Ngay từ khi có tin vui, nhiều mẹ được người thân khuyên "ăn nhiều vào, con mới khỏe". Thế nhưng, sau vài tháng cố gắng "ăn gấp đôi", không ít người cảm thấy nặng nề, tăng cân quá nhanh, thậm chí được bác sĩ cảnh báo nguy cơ tiểu đường thai kỳ.

"Ăn cho hai người"'

Cử nhân Trần Nguyễn Quỳnh Loan, Trung tâm Giáo dục truyền thông dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng, cho biết trước đây, khi điều kiện dinh dưỡng còn hạn chế, lời khuyên "ăn cho hai người" từng giúp khích lệ phụ nữ có thai ăn đủ chất để nuôi thai. Nhưng ngày nay, với thực phẩm phong phú, quan niệm này đã không còn phù hợp.

Cơ thể mẹ bầu chỉ cần thêm năng lượng vừa đủ để nuôi thai nhi, không đồng nghĩa với việc ăn gấp đôi. Chất lượng dinh dưỡng mới là yếu tố quan trọng, chứ không phải số lượng thức ăn.

Theo Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam:

• Ba tháng đầu: Mẹ chỉ cần thêm khoảng 50 kcal/ngày - tương đương một quả chuối nhỏ.
• Ba tháng giữa và cuối: Nhu cầu tăng khoảng 250 - 450 kcal/ngày - tương đương một ly sữa và vài lát bánh mì nguyên cám.

Vậy nên, mẹ không cần ép mình ăn hai bát cơm hay ăn liên tục trong ngày, mà hãy chọn thực phẩm giàu dưỡng chất để con phát triển tốt, đồng thời kiểm soát cân nặng hợp lý.

Ăn đúng mới quan trọng

Một bữa ăn hợp lý cần cân bằng bốn nhóm chất: tinh bột, đạm, chất béo lành mạnh và rau quả. Thay vì chỉ bổ sung cơm trắng hay đồ chiên rán, mẹ có thể chọn cá hồi, trứng, đậu phụ, hạt óc chó - giàu protein và omega-3 giúp phát triển trí não bé. Rau xanh, trái cây nhiều màu cung cấp vitamin, chất chống oxy hóa, tăng đề kháng và giảm táo bón.

Không ít mẹ nghĩ "ăn càng nhiều càng tốt cho con", nhưng tăng cân nhanh lại tiềm ẩn nhiều rủi ro. Ảnh: Pexels.

Chất béo lành mạnh từdầu thực vật, bơ, cá béo giúp hấp thu vitamin tan trong dầu (A, D, E, K) và hỗ trợ phát triển não bộ thai nhi. Ngược lại, mẹ nên hạn chế chất béo bão hòa, đồ chiên xào và thực phẩm chế biến sẵn - những thủ phạm gây tăng cân nhanh, rối loạn mỡ máu và tiểu đường thai kỳ.

Không ít mẹ nghĩ 'ăn càng nhiều càng tốt cho con', nhưng tăng cân nhanh lại tiềm ẩn nhiều rủi ro. Phụ nữ có BMI bình thường nên tăng 11-16 kg, thiếu cân tăng 12-18 kg, vàthừa cân tăng 7-11 kg suốt thai kỳ".

Tăng cân vượt mức có thể gây tiểu đường thai kỳ, tăng huyết áp, sinh non hoặc khó sinh do thai quá to. Nghiên cứu còn cho thấy trẻ có mẹ tăng cân quá nhiều dễ bị béo phì và rối loạn chuyển hóa sau này.

Để mẹ và con khỏe mạnh, chuyên gia khuyến cáo mẹ bầu nên chia thành 5-6 bữa nhỏ mỗi ngày giúp duy trì năng lượng ổn định và tránh nạp quá nhiều calo cùng lúc. Mỗi bữa cần đảm bảo đầy đủ đạm, tinh bột nguyên hạt, rau xanh và chất béo lành mạnh.

Đồng thời, mẹ nên đọc kỹ nhãn thực phẩm, ưu tiên các sản phẩm ít đường, ít muối và giàu dinh dưỡng tự nhiên, hạn chế đồ chế biến sẵn. Việc uống đủ nước, ngủ đủ giấc và vận động nhẹ nhàng như đi bộ, yoga bầu hay giãn cơ cũng góp phần giúp cơ thể khỏe mạnh, cải thiện tuần hoàn máu và tiêu hao năng lượng hợp lý.