Các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Ninh Thuận vừa tiếp nhận một trường hợp bị rối loạn đông máu, hoại tử tay do rắn cắn.

Người bệnh là anh N.Q.B.A. (27 tuổi), bị rắn chàm quạp cắn vào ngón tay khi đang cắt cỏ. Sau tai nạn, anh tự đắp lá cây lên vết thương với hy vọng giảm độc. Tuy nhiên, vết cắn không cầm máu, sưng nề lan nhanh lên cánh tay, xuất hiện nhiều bóng nước, hoại tử đen kèm sốt cao. Khi nhập viện, người bệnh trong tình trạng mệt lả, hoại tử rải rác và rối loạn đông máu nặng.

Qua thăm khám, các bác sĩ khoa Nội thận - Tiết niệu xác định anh bị rắn chàm quạp cắn. Đây là một trong những loài rắn cực độc, phân bố nhiều tại khu vực Nam Trung Bộ.

Người bệnh được chỉ định truyền 4 lọ huyết thanh kháng nọc rắn chàm quạp đặc hiệu. May mắn, sau 24 giờ điều trị, tình trạng chảy máu đã được kiểm soát, vùng hoại tử không tiếp tục lan rộng và các chỉ số đông máu dần trở về bình thường.

Rắn lục nưa hay chàm quạp, rắn lục Malaysia, khô lục nưa... (tên khoa học Calloselasma rhodostoma) thuộc họ rắn lục.

Bàn tay bị hoại tử của người đàn ông bị rắn chàm quạp cắn. Ảnh: BVCC.

Chúng có màu nâu hay đỏ nâu, đầu hình tam giác, dọc theo sống lưng có nhiều hình tam giác màu nâu đối xứng giống cánh bướm. Hoa văn trên thân này cùng với màu sắc như lá khô nên khiến người dân khó phát hiện. Trái ngược với bản năng chạy trốn, rắn chàm quạp chọn cách nằm im tại chỗ để tự vệ khi bị đe dọa, chính điều này đã mang lại cho chúng biệt danh nổi tiếng là "mìn sống".

Nọc rắn chàm quạp chiếm tỷ lệ 19,4% các trường hợp rắn độc cắn nhập Bệnh viện Chợ Rẫy, gây tử vong cao và thường gặp ở vùng trồng nhiều cây cao su và cây điều thuộc các tỉnh vùng Đông Nam Bộ, Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, núi Cấm (An Giang) và khu vực núi đá vôi Nam bộ như Kiên Lương, Hà Tiên (Kiên Giang cũ).

Sau khi bị rắn chàm quạp cắn, bệnh nhân thường có cảm giác mệt, ngất, nôn, đau bụng, tiêu chảy và tụt huyết áp. Các triệu chứng xuất huyết tự nhiên chậm hơn từ 30 phút đến vài ngày sau.

Nhiều ca bị rắn cắn nhập viện trong tình trạng nguy kịch. Điều này còn xuất phát từ việc người dân tự ý áp dụng các mẹo dân gian như đắp lá, rạch hút nọc hay dùng thuốc không rõ nguồn gốc, khiến vết thương nhiễm trùng, hoại tử lan rộng và làm phức tạp quá trình điều trị.

Hiện nay, nhiều bệnh viện đã được trang bị các loại huyết thanh kháng nọc đặc hiệu để điều trị rắn độc cắn. Đây là phương pháp duy nhất có thể trung hòa độc tố, giúp giảm nguy cơ tử vong và hạn chế di chứng nặng.

Các bác sĩ khuyến cáo khi bị rắn cắn, người dân cần giữ bình tĩnh, hạn chế vận động, đặt vùng bị cắn thấp hơn tim để làm chậm quá trình lan truyền nọc độc. Chi bị cắn cần được băng ép bất động bằng băng chun hoặc vải mềm, quấn từ đầu chi lên gốc chi với lực vừa phải, vẫn bắt được mạch và không làm tím tái.

Quan trọng nhất là nhanh chóng đưa nạn nhân đến cơ sở y tế có huyết thanh kháng nọc phù hợp.