Mướp đắng (còn gọi là khổ qua), thuộc họ bầu bí, là loại quả có hàm lượng vitamin C đứng hàng đầu trong các loại rau, dưa, bí,… Nó có tác dụng trong việc phòng chống bệnh xuất huyết, bảo vệ màng tế bào, phòng xơ vữa động mạch, kháng ung thư, nâng cao sức đề kháng, phòng cảm mạo, bảo vệ tim.
Không những vậy, chất glycoside của mướp đắng có tác dụng giảm đường trong máu, bổ trợ đối với bệnh đái tháo đường.
Trong Đông y, mướp đắng có vị đắng, tính hàn, công dụng thanh nhiệt, sáng mắt, giải độc, thích hợp với các chứng nhiệt sinh ra nóng, khát, làm sáng mắt, nhuận tràng, hạt bổ thận tráng dương…
Tuy có nhiều công dụng nhưng những đối tượng dưới đây không nên đụng tới mướp đắng tránh gây hại cho sức khỏe.
Người đang bị đau đầu: Trong mướp đắng chứa charantin, polypetid – P, hợp chất làm giảm đường huyết, hỗ trợ điều trị tiểu đường và cao huyết áp. Tuy nhiên, nó cũng chính là nguyên nhân gây đau đầu nếu bị hạ huyết áp. Không những vậy, trong hạt mướp đắng có thành phần vicine có thể gây ngộ độc, gây co thắt vùng bụng hoặc có thể hôn mê nhẹ.
Phụ nữ đang mang thai và cho con bú: Vì nó rất ít chất xơ và chất béo nên không có lợi cho chế độ dinh dưỡng của bà bầu và phụ nữ sau sinh. Bên cạnh đó, nó là một loại quả kích thích tử cung, gây chảy máu và có thể dẫn đến sinh non. Đối với phụ nữ cho con bú sẽ ảnh hưởng đến chất lượng sữa mẹ.
Người phải phẫu thuật: Mướp đắng có thể gây cản trở quá trình kiểm soát lượng đường huyết trong và sau khi phẫu thuật. Trước và sau khi phẫu nên ngừng ăn mướp đắng ít nhất 2 tuần nhé.
Người mắc bệnh gan, thận: Khi ăn mướp đắng rất khó tiêu hóa, có thể gây đầy hơi. Người bị thiếu men G6PD (loại men có vai trò quan trọng trong việc chuyển hóa của tế bào hồng cầu) nên tránh xa loại rau có vị đắng này.
Người tiêu hóa kém và lạnh bụng: Mướp đắng thường gây khó tiêu, người lạnh bụng cũng không nên ăn nhiều vì sẽ tạo gánh nặng cho đường tiêu hóa.
Lưu ý khi ăn mướp đắng, mướp đắng có thể chế biến thành các món ăn ngon, giúp thanh nhiệt, giải độc. Tuy nhiên không nên ăn quá 2 quả mướp đắng trong 1 ngày và quá 4 lần/1 tuần.
