Theo BSCKII. Nguyễn Minh Thu chia sẻ trên Báo Sức khỏe Đời sống, asen là một kim loại độc hại với sức khỏe con người, không màu, không mùi và không vị. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) định nghĩa bệnh asen (Arsenicosis) là tình trạng sức khỏe mạn tính xuất hiện khi nuốt phải asen với nồng độ trên mức an toàn trong thời gian dài (trên 6 tháng), thường biểu hiện bằng các tổn thương da đặc trưng.
Nhiễm độc asen mạn tính có thể tích tụ ở răng, móng, tóc, da nhiều năm mà người dân không hề hay biết. Tiếp xúc lâu dài với asen có thể gây ung thư da và các tổn thương da.
Biểu hiện thường gặp trên da của nhiễm độc asen mạn tính bao gồm: thay đổi sắc tố da, dày sừng từng điểm lòng bàn tay bàn chân, đặc biệt là sự xuất hiện của nhiều tổn thương ung thư tế bào gai. bệnh nhân N.Đ.T (64 tuổi) nhập viện với chẩn đoán ung thư tế bào gai – vảy nến – theo dõi nhiễm độc thạch tín (asen) mạn tính.
Tổn thương dày sừng từng điểm lòng bàn tay, bàn chân ở bệnh nhân nhiễm độc asen. Ảnh: Sức khỏe Đời sống
Trước đó, bệnh nhân T. có thói quen sử dụng nước giếng khoan thường xuyên trong sinh hoạt và có dùng thuốc không rõ nguồn gốc. Theo bệnh nhân mô tả, loại thuốc bệnh nhân sử dụng nhiều năm là loại thuốc đông y dạng viên, đựng trong gói nilon, không có nhãn hiệu và được quảng cáo có tác dụng trị hoàn toàn dứt điểm bệnh vảy nến.
Cũng theo Báo Dân Trí, trong tự nhiên, nồng độ asen trong nước ngầm, nước giếng khoan người dân hay dùng cao hơn nhiều so với nguồn nước đến từ sông hồ.
Các bác sĩ lưu ý, nếu mắc các bệnh lý mạn tính như vảy nến, hen phế quản, pemphigus… người dân tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc không rõ nguồn gốc vì có thể trong thuốc đó có trộn asen vào.
Ngoài ra, nó có thể là thành phần trong các sản phẩm trang điểm như phấn mắt, bút kẻ lông mày hoặc son môi... Vì vậy, khi lựa chọn các sản phẩm làm đẹp, người dân cần chú ý kỹ tới nguồn gốc và nơi sản xuất.
Đặc điểm đáng chú ý của nhiễm độc thạch tính mạn tính là tích tụ ở răng, móng, tóc, da nhiều năm mà người dân không hề hay biết. Biểu hiện thường gặp của nhiễm độc thạch tín trên cơ thể là biểu hiện dày sừng từng điểm lòng bàn tay bàn chân, tình trạng "hạt mưa trên cát" được mô tả là những chấm giảm sắc tố nhỏ trên nền tăng sắc tố (hay gặp ở vùng lưng) và tổn thương ung thư tế bào gai.
Nếu gặp bất kỳ triệu chứng như nốt sần ở lòng bàn tay bàn chân, da thô ráp, thay đổi sắc tố da... kèm theo thói quen sử dụng nước giếng khoan, uống thuốc không rõ nguồn gốc nhiều năm, người dân cần gặp bác sĩ chuyên khoa da liễu khám, chẩn đoán và điều trị sớm nhất để tránh tiến triển thành ung thư da.
Để phòng nhiễm độc thạch tín, các hộ dân dùng nước giếng khoan cần dùng bể lọc có giàn phun mưa và dùng thiết bị lọc thạch tín. Khi có những biểu hiện nghi ngờ nhiễm thạch tín, cần đi khám và xét nghiệm nước tiểu, tóc tại Viện Y học lao động và vệ sinh môi trường (Yersin, Hà Nội).
