Khi mới ngoài 20 tuổi, nhà văn Brandon G. Alexander sống tại Los Angeles thường cảm thấy nỗi buồn khó giải thích sau khi quan hệ tình dục, ngay cả khi đó là cuộc tình "vui vẻ" với người anh thích.

"Cách tốt nhất để diễn tả cảm giác đó là trống rỗng hoặc đôi khi là xấu hổ, tùy thuộc vào mối quan hệ và ý định của tôi với người ấy", người sáng lập 30 tuổi của trang web về phong cách sống dành cho nam giới New Age Gents chia sẻ với HuffPost.

Những gì Alexander trải qua nhiều năm trước được các nhà nghiên cứu gọi là "rối loạn cảm xúc sau giao hợp" (PCD). Đây là tình trạng đặc trưng bởi cảm giác bồn chồn, u sầu, lo lắng hoặc buồn bã sau khi giao hợp, ngay cả khi nó hoàn hảo và thỏa mãn cho cả hai. Tình trạng này có thể kéo dài từ 5 phút đến 2 giờ.

PCD là gì?

Tình trạng này còn được gọi là "trầm cảm sau giao hợp". Vào thế kỷ 17, triết gia Baruch Spinoza đã tóm tắt nó như sau: "Một khi niềm vui khoái lạc đã qua, nỗi buồn lớn nhất sẽ theo sau".

Nhiều nghiên cứu đã xem xét 3 giai đoạn đầu tiên của chu kỳ phản ứng tình dục của con người (kích thích, ổn định, cực khoái), nhưng giai đoạn giải quyết thường bị bỏ qua.

Tuy nhiên, điều đó đang bắt đầu thay đổi. Trong nghiên cứu trên tạp chí Sexual Medicine, gần 50% số phụ nữ được khảo sát cho biết họ từng trải qua PCD vào một thời điểm nào đó trong đời, và khoảng 5% cho biết họ thường xuyên cảm thấy điều này ngay trong thời gian gần đó.

Nghiên cứu tương tự được công bố trên Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ (NIH) cho thấy PCD cũng phổ biến ở nam giới: Trong cuộc khảo sát trực tuyến với 1.208 nam giới tham gia, khoảng 40% nam giới cho biết họ đã từng mắc PCD trong đời và 4% cho biết đây là tình trạng xảy ra thường xuyên.

Trong khảo sát, đàn ông thừa nhận rằng họ cảm thấy "tự ghê tởm" bản thân và rất xấu hổ sau khi quan hệ tình dục. Nhiều người lại “khóc và trầm cảm thực sự” sau khi quan hệ tình dục, đôi khi khiến nửa kia lo lắng.

Nguyên nhân gây PCD

Robert Schweitzer, tác giả chính của cả 2 nghiên cứu và là Giáo sư tâm lý học tại Đại học Công nghệ Queensland ở Australia, cho biết mặc dù có nhiều nam giới báo cáo mắc PCD, các nhà nghiên cứu vẫn gặp khó khăn khi tìm hiểu về căn bệnh này vì hầu hết nam giới đều ngại nói về nó.

"Những nam giới có thể mắc PCD thường nghĩ rằng họ là người duy nhất trên thế giới gặp phải tình trạng này, nhưng họ nên nhận ra có rất nhiều trải nghiệm khác nhau trong giai đoạn giải quyết vấn đề tình dục", ông Robert nói với HuffPost.

Nam giới thường ngại nói về những cảm xúc PCD sau khi quan hệ tình dục. Ảnh: Tạo bởi AI.

Về lý do tình trạng này lại phổ biến ở cả nam và nữ, nghiên cứu trên các cặp song sinh cho thấy yếu tố di truyền có thể đóng vai trò nào đó. PCD cũng thường liên quan đến lạm dụng tình dục, chấn thương và rối loạn chức năng tình dục, nhưng điều đó chắc chắn không phải lúc nào cũng đúng. Trong nghiên cứu này, phần lớn nam giới được báo cáo mắc PCD chưa từng gặp phải những vấn đề đó và vẫn đang có mối quan hệ lành mạnh, viên mãn.

Schweitzer cho rằng PCD thường là đỉnh điểm của cả yếu tố thể chất lẫn tâm lý. Về mặt thể chất, cực khoái kích hoạt một loạt endorphin và các hormone tạo cảm giác dễ chịu khác, nhưng sau đó là prolactin - chất dẫn truyền thần kinh, đôi khi gây ra sự suy sụp dữ dội. Về mặt tâm lý, tần suất PCD liên quan căng thẳng tâm lý cao độ trong các khía cạnh khác của cuộc sống một người.

Kimberly Resnick Anderson, nhà trị liệu tình dục tại Los Angeles không liên quan đến nghiên cứu này, cho biết đôi khi, các yếu tố tâm lý trở nên phức tạp hơn do nhận thức rằng không có kết nối tình cảm nào với bạn tình.

Cô chia sẻ với HuffPost: "Một số khách hàng của tôi, đặc biệt là nam giới nghiện tình dục, cho biết họ gặp phải chứng rối loạn cảm xúc sau khi quan hệ tình dục vì sâu thẳm bên trong, họ biết rằng không có sự ràng buộc nào giữa họ và người mà họ ngủ cùng".

Ngoài ra, nhiều người lo lắng đối tác của họ không hứng thú với chuyện tình dục. "Nếu bạn tin rằng đối tác của mình chỉ 'làm theo ý mình' và không thực sự quan tâm đến tình dục, điều này có thể khiến bạn cảm thấy xấu hổ và tội lỗi", Resnick Anderson nói thêm.