Việc tiêu thụ thường xuyên các loại thịt chế biến sẵn hoặc món thịt nướng ở nhiệt độ cao có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe. Các chuyên gia cảnh báo những thực phẩm này có thể làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh mạn tính, trong đó có ung thư.

Thịt chế biến sẵn - nhóm gây ung thư số một

Đánh giá của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho thấy thịt chế biến sẵn đã được xếp vào Nhóm 1 - nhóm có bằng chứng gây ung thư ở người.

Thịt chế biến sẵn là những loại thịt được bảo quản hoặc xử lý bằng các phương pháp như hun khói, ướp muối, lên men hoặc bổ sung chất bảo quản. Những thực phẩm phổ biến thuộc nhóm này bao gồm xúc xích, thịt xông khói, thịt nguội, thịt hộp hoặc các loại thịt đóng gói sẵn.

Các nhà khoa học cho rằng trong quá trình chế biến, các chất bảo quản như nitrit và nitrat có thể tạo thành hợp chất N-nitroso trong cơ thể – những chất có khả năng gây tổn thương DNA và thúc đẩy sự phát triển của tế bào ung thư.

Báo cáo của Quỹ Nghiên cứu Ung thư Thế giới cho thấy mỗi 50 gram thịt chế biến sẵn tiêu thụ mỗi ngày có thể làm tăng khoảng 16-18% nguy cơ ung thư đại trực tràng. Đây là một trong những loại ung thư phổ biến nhất trên thế giới.

Ngoài nguy cơ ung thư, việc tiêu thụ lâu dài loại thực phẩm nhiều chất béo này có thể dễ dàng dẫn đến sự tích tụ cholesterol trong mạch máu, hình thành mảng xơ vữa động mạch, gây xơ cứng động mạch, làm tăng gánh nặng cho tim và do đó làm trầm trọng thêm các triệu chứng của bệnh tim mạch vành.

Ngoài ra, thịt chế biến sẵn có hàm lượng natri và chất bảo quản rất cao, làm tăng cholesterol xấu, thậm chí cản trở quá trình kiểm soát mỡ máu. Theo Health Digest, bài báo năm 2019 trên tạp chí Nutrients phát hiện chế độ ăn nhiều thịt chế biến có liên quan đến nguy cơ tăng cholesterol cao hơn 22%.

Các loại thịt chế biến sẵn đã được WHO xếp vào Nhóm 1 - nhóm có bằng chứng gây ung thư ở người. Ảnh: Shutterstock.

Thịt nướng ở nhiệt độ cao - hình thành các hợp chất gây hại

Món nướng là món ăn được nhiều người yêu thích, đặc biệt là các loại thịt nướng, rất ngon và trở thành món ăn phổ biến trên bàn ăn, nhất là trong các bữa ăn gia đình hoặc dã ngoại. Tuy nhiên, phương pháp nướng thịt và hàm lượng chất béo trong thịt lại cực kỳ có hại.

Không chỉ bản thân loại thịt, cách chế biến cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến mức độ an toàn của thực phẩm. Theo các chuyên gia của Hiệp hội Nghiên cứu Ung thư Anh, thịt được nướng ở nhiệt độ rất cao có thể tạo ra các chất gây ung thư như heterocyclic amines (HCAs) và polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs). Các chất này thường hình thành khi protein trong thịt phản ứng với nhiệt độ cao hoặc khi mỡ từ thịt nhỏ xuống lửa tạo ra khói bám ngược trở lại vào thực phẩm.

Những hợp chất này có thể làm tổn thương vật liệu di truyền của tế bào và làm tăng nguy cơ ung thư nếu tiếp xúc thường xuyên trong thời gian dài. Chúng cũng kích thích hình thành các gốc tự do trong mạch máu, dẫn đến stress oxy hóa, làm tổn thương nội mô mạch máu, thúc đẩy sự hình thành xơ vữa động mạch.

Ngoài ra, thịt nướng thường cần thêm rất nhiều gia vị như muối, đường và nước tương. Hàm lượng muối và đường cao trong các gia vị này cũng có thể làm trầm trọng thêm các vấn đề về huyết áp cao, đường huyết, mỡ máu và bệnh tim mạch.

Bên cạnh đó, nướng thịt không thể tránh khỏi bị cháy khét. Việc tiêu thụ thường xuyên các phần thịt bị đen, cháy không chỉ gây áp lực cho gan mà còn trực tiếp kích thích sự phát triển của các khối u trong hệ tiêu hóa.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng nguy cơ có thể giảm bớt nếu điều chỉnh cách nấu. Việc hạn chế nướng thịt trực tiếp trên lửa lớn, tránh để thực phẩm bị cháy xém và kết hợp ăn nhiều rau xanh, trái cây có thể giúp giảm tác động của các hợp chất có hại.

Các tổ chức y tế cũng khuyến cáo người dân nên duy trì chế độ ăn cân bằng, hạn chế thịt chế biến sẵn, giảm lượng thịt đỏ và ưu tiên các nguồn protein lành mạnh hơn như cá, đậu, các loại hạt và thực phẩm có nguồn gốc thực vật. Điều này không chỉ giúp giảm nguy cơ ung thư mà còn góp phần cải thiện sức khỏe tổng thể.