Có một câu nói quen thuộc trong văn hóa phương Đông: “tướng do tâm sinh”, tướng mạo được sinh ra từ tâm tính. Ý niệm này cho rằng dung mạo của một con người không đơn thuần là kết quả của di truyền mà còn là sự biểu lộ lâu dài của suy nghĩ, cảm xúc và cách sống bên trong.
Từ niềm tin ấy, người xưa đã đúc kết nhiều kinh nghiệm xem người qua tướng mạo. Trong đó, câu “miệng khép cong như cánh cung thì chớ kết giao, hai má không thịt thì cúi lưng thật sâu” được xem là lời nhắc nhở nổi tiếng về việc chọn bạn mà chơi, chọn người mà tin.
Miệng khép cong như cánh cung
Trong ngũ quan, miệng được xem là một bộ phận rất quan trọng. Theo quan niệm cổ, miệng không chỉ liên quan đến ăn uống, phúc lộc mà còn phản ánh cách một người đối nhân xử thế. Độ dày mỏng của môi, hình dáng, màu sắc… đều được cho là mang thông điệp về tính cách và vận mệnh.
Câu “miệng khép cong như cánh cung thì chớ kết giao” dùng để chỉ những người khi khép miệng lại, khóe môi cong lên hoặc cong xuống rõ rệt, tạo cảm giác nửa cười nửa không. Đặc biệt, kiểu khóe miệng cong xuống thường khiến gương mặt trông lạnh lẽo, khó đoán.
Theo cách lý giải của người xưa, những người sở hữu tướng miệng này thường có xu hướng nội tâm phức tạp, tính toán nhiều, khó đặt niềm tin lâu dài. Trong dân gian, kiểu miệng ấy còn được gọi là “miệng cá chép”, kèm theo câu truyền miệng: “Miệng cá chép, hai giếng nước”, hàm ý đường hôn nhân trắc trở, tình cảm dễ chia ly. Nam giới dễ rơi vào cảnh tái hôn, còn phụ nữ thì thường lận đận chuyện gia đình.
Không chỉ vậy, cổ nhân cho rằng người có “miệng cong” thường mang tâm lý bi quan, hay than vãn, dễ đố kỵ và thích so đo thiệt hơn. Khi gặp mâu thuẫn, họ có xu hướng dùng tiểu xảo, hành động sau lưng hơn là đối diện trực diện.
Ở mức độ nghiêm trọng hơn, kiểu người này còn bị cho là dễ lấy oán trả ơn, lòng dạ hẹp hòi, thù dai. Chính vì thế, người xưa mới khuyên gặp người như vậy tốt nhất nên giữ khoảng cách, tránh thân thiết quá mức.
Hai má không thịt, cúi lưng thật sâu
“Hai má không thịt” ám chỉ khuôn mặt gầy, hóp, tạo thành dáng mặt nhọn. Kiểu gương mặt này thường để lại ấn tượng sắc sảo, lạnh lùng, thậm chí cay nghiệt trong mắt người đối diện.
Theo quan niệm cổ, những người có tướng mặt này thường thiếu sự ổn định về lập trường, dễ thay đổi thái độ tùy hoàn cảnh. Khi thuận lợi, họ có thể tỏ ra nhiệt tình, nhưng khi gặp khó khăn, lại nhanh chóng “xoay chiều theo gió”. Vì thế, người xưa cho rằng đây là kiểu người có thể cùng hưởng vinh hoa, nhưng khó lòng cùng nhau chịu khổ.
Còn “cúi lưng thật sâu” thường được dùng để chỉ dáng eo rắn nước ở phụ nữ. Trong xã hội xưa, nếu một người phụ nữ có vòng eo quá thon, đi đứng lắc lư, uốn éo, thì dễ bị xem là làm dáng, giả tạo, thậm chí có ý quyến rũ chồng người khác.
Từ đó, hình ảnh “cúi lưng thật sâu” dần trở thành ẩn dụ cho những người tâm địa không ngay thẳng, mưu tính riêng nhiều, giỏi che giấu bản thân và sẵn sàng bán đứng người khác vì lợi ích cá nhân. Với kiểu người này, cổ nhân khuyên rằng tuyệt đối không nên kết giao thân thiết.
Người xưa đặc biệt coi trọng nhân tướng học, bởi họ tin rằng tướng mạo là cửa sổ hé lộ nội tâm. Một gương mặt hiền hòa hay dữ dằn, cởi mở hay lạnh lùng, đều phần nào phản ánh tính cách và cách sống của con người đó.
Thực tế, trong phim ảnh hay đời sống, hình ảnh này cũng không quá xa lạ: nhân vật chính diện thường mang dáng vẻ chính trực, đàng hoàng còn vai phản diện lại hay có gương mặt nhọn, ánh mắt gian xảo, nhìn thoáng qua đã tạo cảm giác bất an.
Dĩ nhiên, tướng mạo không phải là thước đo tuyệt đối. Nhưng lời dạy “tướng do tâm sinh” của người xưa vẫn mang giá trị tham khảo nhất định. Trước khi kết bạn hay đặt niềm tin, hãy quan sát đủ lâu, cảm nhận bằng lý trí và cả trực giác. Bởi trong nhiều trường hợp, người có vẻ ngoài hài hòa, ánh mắt thiện lành, thường cũng là người đáng để đồng hành lâu dài.
