVB.
• Chống nước (water-resistant): Duy trì hiệu quả khi đổ mồ hôi hoặc tiếp xúc nước.
Trong đó, phổ rộng là yếu tố quan trọng nhất vì giúp bảo vệ da toàn diện trước cả lão hóa và cháy nắng.
Cần lưu ý, không có sản phẩm nào chống được 100% tia UV và cũng không có loại “chống nước hoàn toàn”, chỉ có khả năng duy trì hiệu quả trong 40 hoặc 80 phút.
Chọn theo loại da và thành phần để tránh kích ứng
Việc lựa chọn kem chống nắng cần phù hợp với từng loại da:
• Da dầu, da mụn: Chọn loại “oil-free”, “non-comedogenic”
• Da khô: Ưu tiên sản phẩm có thành phần dưỡng ẩm
• Da nhạy cảm: Nên dùng kem vật lý chứa Zinc oxide hoặc Titanium dioxide, hạn chế hương liệu
Về phân loại:
• Vật lý: Phản xạ tia UV, ít gây kích ứng.
• Hóa học: Hấp thụ tia UV, kết cấu nhẹ, dễ tán.
• Kết hợp (hybrid): Có cả hai cơ chế.
Các thuật ngữ như “Sport”, “Sensitive”, “Baby” chủ yếu mang tính thương mại, người dùng nên đọc kỹ thành phần hoạt chất thay vì chỉ nhìn tên gọi.
Đối với trẻ dưới 6 tháng tuổi, không khuyến cáo dùng; ưu tiên che chắn vật lý. Trẻ lớn hơn có thể dùng loại phổ rộng, SPF ≥ 30, ưu tiên thành phần vật lý.
Bôi bao nhiêu là đủ?
Không ít người dùng kem chống nắng nhưng hiệu quả không cao do bôi không đủ lượng.
Khuyến cáo:
• Toàn thân: Khoảng 30 mL (tương đương 1 cốc nhỏ).
• Vùng mặt: Khoảng ¼ muỗng cà phê.
• Nếu tính cả cổ và tai: Khoảng ½ muỗng cà phê.
Có thể áp dụng quy tắc:
• Hai ngón tay kem cho mỗi vùng da
Việc bôi thiếu sẽ làm giảm đáng kể khả năng bảo vệ, dù sản phẩm có SPF cao.
Cách sử dụng đúng
• Bôi trước khi ra nắng ít nhất 15 phút.
• Bôi lại sau mỗi 2 giờ khi ở ngoài trời.
• Bôi lại ngay sau khi bơi, ra mồ hôi nhiều hoặc lau bằng khăn.
Những vùng dễ bị bỏ sót nhưng cần chú ý:
• Tai, sau cổ
• Mu bàn chân
• Da đầu (người tóc thưa)
• Môi
Ngoài ra, cần duy trì thói quen dùng kem hằng ngày, kể cả khi trời râm hoặc ở trong nhà gần cửa sổ, vì tia UVA có thể xuyên qua mây và kính.
Bảo vệ da cần phối hợp nhiều biện pháp
Để bảo vệ da hiệu quả trong mùa hè, cần kết hợp:
• Hạn chế ra nắng từ 10h–14h.
• Đội mũ rộng vành, mặc áo chống nắng.
• Đeo kính râm có khả năng lọc tia UV.
Sự kết hợp giữa kem và che chắn vật lý mới giúp bảo vệ da toàn diện và bền vững.
BS.CKI Lê Cao Trí, Trung tâm Da - U máu, Bệnh viện Đại học Y dược CS3
