Dù sở hữu khối tài sản lớn từ rất sớm, Li thừa nhận anh không có nhiều gắn bó với cha mẹ vì họ ít dành thời gian chăm sóc mình sau khi ly hôn.

Là người yêu thích các môn thể thao mạo hiểm và thường xuyên tham gia những hoạt động có nguy cơ cao, Li cho biết anh đã nhiều lần nghĩ đến khả năng xảy ra rủi ro ngoài ý muốn.

"Nếu một ngày không may xảy ra chuyện, tôi không muốn tài sản của mình cuối cùng lại thuộc về những người mà tôi coi là hoàn toàn xa lạ", Li chia sẻ, ám chỉ vợ hoặc chồng hiện tại của cha mẹ.

Thay vì để tài sản được phân chia theo quy định pháp luật, anh quyết định lập di chúc chỉ định người bạn thân đã gắn bó từ nhỏ là người thừa kế duy nhất.

Theo Luật Thừa kế của Trung Quốc, hàng thừa kế thứ nhất gồm cha mẹ, vợ hoặc chồng và con cái của người đã mất. Điều này đồng nghĩa, nếu Li qua đời mà không lập di chúc, cha mẹ sẽ là những người thừa kế hợp pháp. Trong trường hợp đó, phần tài sản này về lâu dài cũng có thể trở thành tài sản chung trong gia đình mới của cha hoặc mẹ, khiến vợ hoặc chồng hiện tại của họ có quyền sử dụng hoặc được hưởng lợi gián tiếp.

Tuy nhiên, pháp luật Trung Quốc cũng quy định mỗi cá nhân có quyền lập di chúc để chỉ định bất kỳ cá nhân hoặc tổ chức nào làm người thừa kế, miễn việc lập di chúc đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý.

Để bảo đảm hiệu lực pháp luật, Li đã đến Trung tâm Đăng ký Di chúc Trung Quốc tại Thượng Hải để công chứng bản di chúc.

Ông Huang Haibo, quản lý trung tâm, cho biết người bạn thân của Li sẽ phải hoàn tất thủ tục nhận thừa kế trong thời hạn 60 ngày kể từ khi di chúc có hiệu lực. Nếu từ chối hoặc không thực hiện thủ tục đúng thời hạn, quyền thừa kế sẽ bị xem là từ bỏ.

Người trẻ ngày càng chủ động lập di chúc

Trung tâm Đăng ký Di chúc Trung Quốc – tổ chức phi lợi nhuận được thành lập từ năm 2013 cho biết đã tiếp nhận hơn 400.000 bản di chúc.

Theo báo cáo thường niên mới nhất, độ tuổi trung bình của người lập di chúc đã giảm từ 77 xuống còn 67 tuổi. Đáng chú ý, số người sinh trong thập niên 1980, 1990 và sau năm 2000 đến lập di chúc đang tăng nhanh.

Ông Huang Haibo nhận định việc lập di chúc không còn bị xem là điều cấm kỵ hay chỉ dành cho người cao tuổi. Thay vào đó, nhiều người trẻ coi đây là một cách chủ động bảo vệ tài sản và thể hiện ý chí cá nhân.

Một công chứng viên tại tỉnh Chiết Giang cho biết người trẻ Trung Quốc hiện thường lập di chúc trong hai trường hợp phổ biến: sau khi kết hôn để bảo vệ tài sản có trước hôn nhân, hoặc khi còn độc thân và không có con nhằm chủ động quyết định người được hưởng di sản.

Có nên để lại tài sản cho bạn bè?

Câu chuyện của Li cũng mở ra cuộc tranh luận rộng hơn về khái niệm "người thân" trong xã hội hiện đại.

Nhiều chuyên gia pháp lý cho rằng quyền lập di chúc là quyền định đoạt tài sản của mỗi cá nhân. Pháp luật ở nhiều quốc gia, trong đó có Trung Quốc, không bắt buộc tài sản phải được để lại cho người có quan hệ huyết thống. Người lập di chúc hoàn toàn có thể chỉ định bạn bè, người chăm sóc mình, tổ chức từ thiện hoặc bất kỳ cá nhân nào mà họ tin tưởng.

Thực tế, tại nhiều nước, không ít người cao tuổi đã để lại một phần hoặc toàn bộ tài sản cho bạn bè thân thiết, người chăm sóc lâu năm hoặc các tổ chức thiện nguyện, thay vì người thân vốn ít qua lại hoặc không còn gắn bó.

Ở chiều ngược lại, nhiều ý kiến cho rằng tình bạn có thể thay đổi theo thời gian, đặc biệt khi người lập di chúc còn rất trẻ. Vì vậy, một quyết định liên quan đến khối tài sản lớn ở tuổi 19 có thể còn chịu tác động của cảm xúc nhất thời và hoàn toàn có thể được điều chỉnh trong tương lai.

Dẫu vậy, trường hợp của Li cho thấy một xu hướng ngày càng rõ nét. Với nhiều người trẻ, giá trị của các mối quan hệ không còn được đo bằng huyết thống, mà bằng sự đồng hành, tin cậy và gắn bó trong cuộc sống. Và khi pháp luật cho phép, quyền quyết định tài sản sau khi qua đời cũng trở thành cách mỗi người lựa chọn ai là người xứng đáng nhận lại những gì mình để lại.