Rau cải cúc (tần ô) là loại rau ăn lá phổ biến, đặc biệt là trong các món canh, lẩu vào mùa lạnh. Không chỉ mang lại hương vị thơm ngon đặc trưng, cải cúc còn được xem là một vị thuốc quý trong Đông y nhờ chứa nhiều dưỡng chất và tinh dầu có lợi cho sức khỏe.
Giá trị dinh dưỡng nổi bật của cải cúc
Cải cúc là nguồn cung cấp dồi dào các vi chất quan trọng. Trong 100g cải cúc tươi chứa:
Vitamin: Đặc biệt giàu Vitamin A (dưới dạng Beta-Carotene) và Vitamin C, cùng các Vitamin nhóm B.
Khoáng chất: Dồi dào Kali, Canxi, Sắt và Natri.
Chất xơ: Giúp hỗ trợ hệ tiêu hóa.
Tinh dầu dễ bay hơi: Tạo nên mùi thơm đặc trưng, có tác dụng thư giãn và hỗ trợ an thần.
7 công dụng sức khỏe tuyệt vời của rau cải cúc
Hỗ trợ giải cảm, trị ho và tiêu đờm
Đây là công dụng nổi tiếng nhất của cải cúc trong dân gian. Cải cúc có vị the, tính ấm (khác với đa số các loại rau cải khác có tính lạnh) và chứa tinh dầu có tác dụng:
Giải cảm nhanh: Nấu cháo nóng với cải cúc tươi giúp toát mồ hôi, tán phong nhiệt và giảm triệu chứng cảm cúm.
Chữa ho, viêm họng: Vitamin A dồi dào giúp chống nhiễm trùng hệ thống hô hấp, nhuận phổi và tiêu đờm, rất hiệu quả cho người ho dai dẳng.
Mẹo dân gian: Lá cải cúc tươi thái nhỏ, hấp với mật ong cho trẻ uống để trị ho.
Giúp hạ huyết áp và tốt cho tim mạch
Cải cúc được mệnh danh là "rau dưỡng tim" vì nó mang lại lợi ích lớn cho hệ tim mạch:
Điều hòa huyết áp: Hàm lượng Kali cao giúp cân bằng lượng Natri, từ đó kiểm soát huyết áp hiệu quả, giảm nguy cơ tăng huyết áp và đột quỵ.
Giảm Cholesterol: Chất xơ (đặc biệt là chất xơ hòa tan) giúp liên kết với cholesterol xấu (LDL) trong ruột, ngăn chặn sự hấp thu vào máu, hỗ trợ phòng ngừa xơ vữa động mạch.
An thần, giảm căng thẳng và trị đau đầu
Mùi thơm đặc trưng của cải cúc được tạo ra từ các hợp chất dễ bay hơi, có tác dụng trực tiếp lên hệ thần kinh:
An thần, thư giãn: Giúp làm dịu các dây thần kinh, ổn định cảm xúc, hỗ trợ cải thiện chứng mất ngủ, lo âu, stress.
Trị đau đầu: Trong dân gian, cải cúc khô sắc nước uống hoặc dùng lá tươi hơ nóng, chườm lên thái dương và đỉnh đầu được dùng để giảm cơn đau đầu kinh niên.
Kích thích tiêu hóa và chống táo bón
Các chất thơm và tinh dầu trong cải cúc giúp kích thích sự bài tiết nước bọt và dịch vị, từ đó:
Tăng cảm giác thèm ăn: Rất tốt cho người mới ốm dậy, người chán ăn, ăn không tiêu.
Cải thiện táo bón: Hàm lượng chất xơ thô cao thúc đẩy nhu động ruột, giúp đào thải chất độc và cặn bã, phòng ngừa và cải thiện tình trạng táo bón.
Tiêu sưng, lợi tiểu và giảm phù nề
Sự kết hợp của Kali và Natri trong cải cúc giúp kiểm soát sự trao đổi chất và chất lỏng trong cơ thể: Giúp điều chỉnh cân bằng điện giải, loại bỏ lượng nước dư thừa; Hỗ trợ chức năng thận, giảm phù nề, đặc biệt hữu ích cho người bị phù do tim hoặc thận.
Ngăn ngừa thiếu máu
Cải cúc là nguồn cung cấp chất Sắt và các vitamin cần thiết cho quá trình tạo máu: Giúp cơ thể sản xuất hồng cầu mới, tăng độ dẻo dai của xương. Thường được khuyến nghị bổ sung vào thực đơn của người già và trẻ em trong giai đoạn phát triển để ngăn ngừa thiếu máu do thiếu Sắt.
Tăng sữa cho Phụ nữ sau sinh
Theo kinh nghiệm dân gian, cải cúc kết hợp với thịt lợn nạc hoặc tôm được chế biến thành món ăn bổ dưỡng giúp kích thích tuyến sữa và tăng tiết sữa cho sản phụ.
Lưu ý khi sử dụng cải cúc
Hạn chế với người Tỳ vị hư hàn: Do cải cúc có tính mát và tác dụng lợi tiểu, những người hay bị lạnh bụng, tiêu chảy hoặc tỳ vị hư hàn nên hạn chế ăn quá nhiều.
Chế biến: Nên nấu canh hoặc ăn lẩu để tận dụng tối đa các tinh dầu và dưỡng chất của rau.
Sử dụng dược liệu: Khi dùng cải cúc để chữa bệnh (như trị đau đầu kinh niên, ho lâu ngày), cần tham khảo ý kiến chuyên gia Đông y để có liều lượng và cách dùng phù hợp.
